I SO/Bd 7/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 27 stycznia 2023 r., Nr 0401-IEW.4120.13.2022 w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2018 r. oraz za 2019 r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Pismem z dnia 20 marca 2023 r. M. T. (dalej też jako: Skarżący) złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 27 stycznia 2023 r., w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2018 r. oraz za 2019 r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. We wniosku Skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w jego majątku, a w kontekście skargi i podniesionych w niej zarzutów i stanowiska Skarżącego, zasadnym jest, aby do czasu uprawomocnienia orzeczenia sądowego, został on objęty tymczasową ochroną sądu. Ponadto poinformował, że wobec niego toczą się obecnie czynności prowadzone pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Bydgoszczy (sygn. 3006-2Ds.10.2021), w których z dotychczas zebranego materiału dowodowego wynika, że ustalenia organu podatkowego w zaskarżonej decyzji były nieprawidłowe. Wskazał także, że nie osiąga znacznych dochodów, a jedyna nieruchomość, którą posiada została zabezpieczona przez Prokuraturę Rejonową w Bydgoszczy. Skarżący dodał także, że ponosi znaczne koszty z tytułu wynajmu lokalu mieszkalnego, w którym aktualnie zamieszkuje, jak również inne koszty życiowe. Jego sytuacja materialna na dzień sporządzania przedmiotowego wniosku nie pozwala mu również na ponoszenie kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego. Nie jest on w stanie ponosić dodatkowych kosztów związanych z postępowaniem egzekucyjnym, które w najbliższym czasie na wniosek organu podatkowego zostanie wobec niego wszczęte. Dodał, że w przypadku, kiedy Sąd nie przychyli się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, Skarżący będzie obciążony dodatkowymi kosztami egzekucji, co przy wysokiej kwocie roszczenia organu podatkowego spowoduje znaczny wzrost zadłużenia w krótkim odstępie czasu. W związku z powyższym, w sytuacji jeszcze nierozpoczętej egzekucji wobec Skarżącego, a wystosowaniu już przez organ podatkowy wezwania do zapłaty podatku, zasadnym jest wstrzymanie rzez Sąd wykonania tej decyzji. W ocenie Skarżącego tymczasowa ochrona przed egzekucją stanowi sprawiedliwy instrument umożliwiający rozpoznanie przez niezawisły i niezależny Sąd treści skargi i podniesionych w niej zarzutów. Do wniosku Skarżący załączył oświadczenie o wynagrodzeniu z tytułu umowy o pracę. Podał, że wynagrodzenie to wynosi 5.300 zł netto. Ponadto wskazał, że od dnia 1 kwietnia 2023 r. będzie otrzymywał dodatkowo kwotę 5.000 zł miesięcznie z tytułu najmu. W dniu 7 kwietnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wpłynęła skarga wniesiona przez Stronę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 27 stycznia 2023 r., w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2018 r. oraz za 2019 r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi do konkluzji, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie powołanego przepisu nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a - poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek strony skarżącej, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych - przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to podmiot skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne w CBOSA). Wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 lutego 2008 r., II OZ 65/08; z 15 lutego 2008 r., II OZ 110/08, CBOSA). Należy zatem uznać, że podmiot skarżący, w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinien przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinien wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wystąpienia ww. negatywnych dla niego okoliczności (skutków). Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014 r., I FSK 1778/14, CBOSA). Twierdzenia wnioskodawcy powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Przechodząc do oceny wniosku Strony pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. należało uznać, że Skarżący we wniosku nie wykazał istnienia okoliczności świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sposób wystarczający, który przekonałby Sąd o zasadności jego stanowiska w tym zakresie. Skarżący wskazał, że nie osiąga znacznych dochodów, a jedyna nieruchomość, którą posiada została zabezpieczona przez Prokuraturę Rejonową w Bydgoszczy. Skarżący dodał także, że ponosi znaczne koszty z tytułu wynajmu lokalu mieszkalnego, w którym aktualnie zamieszkuje, jak również inne koszty życiowe. Jego sytuacja materialna na dzień sporządzania przedmiotowego wniosku nie pozwala mu również na ponoszenie kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego. Nie jest on w stanie ponosić dodatkowych kosztów związanych z postępowaniem egzekucyjnym, które w najbliższym czasie na wniosek organu podatkowego zostanie wobec niego wszczęte. Do wniosku załączył oświadczenie o wynagrodzeniu z tytułu umowy o pracę. Podał, że wynagrodzenie to wynosi 5.300 zł netto. Ponadto wskazał, że od dnia 1 kwietnia 2023 r. będzie otrzymywał dodatkowo kwotę 5.000 zł miesięcznie z tytułu najmu. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że Skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową bardzo wybiórczo. Natomiast na podstawie dokumentów, które załączył (oświadczenie o wynagrodzeniu za pracę oraz o opłacie z tytułu najmu – łącznie ponad 10.000 zł miesięcznie) nie można uznać, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudne do odwrócenia skutki. Ponadto Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek wziął pod uwagę całe akta sprawy, w tym również akta dotyczące wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy o sygn. I SPP/Bd 43/23. Jednakże zauważyć należy, że zarządzeniem z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt I SPP/Bd 43/23 referendarz sądowy pozostawił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu. Stwierdzić należy, że wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny być poparte dokumentami źródłowymi potwierdzającymi prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. postanowienia NSA z dnia: 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Dla obrazu sytuacji majątkowej Skarżącego, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanych nieruchomości, posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności oraz rachunków bankowych. Podanie jedynie częściowych czy wybiórczych informacji na temat sytuacji majątkowej i finansowej w konsekwencji powoduje, że brak jest możliwości dokonania oceny, czy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zawarte w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem sądu Skarżący nie uzasadnił wniosku w sposób dostateczny. Podkreślić przy tym należy, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek Skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Sąd w tej kwestii nie jest także zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu (postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 455/12). Sąd przy tym zaznacza, że ma świadomość wysokości kwoty zobowiązania podatkowego na mocy wydanych w sprawie decyzji. Podnieść jednak należy, że ustawodawca nie przewidział przesłanki wysokości należności podatkowej, która automatycznie skutkowałaby udzieleniem ochrony tymczasowej. Stąd też i przy dużych kwotach konieczne jest wykazanie zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama w sobie wysokość ciążącego na stronie zobowiązania podatkowego nie może więc stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, nie ulega bowiem wątpliwości, że skutki egzekucji danej kwoty zależą nie tylko od jej wysokości, ale również od wartości majątku, z którego egzekucja może być dokonywana. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczność nawet wysokiej należności określonej decyzji nie świadczy sama w sobie o zajściu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienia NSA: z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I FZ 347/14; z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 45/12; z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 254/14; z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt II GZ 21/14; z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 2165/13). Każda decyzja podatkowa zobowiązująca do uiszczenia określonej należności pieniężnej pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określone skutki w sferze finansowej zobowiązanego do ich uregulowania, dlatego też należy uznać te skutki za oczywiste i zawsze prowadzące do ujemnych następstw prowadzących do zmniejszenia majątku zobowiązanego. Reasumując, zdaniem Sądu Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.