III FZ 59/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. sp. z o.o. z siedzibą w D.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 561/20 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w D. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: oddalić zażalenie

1. Zaskarżonym postanowieniem z 20 sierpnia 2020 r., I SA/Gl 561/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę L. sp. z o.o. z siedzibą w D. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 24 lutego 2020 r. w przedmiocie ulg płatniczych – odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Z przedstawionego przez WSA stanu faktycznego wynikało, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego w postaci odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego . 2. W zażaleniu na niniejsze postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: — art. 58 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 24 lutego 2020 w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2018 r. w kwocie 348.826,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę z uwagi na rzekome nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie w sytuacji, gdy stronie skarżącej wbrew przepisom art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a. nie zostało doręczone wcześniej wezwanie do usunięcia braków formalnych powyższej skargi, a zatem przyjęta przez WSA w Gliwicach decyzja procesowa o odrzuceniu środka zaskarżenia z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi nie była dopuszczalna, — art. 9 k.p.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 lutego 2020 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sytuacji, gdy WSA w Gliwicach wbrew zasadzie informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem, postępowania administracyjnego nie pouczył wcześniej strony skarżącej o skutku nieuzupełnienia braków formalnych przedmiotowej skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania z dnia 30 czerwca 2020 r., co jest konsekwencją nie doręczenia skarżącemu także samej treści wezwania do uzupełnienia braków formalnych z 30 czerwca 2020 r., o wydaniu którego strona skarżąca powzięła informacje po doręczeniu jej zaskarżonego niniejszym zażaleniem postanowienia, — art. 49 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 24 lutego 2020 r. polegających na konieczności przedłożenia do akt sprawy przez stronę dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej (KRS), skoro na podstawie art. 29 p.p.s.a. złożenie powyżej dokumentacji przez stronę było konieczne dla merytorycznego rozpoznania wniesionego przez skarżącego środka odwoławczego, 2) sprzeczność istotnych ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegające na: - nieuwzględnieniu, iż w dniu 13 lipca 2020 r. pełnomocnikowi skarżącego rejestrowaną przesyłką pocztową numer [...] została doręczona jedynie korespondencja z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie pod sygn. akt: I SA/GI 562/20 zawierająca wezwanie z dnia 30 czerwca 2020 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 6 kwietnia 2020 r. oraz odpis odpowiedzi na skargę z dnia 8 maja 2020 r., które to jednak dotyczą innej sprawy zawisłej przed tut. Sądem, - nieuwzględnieniu, iż wewnętrzna pomyłka pracowników WSA w Gliwicach co do sposobu kompletowania i przesłania pełnomocnikowi skarżącego właściwej korespondencji w sprawie, w przypadku obligatoryjności jej doręczenia ze strony tut. Sądu, nie może być sanowana przez pozbawienie strony prawa do rozpoznania wniesionej skargi, gdyż takie działanie jest wprost sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej w postępowaniu i obowiązku stania na straży praworządności przez właściwy organ administracji publicznej - przyjęciu, że pełnomocnikowi skarżącemu zostało doręczone w dniu 13 lipca 2020 r. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz, że strona nie dochowała 7-dniowego terminu na uzupełnienie brakującej dokumentacji w sprawie w sytuacji, gdy z akt niniejszej sprawy wynika, że przesyłką pocztową numer [...] została doręczona pełnomocnikowi skarżącemu korespondencja z tut. Sądu dotycząca innej zawisłej przed WSA w Gliwicach sprawy w przedmiocie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 24 lutego 2020 r. nr [...] a nie decyzję tego samego organu z tego samego dnia, lecz o nr [...]. 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty zawarte w zażaleniu sprowadzają się do podważenia okoliczności doręczenia pełnomocnikowi strony skarżącej odpisu zarządzenia wzywającego uzupełnienia braku formalnego skargi. Należy zatem stwierdzić, że dokumentem potwierdzającym okoliczność otrzymania przez stronę wezwania jest potwierdzenie odbioru tegoż pisma. Z analizy znajdującego się w aktach sądowych potwierdzenie odbioru (k. 23 akt sądowych) wynika, że przesyłka zawierająca: dwa wezwania z 30 czerwca 2020 r., dwa odpisy odpowiedzi na skargi z 8 maja 2020 r. (4 dok.) dotycząca spraw o syng. akt I SA/Gl 561/20 i I SA/Gl 562/20, została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 13 lipca 2020 r. Należy jednocześnie dodać, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywające. Z całą pewnością obalenie domniemania nie może nastąpić jedynie w oparciu o oświadczenie, że przesyłka nie zawierała odpisu wezwania. Z kolei w świetle art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Do dokumentów tych zalicza się m.in. odpis pełny lub odpis aktualny z KRS, o którym mowa w ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 288, dalej: "ustawa o KRS"), a od dnia 1 stycznia 2012 r. także pobrany samodzielnie wydruk komputerowy aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 4 ust. 4a tej ustawy, względnie uchwały odpowiednich organów osoby prawnej podjęte w trybie określonym przepisami Kodeksu spółek handlowych. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, o których mowa w ust. 3 (są to odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz informacje z Rejestru, które mają moc dokumentów urzędowych, jeżeli zostały wydane w postaci papierowej lub elektronicznej – vide art. 4 ust. 3 ustawy o KRS). Brak formalny skargi w postaci niedołączenia do złożonej skargi odpisu z KRS podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). Nieuzupełnienie takiego braku formalnego, poprzez nieprzedłożenie stosownego dokumentu w wyznaczonym terminie, obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych złożonej skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej na dzień podpisania skargi – odpisu z KRS z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi, a także została pouczona o skutkach niezastosowania się do tego wezwania w zakreślonym terminie. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że powyższego stanowiska co do konieczności uzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi przez skarżącą spółkę nie zmienia treść przepisów ustawy o KRS, normujących kwestię (powszechnego) dostępu (i jego skutków) do treści ujawnionych w KRS, w tym art. 13 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1, art. 16 czy art. 4 ust. 4a ustawy o KRS. Przepisy te nie czynią "pustą" normy zawartej w art. 29 p.p.s.a. Dostępność do KRS nie oznacza bowiem, że Sąd ma co do zasady zastępować strony w ich obowiązkach procesowych, tj. uzupełniać braki formalne składanych pism. Obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą Sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (por. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15). Co prawda sąd może korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która - pomimo wezwania - nie przedstawiła stosownych dokumentów (por. postanowienie NSA z 15 maja 2019 r., II OZ 422/19). W konsekwencji, wobec prawidłowego doręczenia wezwania i nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie skargi o stosowny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego prawidłowo WSA odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, stosownie do treści art. 184 w związku 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).