III FZ 286/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 779/21 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 21 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 779/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyniku rozpoznania wniosku J. B. (dalej: skarżący) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 22 listopada 2021 r., wydanej w przedmiocie ulgi płatniczej, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Przedstawiając stan faktyczny sprawy, sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji organu odwoławczego. Uzasadniając swoje stanowisko, strona powołała się na jedyne źródło dochodu w postaci zasiłku stałego z MOPS w O. w wysokości ok. 600 zł miesięcznie, a nadto niepełnosprawność oraz ogólnie trudną sytuację majątkową i finansową. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych nie nosi znamion wykonalności, nie nadaje stronie uprawnień oraz nie ustala obowiązków o charakterze materialnoprawnym, takich jak np. nałożenie zobowiązań pieniężnych, prowadzących do podjęcia przez organy administracji jakichkolwiek działań, których wstrzymania można byłoby się domagać. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 8 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł zażalenie, powtarzając uprzednio podnoszoną argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, toteż jako niezasadne podlega oddaleniu. Należy podzielić pogląd prezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie akty lub czynności nadające się do wykonania i wymagające wykonania (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, teza 1). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12). Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2016). Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania, a takiej cechy nie mają decyzje odmowne (por. postanowienie NSA z 27 czerwca 2013 r., I FZ 306/13, publik. CBOSA). W orzecznictwie podkreślono, że również decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej nie nakłada żadnych obowiązków materialnoprawnych, a więc nie podlega wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej (postanowienie NSA z 24 marca 2014 r., II FZ 1578/13; postanowienie NSA z 31 maja 2022 r., III FZ 218/22). Wniosek strony w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej jest niedopuszczalny i z tego względu nie mógł zostać uwzględniony. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko stronie nie może toczyć się na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 22 listopada 2021 r., czy też decyzji organu pierwszej instancji, w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Decyzje te nie podlegają wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Wskazane w treści zażalenia argumenty, jakkolwiek wiarygodne i mogące rzutować na zasadność prowadzenia przeciwko skarżącemu działań egzekucyjnych, winny być jednak wiązane z decyzją określającą konkretne zobowiązanie podatkowe, ale ta - jako niepodlegająca kontroli w niniejszym postępowaniu - nie może być podstawą do zapewnienia stronie ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.