III FZ 390/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 318/23 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi W.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr SKO/WA/408/1975/2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 21 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 318/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA") odrzucił wniosek W. T. (dalej: "Skarżąca") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (dalej: "SKO") z dnia 18 sierpnia 2022 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy WSA podał, że pismem z dnia 3 października 2022 r. Skarżąca wniosła skargę na ww. decyzję. Postanowieniem z 10 listopada 2022 r., I SA/Sz 768/22, WSA odrzucił skargę Skarżącej na decyzję SKO z 18 sierpnia 2022 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") z uwagi na wniesienie jej po terminie. Skarżąca w zażaleniu powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie i wskazała, że niewydanie jej przesyłki nastąpiło z winy Urzędu Pocztowego. Postanowieniem z 20 marca 2023 r., III FZ 22/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione przez Skarżącą zażalenie. Jednocześnie NSA wskazał, że podnoszone w zażaleniu okoliczności mogą stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismem z 12 maja 2022 r. (nadanym 15 maja 2022 r.) Skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję SKO. W uzasadnieniu wskazała, że dwudniowe uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy, a z przyczyn leżących po stronie urzędu pocztowego w M., tj. odmowy wydania 2 września 2022 r. przesyłki poleconej awizowanej 19 sierpnia 2022 r. i zarejestrowanej w systemie cyfrowym urzędu jako przesyłka do wydania, po którą Skarżąca zgłosiła się 2 września 2022 r. (piątek), a której w tym dniu nie odnaleziono. Skarżąca stawiła się ponownie w urzędzie pocztowym w następnym dniu roboczym tj. w poniedziałek 5 września 2022 r., gdzie w tzw. międzyczasie przesyłkę odnaleziono i Skarżącej wydano. Z tego powodu, licząc od dnia faktycznego odebrania przesyłki, Skarżąca wniosła skargę 5 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc za podstawę art. 88 p.p.s.a. stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało odrzucić. W ocenie WSA za początek biegu terminu do wniesienia przez Skarżącą wniosku o przewrócenie terminu, należało przyjąć datę doręczenia Skarżącej postanowienia NSA z 20 marca 2023 r., sygn. akt III FZ 22/23, tj. 25 kwietnia 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w katach sprawy I SA/Sz 768/22). Oznacza to w ocenie WSA, że ostatnim dniem, w którym Skarżąca mogła skutecznie złożyć wniosek o przywrócenie terminu, był 2 maja (wtorek) 2023 r. Tymczasem wniosek wraz ze skargą nadany został dopiero 15 maja 2023 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca domagała się jego uchylenia podnosząc, że powołane przez WSA okoliczności dotyczące niezachowania siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. Z przytoczonych przepisów wynika także i to, że jeżeli Sąd odrzuca wniosek o przywrócenie terminu, to musi wskazać, co było według wnioskodawcy przyczyną uchybienia terminu i kiedy ta przyczyna ustała. W rozpoznawanej sprawie WSA sprostał powyższemu obowiązkowi. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał wyraźnie, co było według Skarżącej przyczyną uchybienia przez nią terminu do wniesienia skargi i w związku z tym ustalił, kiedy ta przyczyna ustała. Okoliczności te wynikają wprost z ustaleń faktycznych sprawy, jak również z samego przebiegu postępowania. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości to, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., jest aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia, czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął – czy też nie – przed jej dopełnieniem. Jeżeli zatem od postanowienia o odrzuceniu skargi nie zostało złożone zażalenie, to termin siedmiodniowy z art. 87 § 1 p.p.s.a., przewidziany na złożenie wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu, zaczyna swój bieg od daty doręczenia postanowienia Sądu I instancji rozstrzygającego kwestię uchybienia terminu (por. postanowienia NSA z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II GZ 222/12, z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II GZ 1355/16, z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 207/17, z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1267/17, z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt II GZ 866/17 oraz z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II GZ 128/21). Zatem skoro Skarżąca zaskarżyła zażaleniem rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi, to prawidłowo WSA przyjął termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu licząc jego bieg od daty doręczenia Skarżącej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt: III FZ 22/23, tj. od dnia 25 kwietnia 2023 r. W konsekwencji powyższego, Skarżąca powinna w ciągu 7 dni od otrzymania postanowienia oddalającego jej zażalenie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, czego nie uczyniła. W świetle tych okoliczności, słusznie WSA odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako wniesiony po terminie przewidzianym na dokonanie tej czynności procesowej. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.