III FZ 105/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2266/23 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2023 r., nr 1401-IEW2.4123.46.2022.10.BK w przedmiocie odrzucenia skargi postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 24 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2266/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. P. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 sierpnia 2023 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 13 października 2023 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis ww. zarządzenia został doręczony Skarżącemu 23 października 2023 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upłynął zatem 30 października 2023 r. Z akt sprawy wynika, że Skarżący do tego dnia nie uiścił należnego wpisu sądowego od skargi. Sąd I instancji zauważył przy tym, że wprawdzie Skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, jednakże wniosek ten nadał w polskiej placówce pocztowej dopiero 31 października 2023 r., a więc po upływnie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Mimo, iż w niniejszej sprawie starszy referendarz sądowy rozpoznał wniosek Skarżącego i postanowieniem z 30 listopada 2023 r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to wyjaśnić należy, że skutki złożonego wniosku dotyczyłyby czynności procesowych podejmowanych przez Skarżącego od dnia złożenia wniosku w tym zakresie, tj. od 31 października 2023 r. Wobec powyższego WSA w Warszawie uznał, że niezależnie od przedłożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarga podlega odrzuceniu z powodu nieuiszczenia wpisu w zakreślonym terminie. Nie zgadzając się z zapadłym orzeczeniem, pismem z 6 lutego 2024 r. (data nadania 7 lutego 2024 r.) Skarżący zaskarżył powyższe rozstrzygniecie w całości, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i skutkiem tego odrzucenie skargi w sytuacji złożenia w zakreślonym przez Sąd terminie do uiszczenia wpisu sądowego wniosku o przyznanie prawa pomocy zwłaszcza, iż Skarżący w skardze wskazał okoliczności uzasadniające zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Skoro mimo wezwania Skarżący nie uiścił wpisu, a jednocześnie nie był zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to nie ma żadnych podstaw, aby zakwestionować prawidłowość zastosowania przez WSA w zaskarżonym postanowieniu art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia skargi jako nieopłaconej mimo wezwania Sądu I instancji. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia tej opłaty uzależnione jest od tego, czy wniosek w tym przedmiocie został złożony w terminie otwartym do uiszczenia wpisu. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie ww. terminu nie ma żadnego wpływu na obowiązek uiszczania opłat, do których strona została wezwana na mocy prawomocnych zarządzeń w tym przedmiocie (por. post. NSA: z 2 marca 2017 r., sygn. akt I OZ 486/17; z 8 marca 2017 r., sygn. akt I GZ 35/17; z 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 81/12 oraz z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 181/11; CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny uchyla się jednocześnie od konieczności ustosunkowania się do ustaleń poczynionych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Ocena tych kwestii wykracza poza prawne i faktyczne ramy postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w niniejszej sprawie stanowi kontrolę instancyjną wyłącznie legalności orzeczenia, na mocy którego odrzucono środek zaskarżenia inicjujący postępowanie w sprawie, nie zaś kolejną instancję postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.