III FZ 256/26

Dnia 12 maja 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 337/25 w przedmiocie oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 stycznia 2025 r., nr SKO.F/41.4.981/2024/17133 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 19.01.2026 r. o sygn. I SA/Gl 337/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi J. L. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 17.01.2025 r., nr SKO.F/41.4/981/2024/17133, wydaną w przedmiocie ulgi płatniczej, oddalił wniosek o wyłączenie sędzi WSA Anny Tyszkiewicz-Ziętek. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 22 § 1 i 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. 2.1. Postanowieniem z 21.11.2025 r., sygn. I SPP/Gl 88/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 13.10.2025 r. o umorzeniu postępowania ze sprzeciwu, jaki skarżący wniósł od zarządzenia starszego referendarza sądowego z 11.07.2025 r. Pismem z 17.12.2025 r. skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędzi WSA Anny Tyszkiewicz-Ziętek, która złożyła do akt oświadczenie, że w sprawie zawisłej przed WSA w Gliwicach pod sygnaturą I SA/Gl 337/25 nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie jej od udziału w sprawie. 2.2. Oddalając wniosek skarżącego WSA w Gliwicach wskazał, że w swoim oświadczeniu sędzia, o którego wyłączenie wnosił skarżący, podała, że w sprawie zawisłej przed WSA w Gliwicach nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie jej od udziału w sprawie. Zdaniem Sądu, argumenty podnoszone przez skarżącego we wniosku nie mogły przesądzić o wyłączeniu ww. sędzi od udziału w sprawie. Sąd pierwszej instancji dodał, że okolicznością taką nie jest subiektywne przekonanie skarżącego o wadliwości orzeczenia, które zostało wydane z udziałem wskazanej sędzi. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. W zażaleniu domagał się wyłączenia wskazanej sędzi od orzekania w sprawie. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie WSA w Gliwicach odpowiada prawu. 4.2. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację WSA w Gliwicach co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego objętego wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności, mają subiektywny charakter. Przeświadczenie skarżącego o wyłączeniu wskazanej sędzi z uwagi na brak jej bezstronności i niezawisłości nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie. Dodatkowo sędzia, której dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji złożyła wymagane w art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczenie. Autorytet moralny sędziego przemawia zaś za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego oraz w rozpoznawanym zażaleniu brak jest wskazania okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez sędzię objętą wnioskiem. W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że złożony w sprawie wniosek o wyłączenie nie zasługiwał na uwzględnienie. 4.3. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki