III FZ 276/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 474/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 25 listopada 2022 r. nr 1401-IEW2.4123.21.2022.12.KS w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie

1.1. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 474/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi H. T. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 25 listopada 2022 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe. 1.2. Skarżący w treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji uznał, że ewentualna egzekucja zobowiązań podatkowych wobec skarżącego, choć niewątpliwie będzie stanowić uszczerbek w jego budżecie i obniżać standard życiowy, to nie spowoduje automatycznie wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 1.3. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a") poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji organu drugiej instancji, kiedy wszczęcie egzekucji wobec skarżącego na jej podstawie będzie skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony, w szczególności zagrożenia niewypłacalnością. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez Sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). 2.3. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. 2.4. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na możliwość zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze dokumenty załączone do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz stan finansowy i majątkowy skarżącego, jaki przedstawił w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, należy uznać, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem tutejszego Sądu, sam fakt obowiązku uiszczania wskazanych przez skarżącego kwot nie może stanowić o wstrzymaniu wykonania decyzji, gdyż konieczność zapłaty zaległości podatkowych i związane z tym uszczuplenie majątku są zwykłym następstwem wydanych wobec podatnika decyzji. W takiej sytuacji obowiązkiem skarżącego było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji zaległości podatkowych grozi szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Tego jednak skarżący, w świetle obecnego postępowania, nie wykazał. W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) wprowadzono natomiast ograniczenia w prowadzeniu egzekucji, gwarantujące zachowanie zobowiązanemu warunków wystarczających do humanitarnej egzystencji. Według postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt III SPP/Wa 51/23, skarżący zadeklarował uzyskiwanie w gospodarstwie domowym co miesiąc kwoty 20 902, 92 zł (netto). Zatem skarżący wraz z małżonką otrzymują stałe, wysokie dochody, zatem spekulowanie na obecnym etapie, że zostaną bez środków do życia nie może być podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Co więcej, pomimo licznych obciążeń finansowych, skarżący wciąż ma do dyspozycji kwoty na "benzynę" (850 zł.) czy na "obsługę prawną" (3510,92 zł). Należy zauważyć, że wspomniane powyżej comiesięczne wydatki nie mogą mieć pierwszeństwa przed zapłatą zobowiązań wynikających z decyzji podatkowych. 2.6. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.