III FZ 440/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1193/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 stycznia 2023 r. nr 1401-IEW1.4123.68.2022.WJ w przedmiocie odpowiedzialność podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.

W. K. (dalej: skarżący) pismem z 11 kwietnia 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 16 stycznia 2023 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za II kwartał 2017 r. W skardze skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z 16 stycznia 2023 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się dla niego z negatywnymi skutkami. Skarżący wskazał, że wskutek wydania zaskarżonej decyzji i orzeczenia jego solidarnej odpowiedzialności ze spółką został zobligowany do uiszczenia znacznych środków finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 lipca 2023 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie wykazał aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA wyjaśnił, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony wnioskującej o wstrzymanie decyzji, o uzyskiwanych dochodach, źródłach dochodu, stanie majątkowym, stanie środków finansowych na rachunkach bankowych i w gotówce. Zweryfikowanie przez sąd tego, czy wykonanie decyzji spowoduje uszczerbek w majątku skarżącego, prowadząc do powstania szkody i to znacznej, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o wysokości uzyskiwanych dochodów, z jakich źródeł, ponoszonych wydatków i o posiadanym majątku jak i o stanie zdrowia skarżącego. Takich pełnych danych skarżący w niniejszej sprawie nie przedstawił. Na powyższe rozstrzygnięcie pismem z 1 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na podstawie art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżył w całości ww. postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich niezastosowanie, skutkujące niewstrzymaniem wykonania w całości zaskarżonej decyzji przez Sąd w sytuacji, gdy skarżący wskutek wydania zaskarżonej decyzji i orzeczenia jego solidarnej odpowiedzialności ze spółką – T. Sp. z o.o. został zobligowany do uiszczenia znacznych środków finansowych w sytuacji, gdy mimo braku rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przez Sąd, organ w dalszym ciągu podejmuje względem skarżącego czynności zmierzające do wyegzekwowania dochodzonej należności. Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o: zmianę w całości zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskrzonej decyzji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, nieobciążanie skarżącego kosztami postępowania, dopuszczanie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - wezwania do złożenia oświadczenia o posiadanym majątku i źródłach dochodu dla wykazania faktu podejmowania przez organ działań zmierzających do wyegzekwowania dochodzonej należności, określonej w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, znak sprawy: 1401-IEW1.4123.68.2022.WJ z 16 stycznia 2023 r. dla wykazania faktu, iż ewentualne wyegzekwowanie przez organ stwierdzanych zaskarżoną decyzją należności nie będzie mogło być wynagrodzone przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie dla skarżącego ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, bowiem w przypadku zaistnienia takowej sytuacji skarżący zostanie pozbawiony w całości posiadanego majątku. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podniósł m.in., że w związku wydaną decyzją skarżący został zobligowany do uiszczenia znacznych środków finansowych, organ zaś aktualnie podejmuje działania zmierzające do wyegzekwowania dochodzonej należności. Wskazał również, że w sprawie nie wyjaśniono dotychczas istotnych okoliczności tj. daty powstania stanu niewypłacalności w stosunku do spółki T. Sp. z o.o. Ponadto podał, że środki finansowe skarżącego z pensji służą zaspokojeniu potrzeb rodziny oraz spłacie zobowiązań wobec instytucji finansowych. Odebranie tych środków spowoduje wstrzymanie bieżących płatności skarżącego co będzie skutkować kolejnymi egzekucjami i co może przyczynić się do utraty zdolności spłacania bieżących zobowiązań oraz utrzymania rodziny. Konkludując - brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie pociągał dla skarżącego wyjątkowo ciężkie skutki, w tym sferze zdrowotnej i rodzinnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczającym złożenie samego wniosku. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona obowiązana jest wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał okoliczności mogących świadczyć o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów wskazanych w zażaleniu należy przypomnieć, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego, jednak, co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma charakter odwracalny. W orzecznictwie podkreśla się fakt, że akt administracyjny zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość, sam z siebie nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 19 kwietnia 2011 r., II GSK 520/11). Sama zatem wysokość zobowiązania podatkowego, nawet znacznych środków finansowych, bez powiązania jej z konkretną sytuacją majątkową skarżącego, co do zasady nie może stanowić wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, która dotyczy obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem skarżącego, konieczne jest zobrazowanie okoliczności potwierdzających trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Autor zażalenia poprzestał na ogólnikowych stwierdzeniach, że środki finansowe skarżącego w postaci comiesięcznej pensji służą zaspokojeniu potrzeb rodziny oraz spłacie zobowiązań wobec instytucji finansowych. Skarżący nie przedstawił stanu majątkowego, nie podał wydatków ponoszonych z tytułu ciążących na nim zobowiązań wobec innych wierzycieli, nie wyjaśnił również kwestii dochodów, nie wskazał ile osób pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i czy osiągają one inne dochody. Brak materiałów obrazujących dochody i wydatki skarżącego uniemożliwił tym samym dokonanie analizy jego sytuacji majątkowej, co nie pozwoliło na ocenę, czy decyzja rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja pełnomocnika skarżącego, sprowadzająca się do zakwestionowania prawidłowości postępowania podatkowego. W postępowaniu dotyczącym oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd nie bada zasadności skargi. Ewentualna niezgodność z prawem decyzji nie stanowi przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Oparcie wniosku na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05). Z tych względów podniesiona w uzasadnieniu zażalenia argumentacja dotycząca braku wyjaśnienia w sprawie okoliczności dotyczących daty powstania stanu niewypłacalności w stosunku do spółki, wraz z którą skarżący ponosi solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe nie mogła odnieść skutku w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wniosek skarżącego nie zawierał argumentacji wystarczającej do udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie przedstawił informacji, bądź dokumentów na poparcie twierdzenia, że wykonanie kwestionowanej decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.