III FSK 828/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Protokolant asystent sędziego Marta Koźlik, po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Po 1057/21 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr SKO.Eg.40.10.2021 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Po 1057/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: SKO) z dnia 30 sierpnia 2021 r. w przedmiocie niedopuszczalności zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administarcyjnej. Skargę kasacyjną wniosła Skarżąca. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na skarżone rozstrzygnięcie, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 6 oraz art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 212 oraz art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.) poprzez nieuznanie zarzutów za uzasadnione w sytuacji braku wymagalności obowiązku objętego egzekucją z uwagi na fakt, że postanowienie w sprawie nadania decyzji organu podatkowego rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało doręczone zobowiązanej przed wszczęciem egzekucji; 2) art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że zaistniały podstawy uzasadniające orzeczenie o niedopuszczalności zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Prezes SKO wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W dniu 19 czerwca 2024 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo procesowe Skarżącej, w którym informuje, że wyrokiem WSA w Poznaniu (po wiążącej wykładni zawartej w wyroku NSA z dnia 16 stycznia 2024 r.) – postanowienie Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent) z dnia 20 listopada 2020 r., stanowiące podstawę egzekucji w administracji, co do której zarzuty są przedmiotem sprawy zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, stąd też prowadzona egzekucja straciła podstawę prawną i faktyczną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przez wzgląd na przedstawioną w skardze kasacyjną kwestię sporną, dla wyniku niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma, czy podnoszony w ramach zarzutów na postępowanie egzekucyjne problem dotyczący wszczęcia postępowania egzekucyjnego w dniu wydania postanowienia z dnia 20 listopada 2020 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji z dnia 5 listopada 2020 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r., ale jeszcze przed jego doręczeniem, był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. stanowi bowiem, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Z akt administracyjnych bezsprzecznie wynika, że zarzut Skarżącej wniesiony w postępowaniu egzekucyjnym był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu zarówno administracyjnym jak i sądowym. Otóż postanowieniem z dnia 29 marca 2021 r. SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta z dnia 20 listopada 2020 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 5 listopada 2020 r. W dacie wydawania zaskarżonego postanowienia orzekającego o niedopuszczalności zarzutu w sprawie egzekucji, postanowienie to pozostawało w obiegu prawnym i zostało uwzględnione przez SKO. Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę, iż wyrokiem z dnia 23 września 2021 r., I SA/Po 509/21 została oddalona skarga na postanowienie SKO z dnia 29 marca 2021 r. Już zatem na etapie orzekania przez SKO i WSA została spełniona z przesłanka art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. Jak poinformowała Skarżąca w piśmie procesowym, przedstawiona na wstępie kwestia sporna została finalnie zakończona wyrokiem WSA z dnia 14 maja 2024 r., I SA/Po 221/21, który został wydany w wykonaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2024 r., III FSK 223/22 uchylającego wyrok z dnia 23 września 2021 r., I SA/Po 509/21 i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA. Wyrokiem I SA/Po 221/21 WSA uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta z dnia 20 listopada 2020 r. Nie ulega wątpliwości, że w ramach tych postępowań przeprowadzona była kontrola postanowienia nadającego rygor wykonalności decyzji, na podstawie, której wystawiono tytuł wykonawczy. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, w rozpoznanej sprawie została spełniona przesłanka z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., a to oznacza, iż zarzuty kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. sędzia P. Borszowski sędzia S. Presnarowicz sędzia J. Sokołowska