III FZ 512/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1296/20 którym odrzucono skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia zawiesić postępowanie.

Postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1296/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. S. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2020 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: Skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 kwietnia 2021 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego, bądź jego odpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W wezwaniu wskazano także, że dotychczas przedłożona (przy dokumencie elektronicznym z dnia 25 września 2019 r.) skarga (plik nazwany "Skarga od decyzji o podatku od nieruchomości 2017 r. [...].doc"), jak i pełnomocnictwo (plik nazwany "Pelnomocnictwo.JPG") nie zostały podpisane pomimo wymogu do dokonania tej czynności wynikającego z art. 46 § 2b w zw. z art. 46 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Wezwanie do uzupełnienia wskazanych braków skargi zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej za pomocą e-PUAP w dniu 22 kwietnia 2021 r., zatem termin do uzupełninia braków upływał odpowiednio w dniu 29 kwietnia 2021 r. Pełnomocnik skarżącej w przewidzianym terminie uzupełnił brak formalny poprzez złożenie odpisu pełnomocnictwa, uiścił również wymagany wpis od skargi, nie uzupełnił jednakże braku skargi poprzez jej podpisanie (nadesłał niepodpisany egzemplarz skargi). Odrzucając skargę skarżącej Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a P.p.s.a.). Niepodpisanie skargi stanowi niedochowanie wymogów formalnych pisma procesowego w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. Takie braki formalne podlegają usunięciu w sposób przewidziany w art. 49 § 1 P.p.s.a., a ich nieusunięcie w terminie 7 dni prowadzi, w przypadku kiedy wniesione pismo procesowe jest skargą, do jej odrzucenia. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej mimo wezwania, nie uzupełnił braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie, dlatego Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie, pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie (pismo zatytułowane skarga kasacyjna). Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 3 w zw. art. 46 § 1 pkt 4 i art. 46 P.p.s.a. przy zastosowaniu art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997, nr 78, poz.483, ze zm.; dalej: Konstytucja RP) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w realiach przedmiotowej sprawy, w szczególności z uwagi na brak uwzględnienia, że stworzony przez Państwo system komunikacji elektronicznej (w ramach szeroko popularyzowanej w społeczeństwie cyfryzacji świata XXI wieku) nie pozostawia jego użytkownikom innej możliwości jak podpisania elektronicznego (przy autoryzacji dokonywanej np. jak w niniejszym przypadku przez system bankowy użytkownika) jedynie pisma głównego, a nie nadto załączników pisma głównego, przy równoczesnym informowaniu użytkowników na oficjalnych stronach ministerialnych, iż podpisanie pisma głównego jest równoznaczne z podpisaniem całości informacji i dokumentów przesyłanych za pośrednictwem platformy e-PUAP do organu państwowego, w tym sądowego; 2) art. 3 pkt 2, 17 oraz art. 20ae ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2021 r., poz. 670) w zw. z § 11 ust. 1 pkt 1 oraz § 13 i 17 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 180) poprzez błędnie przyjęcie, że plik stanowiący załącznik do pisma głównego (przewodniego) sporządzanego, podpisywanego i wysyłanego w platformie e-PUAP nie jest częścią tego pisma (jednego dokumentu elektronicznego w rozumieniu ww. przepisów), podczas gdy zgodnie z § 17 ww. rozporządzenia pismo (główne) sporządzane jest w formie jednego pliku w formacie XML, stanowiącego jeden dokument elektroniczny, który zawiera w sobie wszystkie pliki załączone (wgrane) do pisma głównego (co wynika również z oficjalnych instrukcji i podręczników dot. e-PUAP). Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2021 r., I FZ 92/21, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy przepis art. 46 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zgodnie z którym zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego, należy rozumieć w ten sposób, że chodzi w nim o zasady przyjęte dla określonych trybów składania podpisu elektronicznego określonych w § 2a, co oznacza, że załączniki złożone w ramach podpisanego podpisem zaufanym (kwalifikowanym) dokumentu przesłanego przez platformę ePUAP należy uznać za podpisane w rozumieniu art. 46 § 2a i 2b ww. ustawy, jako spełniające zasady zastosowanego trybu składania tego podpisu elektronicznego, zgodnie z którymi podpis zaufany (kwalifikowany) złożony przez profil zaufany ePUAP odnosi się do całej treści formularza wraz z załączonymi do niego plikami, a więc obejmuje także zawarte w nim załączniki?" Problem prawny występujący w niniejszej sprawie jest tożsamy, a zatem należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od rozstrzygnięcia podjętego przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego tego zagadnienia. W konsekwencji zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 P.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia wskazanego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości (sprawa o sygn. akt I FPS 2/21).