III FSK 3528/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Dominik Gajewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. S. o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III FSK 3528/21 ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 386/20 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 stycznia 2020 r., nr 2401-IEW2.4123.50.2019.2 2401-IEW2.4121.18-21.2019.2 UNP: 2401-20-008537 UNP: 2401-20-008560 UNP: 2401-20-008573 UNP: 2401-20-008581 UNP: 2401-20-008584 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić wniosek.

III FSK 3528/21 UZASADNIENIE Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2024 r. sygn. akt III FSK 3528/21 uchylił wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia WSA w Gliwicach, w sprawie ze skargi A. S. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 stycznia 2020 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Pismem z 12 kwietnia 2024 r. wpłynął do Sądu wniosek o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego podał, że art. 203 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634. ze zm., dalej jako: "p.p.s.a") nie reguluje sytuacji, jaka miała miejsce w tej sprawie, a zatem milczy w tej kwestii - zastosowanie, na podstawie art. 198 p.p.s.a., ma art. 200 p.p.s.a. Pełnomocnik podkreślił, że art. 203 p.p.s.a. nie odnosi się do kwestii kosztów w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej na wyrok uchylający zaskarżony akt. Sytuacja ta wypełnia więc hipotezę normy art. 193 p.p.s.a. (Jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) - co obliguje do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek pełnomocnika strony skarżącej nie znajduje podstaw prawnych, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Na podstawie § 2 tego przepisu wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 193 p.p.s.a. powyższe regulacje znajdują odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Na wstępie należy wskazać, iż art. 199 p.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. W myśl tego przepisu, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Postępowanie sądowoadministracyjne jest, co do zasady odpłatne. Zasada ta nie niweczy prawa obywatela do sądu, w tym prawa do rozpoznania jego sprawy przez sąd II instancji, wynikającego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji. Pogląd ten, podzielany w orzecznictwie NSA, znalazł ostateczne potwierdzenie w uchwale siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07 (publ. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 2, poz. 23). W uchwale, NSA podkreślił, że "to na stronach ciąży obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Według tej zasady każdą stronę obciążają poniesione przez nią koszty postępowania związane z jej udziałem w postępowaniu, bez prawa domagania się zwrotu tych kosztów od innej strony. Odnosi się ona zarówno do postępowania przed sądem pierwszej instancji, jak i do postępowania przed sądem drugiej instancji. Wyjątki od tej zasady, stanowiące podstawę do orzekania o zwrocie kosztów między stronami, zostały ściśle unormowane w art. 200, 201, 203 i 204 p.p.s.a". Natomiast zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od organu - jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W niniejszej sprawie przepisy te, a w szczególności art. 200 p.p.s.a., nie znajdują zastosowania. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zatem przepis ten odnosi się do zwrotu kosztów zasądzanych przez sąd I instancji, a nie Naczelny Sąd Administracyjny. Wymaga zaznaczenia, że o kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzeka wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2024 r., orzeczono o całości sprawy, a brak orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego wynikał z tego, że brak było podstaw do ich przyznania. Wobec tego wniosek strony o uzupełnienie wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 157 § 1, 2 i 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.