III FZ 320/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Stachurski, , , po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2880/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 października 2022 r., nr 1401-IEW1.4121.35.2022.MT w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich p o s t a n a w i a oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 21 marca 2023 r., III SA/Wa 2880/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. K. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 4 października 2022 r., 1401-IEW1.4121.35.2020.MT, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Skarżący nie wykazał istnienia określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nie przedstawił dokumentów, które obrazowałyby sytuację finansową jego firmy, w szczególności wykazu środków trwałych czy wysokości środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, stopnia dotychczasowego zadłużenia, jak również nie przedłożył innych dokumentów, które uprawdopodabniałyby dane dotyczące jego sytuacji majątkowej i finansowej. Na powyższe postanowienie, pismem z 24 kwietnia 2023 r., pełnomocnik Skarżącego złożył zażalenie, w którym wniósł o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów: wydruku z rachunku bankowego należącego do Skarżącego za okres od 24 października 2022 r. - 24 kwietnia 2023 r. oraz wykazu środków trwałych na okoliczności wykazania sytuacji majątkowej i finansowej Skarżącego. Wskazał przy tym, że potrzeba powołania nowych dowodów wynikła na dalszym etapie postępowania. Do zażalenia dołączył wydruk z rachunku bankowego za okres 24 października 2022 r. - 24 kwietnia 2023 r., oraz listę środków trwałych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek Skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek Skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.), co nie wpływa jednakże na to, że przesłanką wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez wnioskodawcę okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje przesłanki pozytywne uwzględnienia wniosku, które stanowią: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie w pełni należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że Skarżący nie wykazał istnienia określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Jak słusznie zauważył WSA, Skarżący wskazał kwotę 13.000-14.000 złotych jako ponoszonych comiesięcznie wydatków twierdząc przy tym, że uiszczenie wymaganych zaskarżoną decyzją zobowiązań podatkowych może doprowadzić do utraty płynności finansowej jego jako przedsiębiorcy z powodu pozbawienia go jedynego źródła dochodu, a co za tym idzie konieczności zaprzestania wykonania działalności gospodarczej (ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy), jednak nie uprawdopodobnił zajścia powyższej sytuacji w jakikolwiek sposób. Słusznie również wskazał sąd pierwszej instancji, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą niezbędnym jest dokonanie oceny aktualnej kondycji finansowej podmiotu, a następnie przeanalizowanie, na ile skutki finansowe będące następstwem wykonania decyzji, mogą na tę kondycję wpłynąć. Kondycję finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą obrazują z kolei konkretne wielkości w postaci danych o zyskach i stratach przedsiębiorstwa, stanie kont, aktywach trwałych, wysokości stałych kosztów utrzymania działalności przedsiębiorstwa itp. Skarżący przedstawił (celem zobrazowania kondycji finansowej swojej firmy) jedynie fakturę VAT wystawioną tytułem świadczonych usług doradczych na kwotę 22.876,33 zł, a także wyliczenie ponoszonych comiesięcznie wydatków, w tym koszty najmu lokalu (2.300 zł) oraz alimenty (1.700 zł). Nie przedstawił jednak innych dokumentów, które obrazowałyby sytuację finansową jego firmy, w szczególności wykazu środków trwałych czy wysokości środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, stopnia dotychczasowego zadłużenia, jak również nie przedłożył innych dokumentów, które uprawdopodabniałyby dane dotyczące jego sytuacji majątkowej i finansowej. Zasadnie również, sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że ocena sytuacji finansowej podmiotu gospodarczego ma charakter złożony, a wpływ na nią mają różnorodne czynniki zewnętrze i wewnętrzne, które należy uwzględniać. To z kolei powoduje, że jedynie kompleksowa ocena kondycji finansowej podmiotu, przeprowadzona w oparciu o pełne i rzetelne dane, może dać odpowiedź na pytanie, na ile wpływ czynnika zewnętrznego, w tym przypadku w postaci obowiązku wykonania decyzji administracyjnej pociągającej za sobą określone skutki finansowe, może wpłynąć na ogólną kondycję podmiotu. Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie Skarżącego z uwzględnieniem przytoczonych na wstępie przepisów i poglądów, uznał, że postanowienie sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Rację ma bowiem WSA, że Skarżący nie wykazał, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wpłynąć na jego sytuację majątkową. W tej sytuacji sąd nie miał możliwości ocenienia, czy zapłata zobowiązania określonego zaskarżoną decyzją spowoduje utratę jego jako przedsiębiorcy płynności finansowej. Co prawda, Skarżący do wniosku dołączył m.in. Fakturę VAT za usługi doradcze, rachunek obrazujący koszty wynajmu mieszkania oraz wyrok zasądzający alimenty, niemniej są to dokumenty, które nie pozwalają na całościową ocenę sytuacji finansowej Skarżącego jako przedsiębiorcy. Powyższej oceny nie mogły zmienić argumenty podnoszone dopiero na etapie zażalenia, tj. odnoszące się do ewentualnego zwolnienia zatrudnionych pracowników (brak wiedzy o liczbie zatrudnionych pracowników), czy też dokumenty, tj. wydruk z rachunku bankowego za okres 24.10.2022 r. – 24.04.2023 r., oraz wykaz środków trwałych, bowiem NSA nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania, a bada legalność postanowienia sądu pierwszej instancji. W postępowaniu zażaleniowym zadaniem NSA nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lecz kontrola postanowienia wydanego przez sąd pierwszej instancji. W tej sprawie sąd pierwszej instancji, opierając się na dokumentach przedłożonych przez Skarżącego, przedstawił w sposób precyzyjny argumentację i okoliczności stanowiące podstawę do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie Skarżącego.