III FZ 278/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1319/24, w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr SKO.4105.460.2023, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 28 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1319/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek R.B. (dalej: Skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 29 sierpnia 2024 r., nr SKO.4105.460.2023, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w treści skargi Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu podkreślono, że przedmiotem jest znacząca kwota pieniędzy, zaś ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego mogłoby skutkować negatywnymi konsekwencjami dla Skarżącego, który przebywa w szpitalu z uwagi na poważny stan zdrowia. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że podmiot występujący o ochronę tymczasową ma obowiązek powołać się na konkretne okoliczności i wykazać je dowodami dołączonymi do wniosku, nie wystarczy zaś ogólny wywód strony. Wniosek nie został natomiast uargumentowany chociażby konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej, majątkowej i zdrowotnej Skarżącego, które umożliwiałyby ich konfrontację z ewentualnymi wynikającymi z wykonania zaskarżonej decyzji konsekwencjami, mogącymi prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zażaleniem z 9 maja 2025 r. pełnomocnik Skarżącego zaskarżył postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzucił pominięcie okoliczności wskazywanej w poprzednich pismach, mianowicie że ze Skarżącym został zerwany kontakt, co ma mieć związek ze stanem jego zdrowia, co też uniemożliwiło pełnomocnikowi udokumentowanie okoliczności podniesionej we wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu środka zaskarżenia wskazano, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest znacząca kwota pieniędzy, a ewentualne wdrożenie egzekucji wiązałoby się z poważną szkodą po stronie Skarżącego, który według udzielonej pełnomocnikowi informacji przebywa w szpitalu z uwagi na poważny stan swojego zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. post. NSA z: 15.12.2005 r., I FZ 633/05; 16.11.2010 r., I FZ 433/10; 23.09.2014 r., II GZ 518/14 - CBOSA). Rozpoznając tego rodzaju wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego, czy podatkowego. Oznacza to zatem, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd oceniając zasadność zażalenia orzeka na podstawie akt sprawy, dokumentów, które ma przed sobą. Jeśli strona oczekuje uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, to powinna takowe dokumenty przedstawić. Skoro Skarżący nie dołączył dokumentacji na poparcie swych twierdzeń, która pozwoliłaby na podważenie oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może uwzględnić zażalenia. Dodatkowa okoliczność braku kontaktu z klientem, podnoszona przez pełnomocnika w zażaleniu, nie przekreśla możliwości podjęcia choćby ograniczonych działań – np. przedłożenia dokumentów wskazujących na stan zdrowia Skarżącego, który uniemożliwiałby współpracę. Brak jakichkolwiek materiałów zarówno w zakresie stanu zdrowia, jak i sytuacji finansowej oraz majątkowej Skarżącego sprawia, że nie sposób przyjąć, iż wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sama wysokość zobowiązania podatkowego, jak również ogólnikowe twierdzenia strony, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do uznania, że wykonanie decyzji grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.