III FZ 101/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 68/23 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 listopada 2022 r., nr SKO.53.910.2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 28 grudnia 2023 r., I SA/Ol 68/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił P. N. (dalej: ,,Skarżący") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 30 listopada 2022 r., nr SKO.53.910.2022, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. Sąd stwierdził, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił: 1) dowolną, a nie swobodną ocenę sądu, wyjaśnień okoliczności uprawdopodobnienia w sposób wystarczający braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi gdy w rzeczywistości dokumentacja wysłana przez Skarżącego w odpowiedzi na wezwanie sądu z 7 listopada 2023 r. wskazywała na obiektywne okoliczności uniemożliwiające odbiór skierowanej do niego korespondencji; 2) błędne przyjęcie przez sąd wyjaśnień Skarżącego zawartych w pismach skierowanych w niniejszej sprawie do sądu poprzez dowolne założenie, że zaistniałe w niniejszej sytuacji zdarzenia nawzajem się wykluczają; 3) krzywdzące i niesprawiedliwe założenie, że Skarżący czynności sprawdzające mógł wykonać na innym urządzeniu; 4) wybiórcze zastosowanie fragmentu postanowienia NSA, sygn. III FZ 284/23 i twierdzenie, że przedmiotowe postanowienie wiąże sąd rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W oparciu o powyższe zarzuty autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z powyższego wynika, że konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła wymagana prawem przesłanka przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w postaci uprawdopodobnienia przez Skarżącego braku winy w jego uchybieniu. W szczególności słusznie uznał sąd pierwszej instancji, że wskazywane przez Skarżącego okoliczności w dużym stopniu wykluczają się. We wniosku o przywrócenie terminu Skarżący wskazał, że przed odbiorem postanowienia o odrzuceniu skargi (17 kwietnia 2023 r.), nie otrzymał żadnego zawiadomienia o doręczeniach pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, nie miał o nich wiedzy i nie miał możliwości zapoznania się z ich treścią. Podkreślał, że korespondencja nie została mu doręczona, gdyż wystąpiły okoliczności nadzwyczajne, tj. problemy w komunikacji wynikające z usterki technicznej i braku dostępu do Internetu. Tymczasem w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia okoliczności wskazywanych we wniosku, Skarżący podniósł, że wysłanie do niego korespondencji przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zbiegło się z awarią komputera, oddanego w tym czasie do naprawy (od 1 marca do 17 kwietnia 2023 r.). Na dowód powyższego, przedłożył zaświadczenie z serwisu (że komputer był w naprawie oraz, że w komputerze zdiagnozowano usterkę spowodowaną infekcją wirusową skutkującą koniecznością demontażu dysku i podłączenia do komputera serwisowego skanującego antywirusowo, usunięcia wirusów, naprawy dysku, odzyskaniem kopii ustawień systemu). W złożonym zażaleniu, Skarżący żadnym argumentem, sprowadzającym się zresztą do ogólnej polemiki ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, nie podważył zasadności zaskarżonego orzeczenia. Skarżący błędnie przy tym przyjął, że już w postanowieniu z 9 sierpnia 2023 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, III FZ 284/23 (rozstrzygającym o skuteczności doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego), przesądzono o zawinionym działaniu Skarżącego w uchybieniu terminu. Wręcz przeciwnie w postanowieniu tym przesądzono o skuteczności doręczenia kierowanego do Skarżącego wezwania i tą oceną związany był sąd orzekający w niniejszej sprawie. Podsumowując, należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że w realiach niniejszej sprawy Skarżący nie uprawdopodobnił, jakoby uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi miało charakter niezawiniony, a tym samym nie wykazał zasadności zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a, wyklucza to możliwość przywrócenia terminu na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.