III FZ 518/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SA/Po 527/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 12 marca 2025 r. nr SKO.4100.475.234.2024.PD w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 527/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił S. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, spółdzielnia) wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z 12 marca 2025 r., nr SKO.4100.475.234.2024.PD w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że skarżąca nie wykazała ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na powyższe postanowienie pismem z 25 sierpnia 2025 r. skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wskazała m.in., że Sąd rozstrzygając o przyznaniu ochrony tymczasowej nie musi mieć pewności co do wystąpienia szkody, ale też powinien wnikliwie zbadać sprawę, dążąc do wyjaśnienia jej tak, by przesądzić o stopniu prawdopodobieństwa jej wystąpienia. We wniosku zarząd spółdzielni wskazał, że sprawa nie dotyczy spółdzielni a wspólnoty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 61). Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 3 października 2011 r., I FSK 1427/11, CBOSA). W sytuacji, gdy chodzi o orzeczenie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację finansową oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia w konkretnej rozpatrywanej sprawie. W rozpatrywanej sprawie skarżąca podniosła, że decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie powinna zostać skierowana do spółdzielni z tego względu, że nie jest ona właścicielem nieruchomości ani też lokali mieszkalnych znajdujących się w blokach wielorodzinnych, których dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wskazała, że dochodzenie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji wiązałoby się z koniecznością uszczerbku majątku skarżącej, która została zobowiązana do zapłaty nie swoich należności, co mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki zarówno dla skarżącej, jak i zatrudnionych przez nią osób. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie przedstawiła odpowiedniego uzasadnienia w tym zakresie, ani nie przedłożyła dokumentów, przemawiających za uwzględnieniem jej żądania. Zgodzić się należy również z Sądem pierwszej instancji, że akcentowana przez skarżącą we wniosku kwestia, że decyzja nie powinna zostać do niej skierowana nie ma znaczenia dla wyniku niniejszego postępowania, ponieważ w postępowaniu tym Sąd nie bada zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Okoliczność poniesienia kosztów związanych z realizacją decyzji nie wpływa bezpośrednio na konieczność wstrzymania jej wykonania. Dopiero konkretna wysokość kosztów w zestawieniu z sytuacją finansową skarżącej mogłaby być podstawą do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie, czy realizacja decyzji spowoduje uszczuplenie majątku skarżącej, skutkujące powstaniem poważnej szkody lub wywołujące trudne do naprawienia konsekwencje, nie może ograniczać się jedynie do samego żądania wstrzymania aktu. Powinna ona opierać się na konkretnych danych dotyczących faktycznej sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy. Zwięzłe wyjaśnienia zawarte we wniosku, a także brak stosownej dokumentacji, nie potwierdzają, że wykonanie decyzji niesie ryzyko poważnej szkody bądź skutków trudnych do odwrócenia. Podkreślenia wymaga fakt, że Sąd rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też argumentacja skarżącej zawarta w uzasadnieniu zażalenia, a odnosząca się do treści skargi nie może odnieść zamierzonego skutku. Ewentualna niezgodność z prawem decyzji jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, nie stanowi przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.