III FZ 15/23

Dnia 16 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1272/19 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. J. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 września 2019 r., nr SKO.Pod/4140/1107/2019 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. postanawia odrzucić zażalenie.

1. Postanowieniem z 31.03.2020 r. o sygn. I SA/Kr 1272/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną J. J. (dalej: skarżący) w sprawie ze skargi skarżącego na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 9.09.2019 r., SKO.Pod/4140/1107/2019, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 175 § 1 w związku z art. 178 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. 2.1. Postanowieniem z 31.12.2019 r. WSA w Krakowie odrzucił skargę skarżącego, z uwagi na jej niedopuszczalność. Jako podstawę prawną postanowienia wskazano art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Pismem z 27.01.2020 r. skarżący wniósł osobiście zażalenie na powyższe postanowienie. 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał wniesione pismo zatytułowane jako "zażalenie" za skargę kasacyjną, ponieważ zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od postanowień kończących postępowanie w sprawie, za wyjątkiem przypadków, o których jest mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wspomniane pismo nie zostało sporządzone przez radcę prawnego, adwokata bądź doradcę podatkowego, tak jak wymaga tego art. 175 § 1 i § 3 pkt 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy stwierdził, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z powodu niedochowania tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego, o którym mowa we wspomnianym przepisie – a co za tym idzie podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Skarżący wniósł osobiście zażalenie na powyższe postanowienie, w którym domagał się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że w jego ocenie konieczne jest natychmiastowe objecie nadzorem postępowania ze względu na kryminalne działania. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie należało odrzucić. Stosownie do art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno zostać sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, co oznacza nie tylko fizyczne sporządzenie przez osobę z kręgu wskazanego w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a., ale również jego podpisanie. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a., co oznacza jego nieusuwalność. 4.2. Przenosząc powyższe rozważania, na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że skarżącemu prawidłowo doręczono odpis postanowienia z 31.03.2020 r. wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie wniesienia zażalenia, tj. przymusie adwokacko-radcowskim (k. 37 verte akt sądowoadministracyjnych). Na powyższe postanowienie skarżący wniósł sporządzone osobiście zażalenie. W aktach sprawy nie widnieje informacja, że skarżący należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 § 1, § 2-3 p.p.s.a. w związku z art. 194 § 4 p.p.s.a. (tj. nie jest adwokatem, radcą prawnym, a także sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych, doradcą podatkowym). Powoduje to, że wniesione osobiście przez skarżącego zażalenie na zaskarżone postanowienie WSA w Krakowie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej obarczone jest brakiem nieusuwalnym, co w konsekwencji czyni je niedopuszczalnym. 4.3. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w związku z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a. zobowiązany był do odrzucenia zażalenia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki