III FZ 267/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 86/26, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organów obu instancji w sprawie ze skargi C. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2025 r., nr SKO.4140.349.2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r. postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 24 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 86/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej: "Organ") z 3 grudnia 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta O. z 28 maja 2025 r. w sprawie ze skargi C. N. (dalej: "Skarżący") w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r. W skardze na decyzję Organu Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza Miasta O. z 28 maja 2025 r. z uwagi na fakt, że Skarżący w przypadku wykonania niesłusznej decyzji poniesie daleko idącą szkodę majątkową. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że należące do niego nieruchomości w przeważającej większości stoją puste i generują jedynie straty oraz konieczność łożenia! ogromnych kwot na ich utrzymanie. Po śmierci żony Skarżącego nie były wynajmowane i niszczały, ponieważ Skarżący skoncentrowany był na wychowywaniu małoletnich dzieci, z którymi został sam w obcym kraju i bez pomocy osób bliskich. Podkreślił, że wykonanie zaskarżonych decyzji doprowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i wyrządzenia stronie dotkliwej, nieodwracalnej szkody majątkowej i spowoduje daleko idące skutki w sferze finansowej, majątkowej i osobistej, których odwrócenie nie będzie możliwe. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, braki wniosku Skarżącego, tak w zakresie uzasadnienia, jak i dowodów przedłożonych na ich poparcie, nie dały podstaw do zastosowania wobec Skarżącego instytucji ochrony tymczasowej, albowiem w istocie nie wykazał on wpływu wykonania decyzji Organu na możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pismem z 16 marca 2026 r. Skarżący złożył zażalenie na przedmiotowe postanowienie Sądu pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. art. 1, art. 3 i art. 4 p.p.s.a., które miało znaczenie dla rozstrzygnięcia a wyrażało się w: 1. dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w efekcie odmowie wstrzymania wykonania opisanych wyżej decyzji, mimo udowodnienia przez Skarżącego, że w razie ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej Skarżącemu oraz wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w sferze jego praw i obowiązków, 2. ograniczeniu rozpoznania wniosku strony jedynie w zakresie jednej z przesłanek tj. wystąpienia szkody majątkowej, a zaniechanie rozpoznania drugiej z przesłanek tj. spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia odnotować należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie argumentacja przedstawiona w zażaleniu pozostaje na poziomie ogólnych twierdzeń, które nie uprawdopodobniają okoliczności stanowiących podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych aktów. Przesłanka "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" musi być uwiarygodniona poprzez konkretne dane finansowe i majątkowe. Same twierdzenia o trudnej sytuacji życiowej, wieku czy potencjalnych skutkach dla egzekucji nie uprawdopodabniają tych okoliczności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w kontrolowanej sprawie nie uprawdopodobniono wystąpienia "znacznej szkody", ani "trudnych do odwrócenia skutków". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie przyjął, że przedstawione rachunki zysków i strat oraz sprawozdania finansowe nie stanowią wystarczającej podstawy do przyjęcia, iż wykonanie decyzji doprowadzi do powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt wykazywania straty w bilansie nie przesądza bowiem o braku płynności finansowej przedsiębiorcy ani o niemożności wykonania obowiązków publicznoprawnych. Ocena zdolności płatniczych podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą nie może abstrahować od osiąganych przychodów, które odzwierciedlają rzeczywisty obrót gospodarczy przedsiębiorstwa. Nie zasługują również na aprobatę twierdzenia Skarżącego, jakoby Sąd pierwszej instancji w sposób wadliwy pominął znaczenie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczność ponoszenia kosztów działalności stanowi immanentny element funkcjonowania przedsiębiorcy i sama przez się nie może uzasadniać przyjęcia, że wykonanie obowiązku podatkowego spowoduje skutki określone w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie przedstawił bowiem pełnych danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej, w szczególności informacji pozwalających na wszechstronną ocenę posiadanych aktywów, zobowiązań, środków pieniężnych czy możliwości pozyskania finansowania. Należy wobec tego uznać, że materiał dowodowy przedłożony wraz z wnioskiem miał charakter fragmentaryczny. Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko, że obowiązki pieniężne mają co do zasady charakter odwracalny. Każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama dolegliwość, czy wysokość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Poza tym ewentualna szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie (por. postanowienie NSA z 2 marca 2026 r., sygn. akt I FZ 254/25). Nie można również podzielić argumentacji, zgodnie z którą ewentualne zajęcie rachunków bankowych automatycznie prowadziłoby do paraliżu działalności gospodarczej Skarżącego. Ustawodawca przewidział w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r. poz. 268 ze zm.) mechanizmy ochronne służące zabezpieczeniu minimum egzystencji zobowiązanego oraz możliwości dalszego funkcjonowania przedsiębiorcy. Skarżący nie wykazał natomiast konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w jego indywidualnej sytuacji zastosowanie środków egzekucyjnych wywoła skutki wykraczające poza zwykłe następstwa wykonania decyzji podatkowej. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawidłowo ocenił brak podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej. Zarzuty zażalenia sprowadzają się w istocie do polemiki z tą oceną, nie wykazując jednak naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w stopniu mogącym prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji.