III FZ 176/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 354/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2015 r. znak SKO.Pod./4140/811/2015 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 354/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), odrzucił skargę W. G. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: SKO) z dnia 15 grudnia 2015 r. w przedmiocie ulgi płatniczej. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 15 kwietnia 2016 r. Termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał zatem w dniu 22 kwietnia 2016 r. Skarżący, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, nadał przesyłkę pocztową zawierającą trzy podpisane egzemplarze skargi w dniu 22 kwietnia 2016 r. (data stempla pocztowego), jednakże uczynił to na adres organu, który następnie przekazał wymienione wyżej dokumenty Sądowi w dniu 28 kwietnia 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WSA poinformował, że w tym stanie rzeczy nie można uznać, by Skarżący usunął brak formalny skargi w ustawowym terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, kwestionując trafność tego rozstrzygnięcia. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W świetle art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z akt niniejszej sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 22 marca 2016 r. Skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie nadanym w dniu 22 kwietnia 2016 r. Skarżący uzupełnił braki formalne skargi, lecz nie skierował go do sądu, tylko do organu administracji. Przesyłka ta została przekazana sądowi przez organ w dniu 28 kwietnia 2016 r. W takiej sytuacji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że o zachowaniu terminu do uzupełnienia braków skargi decyduje data przekazania sądowi tej przesyłki przez organ, tj. 28 kwietnia 2023 r., co miało miejsce po terminie zakreślonym w wezwaniu sądowym. Z niezrozumiałych przyczyn Skarżący nadał na poczcie pismo z uzupełnieniem braków na adres organu, czego nie można uznać za skuteczne wniesienie pisma do sądu w dacie jego nadania. Należy zauważyć, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Przeciwny wniosek nie znajduje racjonalnego usprawiedliwienia, jest sprzeczny z zasadami logiki i ekonomii prowadzenia postępowania sądowego. Ponadto w żaden sposób nie może być wywiedziony z przepisów p.p.s.a. Z całokształtu unormowań p.p.s.a. wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi, ściśle określony w ustawie, wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Właśnie takim przepisem jest art. 54 § 1 i 1a P.p.s.a., w którym ustawodawca przewidział pośredni tryb wnoszenia do sądu administracyjnego skargi. Organ jest wówczas zobligowany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, może również już na danym etapie skorzystać z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 2 i 3 P.p.s.a.). Należy podkreślić, iż tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może tym samym znajdować zastosowania w sytuacjach nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Brak również jakichkolwiek innych powodów, które uzasadniałyby pośrednictwo organu w przekazywaniu pism stanowiących uzupełnienie braków formalnych skargi. Przeciwnie, rozwiązanie takie należałoby uznać za zupełnie niecelowe z punktu widzenia ekonomii postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego i zbędnego wydłużania czynności podejmowanych przez stronę i ich dodatkowego skomplikowania (por. postanowienie NSA z 20 października 2017 r., sygn. akt I OZ 1597/17, LEX nr 2388386). Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że Skarżący nie uzupełnił w terminie braków formalnych skargi, w związku z czym prawidłowo Sąd pierwszej instancji orzekł o jej odrzuceniu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Okoliczności przedstawione w zażaleniu, mające na celu wyjaśnienie przyczyn mylnego zaadresowania na adres organu przesyłki z uzupełnieniem braków formalnych skargi, nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy wpadkowej, w której sąd oceniał jedynie fakt prawidłowego uzupełnienia w zakreślonym terminie braków formalnych skargi. Okoliczności te mogą być natomiast przedmiotem rozważań sądu rozpoznającego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.