III FZ 28/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1041/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2022 r. nr 2201-IEW.603.1.2022/MSz w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

1. Postanowieniem z 12 grudnia 2022 r., I SA/Gd 1041/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił G. Z. (dalej "strona", "skarżący") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 11 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."). 2. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że zarządzeniem z 23 września 2022 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł wraz z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Postanowieniem z 7 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę stwierdzając, że strona nie uiściła należnego w sprawie wpisu. Odpis tego orzeczenia został doręczony skarżącemu 17 listopada 2022 r. W dniu 22 listopada 2022 r. skarżący złożył zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wskazując, że uchybienie terminowi nie było nadmierne i zawinione przez skarżącego. Strona podała, że wezwanie do zapłaty wpisu sądowego nie było jasne, precyzyjne i jednoznaczne, a nieprawidłowe wezwanie wprowadziło skarżącego w błąd. Dodatkowo skarżący podniósł, że przy ocenie wniosku należy uwzględnić okoliczność wysokiej inflacji, wzrost cen jak i dużą ilość załatwianych przez stronę spraw i trudności płatniczych. W ocenie sądu pierwszej instancji, przywołane przez stronę okoliczności nie wskazują na niezawinione przez stronę niedochowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Przesłane skarżącemu wezwanie była jasne i precyzyjne a dodatkowo skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób podnoszone przez niego nadzwyczajne okoliczności w postaci inflacji i wzrostu cen wpłynęły na fakt niedochowania terminu przez stronę. Brak wsparcia przedstawionej we wniosku argumentacji odpowiednimi dowodami, mogącymi choćby uprawdopodobnić wpływ wzrostu cen czy trudności płatniczych na nieterminowe uiszczenie wpisu, nie uprawnia do stwierdzenia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. 3. W dniu 20 grudnia 2022 r. skarżący złożył zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, w którym podniósł zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przedwczesnym i bezzasadnym oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie, ponieważ nie zostało dotychczas rozpatrzone wcześniejsze zażalenie na postanowienie z 7 listopada 2022 r. w przedmiocie odrzucenia skargi, co oznacza, że nie zostało dotychczas przesądzone, że w ogóle doszło do uchybienia terminu. Ponadto, w ocenie skarżącego, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, ponieważ skarżący wykazał, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie było nadmierne (o ile w ogóle zaistniało) i zawinione przez skarżącego. Wezwanie do zapłaty wpisu sądowego nie było precyzyjne, jasne i jednoznacznie. Z tego powodu wezwanie powinno być ponowione ze wskazaniem kwoty wpisu. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała zostać dokonana, w ciągu siedmiu dniu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie i literaturze w szczególności zwraca się uwagę, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, a także uwzględniając obiektywny miernik staranności jakiej powinna dołożyć strona, która należycie dba o swoje interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4; postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OZ 580/08, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: "CBOSA"). Stwierdzić należy, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może być następstwem tylko wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący przytoczy okoliczności, które uprawdopodobnią brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu słusznie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, by uchybił terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku bez swojej winy. O ile zasadne są argumenty strony, że sąd pierwszej instancji z rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu winien wstrzymać się do czasu rozpoznania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, to uchybienie to nie wpływa na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Słusznie bowiem sąd pierwszej instancji uznał, że przesłane skarżącemu zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w którym wskazano, że skarżący winien uiścić kwotę 200 zł na wskazany rachunek bankowy w terminie 7 dniu od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, zostało sformułowane w sposób konkretny i zrozumiały. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie uiszczenia tej kwoty przez skarżącego, w innym terminie. Trudno zatem podzielić argumentację skarżącego, że treść zarządzenia była niezrozumiała i wprowadzała w błąd, skoro przy składaniu znajdującego się w aktach sprawy wniosku o przywrócenie terminu, skarżący uiścił wspomniany wpis od skargi w należnej wysokości i na właściwy rachunek bankowy. Uczynił to bez dodatkowego wyjaśnienia mu treści zarządzenia przez sąd, co podważa argumentację wskazaną w zażaleniu. Dodatkowo dla kwestii przywrócenia terminu nie ma znaczenie to, że uchybienie nie była nadmierne, wystarczy sam fakt uchybienia terminowi, choćby o jeden dzień. Zawarte we wniosku o przywrócenie terminu wyjaśnienia zawierały jedynie ogólną informację o wpływie wzrostu cen czy trudności płatniczych na nieterminowe uiszczenie wpisu, bez jakichkolwiek szczegółowych wskazań w tym zakresie. Tak zdawkowa argumentacja nie mogła usprawiedliwiać zastosowania art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, choć zasadne są kwestie proceduralne podnoszone przez skarżącego, to nie maja one znaczenia co do merytorycznego rozstrzygnięcia spraw. Sąd pierwszej instancji prawidłowo bowiem ocenił, że przywołane we wniosku argumenty nie wskazują na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. Skoro nie zostały spełnione przesłanki z art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie było zasadne, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.