III FZ 257/26

Dnia 12 maja 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 88/25 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 października 2025 r. o umorzeniu postępowania ze sprzeciwu w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 stycznia 2025 r., nr SKO.F/41.4.981/2024/17133 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 21.11.2025 r. o sygn. I SPP/Gl 88/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi J. L. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 17.01.2025 r., nr SKO.F/41.4/981/2024/17133, wydaną w przedmiocie ulgi płatniczej, odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Gliwicach z 13.10.2025 r. o umorzeniu postępowania ze sprzeciwu. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. 2.1. Postanowieniem z 13.10.2025 r. WSA w Gliwicach Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, stwierdzając, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wniosek ten zostanie rozpoznany wskutek przywrócenia terminu do złożenia go na urzędowym formularzu 2.2. Pismem z 7.11.2025 r. skarżący, stosownie do pouczenia, złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucając zażalenie wyjaśnił, że postanowienie z 13.10.2025 r. wydane zostało w oparciu o art. 260 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z przywołanym przepisem w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, zaś sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd pierwszej instancji uznał, że zażalenie skarżącego jest niedopuszczalne, a taki środek zaskarżenia wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 178 p.p.s.a., znajdującego odpowiednie zastosowanie do postępowania toczącego się na skutek zażalenia na zasadzie odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie WSA w Gliwicach odpowiada prawu. 4.2. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (zdanie drugie § 2 art. 260 p.p.s.a.). Artykuł 194 § 1 p.p.s.a. stanowi, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w ww. katalogu. W konsekwencji, mając na uwadze art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., przyjąć należało, że na postanowienie umarzające postępowanie ze sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego pozostawiającego wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, zażalenie nie przysługuje, gdyż w tym przypadku WSA w Gliwicach działał jako sąd drugiej instancji. Wniesienie takiego zażalenia jest niedopuszczalne, co w konsekwencji skutkowało jego odrzuceniem. Sąd pierwszej instancji, doręczając skarżącemu postanowienie z 13.10.2025 r., błędnie pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie wniesienia zażalenia. Nieprawidłowe pouczenie w tym zakresie nie powoduje jednak, że wniesiony środek jest skuteczny. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie skarżącemu nie przysługiwało uprawnienie do zaskarżenia postanowienia WSA w Gliwicach z 13.10.2025 r., Sąd ten zasadnie zastosował sankcję z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. i zażalenie odrzucił. 4.3. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki