III FSK 861/24

Dnia 26 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej L. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 771/23 ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: odrzucić wniosek.

W skardze kasacyjnej od zaskarżonego do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroku skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Treścią art. 61 § 3 p.p.s.a objęte są także akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Niemniej przedmiotem ochrony tymczasowej nie są objęte wszystkie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, lecz jedynie te, które nadają się do wykonania. Przez wykonanie aktu należy rozumieć dobrowolne lub przymusowe zrealizowanie stanu zawartego w danym akcie. Przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Natomiast przymiotu wykonalności nie będą miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo rozstrzygnięcia, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. dotyczące zawieszenia czy umorzenia postępowania. (zob. postanowienie NSA z 21.09. 2023 r., w sprawie sygn. akt II GZ 344/23, CBOISA). W odniesieniu do wniosku Skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania prowadzonej egzekucji należy do kompetencji organu administracji publicznej, który prowadzi postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne nie mają kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach. Dopiero wydane w postępowaniu administracyjnym akty administracyjne, podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny nie jest organem egzekucyjnym, dlatego nie wydaje orzeczeń merytorycznych, dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji. Tego typu orzeczenia mogą być wydawane jedynie w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 8.11.2022 r., sygn. akt III FSK 1173/22, CBOISA). Dlatego wniosek Skarżącego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a podlega odrzuceniu. Natomiast zaskarżone postanowienie nie wywołuje bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych Skarżącego. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wykreowało nowego zobowiązania po stronie Skarżącego ani nie doprowadziło do zmiany wysokości powstałych wcześniej zobowiązań. Postanowienie to nie może być wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie nie nosi znamion wykonalności. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia