III FZ 532/25

Dnia 28 października 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 160/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 8 grudnia 2023 r., nr 0401-IEE.7113.123.2023.2 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 160/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 8 grudnia 2023 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, odrzucił wniosek o przedłużenie terminu i odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 19 czerwca 2024 r. odrzucił wnioski o przedłużenie terminu oraz odrzucił skargę skarżącej. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, które następnie postanowieniem z 12 września 2024 r. Sąd odrzucił oraz odrzucił wniosek o przedłużenie terminu. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z 12 września 2024 r., które postanowieniem z 11 grudnia 2024 r. Sąd odrzucił oraz odrzucił wniosek o przedłużenie terminu. Następnie Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z 11 grudnia 2024 r., które postanowieniem z 12 marca 2025 r. Sąd odrzucił oraz odrzucił wniosek o przedłużenie terminu. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z 12 marca 2025 r., które postanowieniem z 12 czerwca 2025 r. Sąd odrzucił oraz odrzucił wniosek o przedłużenie terminu. Sąd w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zażalenie wniesione przez Skarżącą nie spełniało wszystkich wymogów formalnych pisma, nie zostało bowiem przez nią podpisane. W związku z tym, Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego zażalenia przez podpisanie zażalenia lub złożenie podpisanego odpisu zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Z uwagi na to, że brak formalny wniesionego zażalenia nie został uzupełniony: skarżąca nie podpisała zażalenia, ani nie nadesłała podpisanego egzemplarza zażalenia, WSA w Bydgoszczy uznał, że zaistniała podstawa do odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 12 czerwca 2025 r. zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżąca nie podpisała zażalenia. Zarządzeniem z 14 sierpnia 2025 r. Skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego zażalenia przez jego podpisanie lub złożenie podpisanego odpisu zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu. Stosowanie do art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Artykuł 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wskazuje zaś, że pismo powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 180 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Natomiast jak stanowi art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Wniesione przez Skarżącą zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 12 czerwca 2025 r. nie zostało przez nią podpisane, co powoduje, że obarczone zostało brakiem formalnym uniemożliwiającym jego rozpoznanie. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w sprawie zainicjowanej skargą Skarżącej Sąd pierwszej instancji odrzucał już zażalenia Skarżącej, ponieważ każde z nich zawierało ten sam brak formalny uniemożliwiający jego rozpoznanie, tj. nie zawierało podpisu Skarżącej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca składając kolejne zażalenie i nie podpisując go nadużyła prawa do sądu. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca wielokrotnie postępowała w ten sam sposób – wnosiła środki zaskarżenia obarczone tym samym brakiem formalnym: brakiem podpisu. Wynika z tego, że Skarżąca celowo przedłuża postępowanie i uniemożliwia jego zakończenie. Skarżąca w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji składała bez podpisu zarówno zażalenia, jak i liczne wnioski o wyznaczenie nowego terminu na dopełnienie formalności wynikających z kierowanych do niej wezwań, które stanowiły cel sam w sobie, wydłużały toczące się postępowanie. Takie działania powinny być oceniane jako nadużycie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to winno być jednak wykonywane zgodnie z celem, na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę. Tak samo należy ocenić działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swych praw – w ten sposób wpływa na obniżenie poziomu ochrony innych podmiotów, które nie mogą w dostatecznie szybki sposób uzyskać ochronę prawną (zob. np. H. Dolecki, Nadużycie prawa do sądu, [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Warszawa 2005, s. 136). Nadużyciem prawa jest zatem wykorzystywanie instytucji procesowej wbrew jej funkcji i celowi. Funkcją i celem postępowania sądowoadministracyjnego jest rozstrzygnięcie sporu między stronami co do legalności działania lub bezczynności (przewlekłości) organu administracji publicznej, rzutujących na prawa lub obowiązki strony (zob. np. postanowienie NSA z 14 maja 2025 r., III FZ 236/25). Skarżąca składając obecnie rozpoznawane zażalenie na postanowienie z 12 czerwca 2025 r. po raz kolejny go nie podpisała, mimo pouczenia zawartego przy doręczeniu postanowienia. Skarżąca zarządzeniem z 14 sierpnia 2025 r. została wezwana do usunięcia braku formalnego zażalenia przez jego podpisanie lub złożenie podpisanego odpisu zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi Skarżąca wniosła kolejne niepodpisane pismo w sprawie. Skoro Skarżąca nie podpisała zażalenia konieczne stało się jego odrzucenie. Z tych względów, na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.