III FZ 489/26

Dnia 1 października 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 1 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 329/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 marca 2023 r., nr 1201-IEE.711.2.22.2022.5.JM w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

1. Postanowieniem z 14.02.2024 r. o sygn. I SA/Kr 329/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę P. Z. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 17.03.2023 r. o nr 1201-IEE.711.2.22.2022.5.JM wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. 2.1. Skarżący zawarł w skardze do WSA w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który następnie - w formularzu FPP, znajdującym się w aktach sprawy o sygn. I SPP/Kr 95/23 - rozszerzył o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 30.11.2023 r. o sygn. I SPP/Kr 95/23 starszy referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie tego profesjonalnego pełnomocnika. Postanowienie to zostało wysłane na adres ePUAP skarżącego; datą uznania tego dokumentu za doręczony jest 22.12.2023 r. - zgodnie z informacją widniejącą na UPD, znajdującym się w aktach sprawy o sygn. I SPP/Kr 95/23 (k. 33). W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 12.01.2024 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało wysłane na adres ePUAP skarżącego; datą uznania tego dokumentu za doręczony jest 2.02.2024 r. - zgodnie z informacją widniejącą na UPD, znajdującym się w aktach sprawy głównej (k. 78). Skarżący nie uiścił wymaganego wpisu, co zostało odnotowane w aktach sprawy głównej (k. 81). 2.2. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia WSA w Krakowie wskazuje, że przyczyną odrzucenia skargi było nieuiszczenie wpisu od skargi w terminie wyznaczonym w wezwaniu (art. 220 § 3 p.p.s.a.). 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przyznanie prawa pomocy i zwolnienie z opłaty. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wyjaśnił, że po wniesieniu skargi uległ wypadkowi 9.09.2023 r. i do 6.03.2024 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z uwagi na powyższe nie mógł odnieść się do przesłanych do niego pism. Zarządzeniem z 2.04.2024 r. starszy referendarz sądowy WSA w Krakowie wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pierwszej instancji skarżący uzupełnił braki formalne zażalenia oraz złożył pisma (k. 129 i 156) wnosząc także o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie starszego referendarza sądowego z 30.11.2023 r. o sygn. I SPP/Kr 95/23. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn, niż podniesione przez skarżącego. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma (w tym przypadku skargi), od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (w tym przypadku wpis). W razie nieopłacenia skargi wzywa się wnoszącego, aby uiścił należny wpis, a niewykonanie w terminie tego wezwania skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Chronologicznie, aż do wydania zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji sprawa prowadzona jest prawidłowo. Akta sprawy wskazują, że starszy referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z 30.11.2023 r. o sygn. I SPP/Kr 95/23 oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na powyższe postanowienie skarżący nie wniósł sprzeciwu. Następnie zarządzeniem z 12.01.2024 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wpis ten nie został uiszczony. Zaskarżonym obecnie postanowieniem WSA w Krakowie odrzucił skargę z uwagi na jej braki fiskalne. Należy jednak wziąć pod uwagę, że skarżący wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu na powyższe postanowienie starszego referendarza sądowego. Postanowieniem z 22.07.2024 r. o sygn. I SPP/Kr 95/23 WSA w Krakowie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W wyniku wniesionego przez skarżącego zażalenia postanowieniem z 23.04.2025 r. o sygn. III FZ 204/25 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Kolejno postanowieniem z 19.11.2025 r. WSA w Krakowie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Krakowie z 30.11.2023 r. To oznacza, że w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu, które nastąpiło w wyniku wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z 23.04.2025 r. o sygn. III FZ 204/25, następnie rozpoznania sprzeciwu i wydania postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego, należało wezwać skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 12.01.2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W aktach sprawy głównej Naczelny Sąd Administracyjny nie zidentyfikował takiego wezwania, które w niniejszej sprawie powinno nastąpić po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sprawie o sygn. I SPP/Kr 95/23. Jeśli skarżący nie uiści należnego wpisu od tego prawomocnego zarządzenia, to zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. jego skarga będzie podlegać odrzuceniu. Należy jednak dać skarżącemu szansę na wykonanie tego wezwania. 4.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględni powyższe stanowisko dotyczące umożliwienia skarżącemu uiszczenia wpisu sądowego po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, które nastąpiło dopiero po wydaniu i doręczeniu postanowienia z 19.11.2025 r. o sygn. I SPP/Kr 95/23 o utrzymaniu w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego z 30.11.2023 r. 4.3. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki