III FZ 614/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt I SO/Bd 7/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 27 stycznia 2023 r., nr 0401-IEW.4120.13.2022 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 22 września 2023 r., sygn. akt I SO/Bd 7/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił M.T. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 27 stycznia 2023 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji przytoczył treść wniosku Skarżącego, który oświadczył, że nie osiąga znacznych dochodów, a jedyna nieruchomość, która posiada została zabezpieczona przez Prokuraturę Rejonową w B. Dodał, iż ponosi znaczne koszty z tytułu wynajmu lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje, jak również inne koszty życiowe. Jego sytuacja materialna na dzień sporządzania wniosku nie pozwala mu również na ponoszenie kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego. Nie jest on w stanie ponosić dodatkowych kosztów związanych z postępowaniem egzekucyjnym, które w najbliższym czasie na wniosek organu podatkowego zostanie wobec niego wszczęte. Do wniosku załączył oświadczenie o wynagrodzeniu z tytułu umowy o pracę. Podał, że wynagrodzenie to wynosi 5300 zł netto. Ponadto wskazał, że od 1 kwietnia 2023 r. będzie otrzymywał dodatkowo kwotę 5000 zł miesięcznie z tytułu najmu. Zdaniem WSA w Bydgoszczy Skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową bardzo wybiórczo. Natomiast na podstawie dokumentów, które załączył (oświadczenie o wynagrodzeniu za pracę oraz o opłacie z tytułu najmu — łącznie ponad 10000 zł miesięcznie) nie można uznać, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudne do odwrócenia skutki. Ponadto Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek wziął pod uwagę całe akta sprawy, w tym również akta dotyczące wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy o sygn. I SPP/Bd 43/23. Jednocześnie zauważył, że zarządzeniem z 17 maja 2023 r. sygn. akt I SPP/Bd 43/23 referendarz sądowy pozostawił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu. W opinii Sądu I instancji, wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinny być poparte dokumentami źródłowymi potwierdzającymi prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację. Dla obrazu sytuacji majątkowej Skarżącego, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanych nieruchomości, posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności oraz rachunków bankowych. Podanie jedynie częściowych czy wybiórczych informacji na temat sytuacji majątkowej i finansowej w konsekwencji powoduje, że brak jest możliwości dokonania oceny, czy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zawarte w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że ma świadomość wysokości kwoty zobowiązania podatkowego na mocy wydanych w sprawie decyzji. Podniósł jednak, że ustawodawca nie przewidział przesłanki wysokości należności podatkowej, która automatycznie skutkowałaby udzieleniem ochrony tymczasowej. Sama w sobie wysokość ciążącego na stronie zobowiązania nie może stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, bowiem skutki egzekucji danej kwoty zależą nie tylko od jej wysokości, ale również od wartości majątku, z którego egzekucja może być dokonywana. W zażaleniu na to postanowienie Skarżący reprezentowany przez doradcę podatkowego, zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Skarżący nie zgadza się z ustaleniami Sądu I instancji i w tym zakresie wniósł o ponowne zbadanie przez Naczelny Sąd Administracyjny przedstawionych okoliczności sprawy, dotyczących wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, z 16 listopada 2010 r., sygn. akt I FZ 433/10, z 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 518/14; CBOSA). Rozpoznając tego rodzaju wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawnych. Oznacza to zatem, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd oceniając zasadność zażalenia orzeka na podstawie akt sprawy, dokumentów, które ma przed sobą. Jeśli strona oczekuje uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, to powinna takowe dokumenty przedstawić. Skoro Skarżący nie dołączył dokumentacji na poparcie swych twierdzeń, która pozwoliłaby na podważenie oceny dokonanej przez Sąd I instancji, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może uwzględnić zażalenia. Spełnienie przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest tożsame z niesatysfakcjonującą sytuacją finansową Skarżącego, jak również nie wynika z samej wysokości zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie brak jest możliwości oceny, jak dotkliwe będzie dla Skarżącego wykonanie decyzji. Skoro Skarżący oczekuje od Sądu wstrzymania wykonania decyzji, to powinien wniosek należcie udokumentować. Na tę konieczność wskazywał Sąd I instancji. Nie są bowiem wystarczające gołosłowne stwierdzenia Skarżącego by uzyskać satysfakcjonujące dla niego rozstrzygnięcie. Do zażalenia nie dołączono zaś żadnych dokumentów. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.