III FZ 556/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 714/22 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2022 r., nr 2201-IEW.4120.11.2022/EP w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 22 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 714/22 oddalił skargę H.S. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 19 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Skarżący reprezentowany przez doradcę podatkowego wywiódł w dniu 20 lutego 2023 r. skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W dniu 11 maja 2023 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydał zarządzenie wzywające pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez sformułowanie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Korespondencja zawierająca ww. zarządzenie została odebrana w dniu 16 maja 2023 r. przez upoważnionego pracownika doradcy podatkowego. Wnioskiem z 6 czerwca 2023 r. Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przywrócenie terminu do odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, zaś Sąd postanowieniem z 20 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 714/22 odmówił jego uwzględnienia. Zaskarżonym postanowieniem z 23 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną Skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 22 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 714/22. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że przesyłka zawierająca zarządzenie wzywające stronę do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej została doręczona na adres kancelarii pełnomocnika Skarżącego (doradcy podatkowego) 16 maja 2023 r. W konsekwencji, ostatnim dniem siedmiodniowego terminu do uczynienia zadość zobowiązaniu wskazanemu w zarządzeniu z 11 maja 2023 r. był dzień 23 maja 2023 r. Tymczasem pełnomocnik Skarżącego uzupełnił brak formalny skargi kasacyjnej w dniu 6 czerwca 2023 r. W tym dniu została bowiem nadana przesyłka zawierająca pismo z wnioskiem strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej oraz wniosek o przeprowadzenie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Powyższe oznacza, że czynność postępowania została podjęta przez pełnomocnika Skarżącego po upływie wyznaczonego siedmiodniowego terminu. Na powyższe postanowienie z 23 sierpnia 2023 r. Skarżący reprezentowany przez radcę prawnego na podstawie art. 173 § 1 w zw. z art. 194 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wniósł zażalenie, którym zaskarżył w całości powyższe rozstrzygnięcie, doręczone byłemu pełnomocnikowi Skarżącego i na podstawie art. 194 § 3 zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz przepisów materialnych, tj. art. 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie oraz na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. zawnioskował o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżący wskazał, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone byłemu pełnomocnikowi Skarżącego w osobie doradcy podatkowego, który z 7 sierpnia 2023 r. przestał być pełnomocnikiem Skarżącego, a którego zastąpił ustanowiony w sprawie radca prawny, o czym WSA w Gdańsku został zawiadomiony. W związku z powyższym postanowienie to jest nieważne, ponieważ zostało doręczone osobie do tego nieuprawnionej, tj. z naruszeniem art. 40 k.p.a. Skarżący dodał do tego, że nie budzi wątpliwości fakt, że były pełnomocnik niewłaściwie wykonał wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, jednakże nie powinno to zamykać stronie prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Ponadto skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy o czym stanowi art. 176 § 2 p.p.s.a. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176 p.p.s.a., innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 177a p.p.s.a.). Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Okoliczność ta jest bezsporna - tak przyjął Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, zaś Skarżący tego nie kwestionuje. W związku z tym pełnomocnik Skarżącego został wezwany do usunięcia ww. braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez sformułowanie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a. W wezwaniu tym pełnomocnik został pouczony, że nieuzupełnienie braku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania skutkować będzie odrzuceniem skargi kasacyjnej. Wezwanie do usunięcia braku skargi kasacyjnej zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego 16 maja 2023 r., co także nie było kwestionowane. W konsekwencji siedmiodniowy termin przewidziany przez prawo na usunięcie braków formalnych skargi kasacyjnej upływał 23 maja 2023 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy korespondencja zawierająca uzupełnienie braku formalnego została wniesiona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego uzupełnienia dopiero 6 czerwca 2023 r., a więc z uchybieniem terminowi zakreślonemu w wezwaniu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 p.p.s.a. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, bez względu na długość czasu uchybienia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nieuzupełnienie, pomimo wezwania, przez profesjonalnego pełnomocnika Skarżącego braków formalnych skargi kasacyjnej, uniemożliwiało nadanie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu. Skorzystanie z prawa do sądu i doprowadzenie do merytorycznego rozpoznania sprawy wymaga od strony przestrzegania przepisów dotyczących wymogów formalnych składanych środków zaskarżenia oraz wykonywania w terminie wezwań sądu do usunięcia ich braków. Tym samym prawidłowo Sąd I instancji postąpił odrzucając skargę kasacyjną Skarżącego z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych. Na uwzględnienie nie zasługuje argumentacja zażalenia odnosząca się do "nieważności" zaskarżonego postanowienia poprzez doręczenie go niewłaściwemu pełnomocnikowi Skarżącego. Wynika to z faktu, że zaskarżone postanowienie zostało skierowane do reprezentującego stronę doradcy podatkowego jeszcze przed uzyskaniem przez Sąd informacji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Zgodnie bowiem z art. 42 § 1 p.p.s.a. wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia tego zawiadomienia. Co więcej, zgodnie z art. 42 § 2 p.p.s.a. adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać ze stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba, że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Warto przypomnieć, że przy ustalaniu dnia zawiadomienia sądu istotna jest data, w której sąd faktycznie dowiedział się o wypowiedzeniu, tj. dzień doręczenia stosownego pisma lub złożenia go w biurze podawczym sądu, a nie dzień nadania takiego pisma w urzędzie pocztowym (zob. post. NSA: z 29.1.2009 r., sygn. akt II FZ 633/08, LEX nr 551934; z 31.1.2012 r., sygn. akt I OSK 997/11, LEX nr 1112110). Należy zatem przyjąć, że w realiach niniejszej sprawy zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone pierwszemu pełnomocnikowi (doradcy podatkowemu) 29 sierpnia 2023 r. skoro pismo nowego pełnomocnika Skarżącego (radcy prawnego) zawierające oświadczenie Skarżącego o wypowiedzeniu pełnomocnictwa wpłynęło do Sądu I instancji 31 sierpnia 2023 r. Za bezzasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 40 k.p.a., bowiem przepis procedury administracyjnej nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. - oddalił zażalenie.