III FZ 235/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Gd 377/25 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi D. Ł. na zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 7 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 marca 2026 r., I SA/Gd 377/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie D. Ł. na postanowienie z 8 stycznia 2026 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi na zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 7 kwietnia 2025 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało sporządzone i podpisane osobiście przez skarżącą, pomimo prawidłowego pouczenia o obowiązku sporządzenia zażalenia z zachowaniem przymusu adwokacko-radcowskiego. Sporządzenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez osobę nieuprawnioną stanowi nieusuwalny, niepodlegający uzupełnieniu brak formalny, uniemożliwiający nadanie sprawie prawidłowego biegu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a., zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; z 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04; z 2 października 2012 r., II OZ 832/12; z 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11). Jak wynika z analizy akt rozpoznawanej sprawy postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało doręczone skarżącej wraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia zażalenia. Skarżąca zaś, mimo prawidłowego pouczenia, zażalenie sporządziła samodzielnie, chociaż nie należy do osób wymienionych w art. 175 § 2 p.p.s.a. Słusznie zatem sąd pierwszej instancji odrzucił to zażalenie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.