III FSK 823/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Protokolant Ewelina Wołosiak, po rozpoznaniu w dniu 17 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. M. – Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Go 34/24 w sprawie ze skargi M. M. – Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 listopada 2023 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.143.2019.8.DD UNP: 2083248 w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opłaty egzekucyjnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. M. – Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Go 34/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: WSA) oddalił skargę M. M. (dalej: Skarżący) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) z dnia 3 listopada 2023 r. w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opłaty egzekucyjnej. Skargę kasacyjną wniósł Skarżący. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 269 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nie przedstawienie powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi NSA w sytuacji, gdy Skarżący wywodził, iż w uzasadnieniu do uchwały III FPS 1/23 z dnia 30 października 2023 r. NSA przedstawiając rozważania dotyczące rozstrzyganego problemu, nie dostrzegł dostatecznie zagadnienia niedopuszczalności retroaktywności prawa i zasady "lex retro non agit". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi lub też w razie uznania przez Sąd, iż sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, alternatywnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie art. 269 § 1 P.p.s.a.. Przepis ten, w mającym znaczenie dla wyniku sprawy zdaniu pierwszym stanowi, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z przywołanego przepisu wynika, że sąd rozstrzygający sprawę ma obowiązek przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłącznie wówczas, gdy nie podziela stanowiska zajętego w uchwale. Mocą bowiem omawianego przepisu stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dlatego sąd orzekający w sprawie, w której pojawia się zagadnienie prawne rozstrzygnięte już w uchwale, bez zgłoszenia wniosku o podjęcie tak zwanej "uchwały przełamującej", nie może wyrazić innego poglądu niż ten sformułowany w uchwale przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odstąpienie od stanowiska zajętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego bez zachowania trybu określonego w art. 269 § 1 p.p.s.a. należy uznać za naruszenie prawa, odpowiadające podstawie kasacyjnej, wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 269). Skoro, jak już wykazano, przedstawienie powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia jest obowiązkiem sądu administracyjnego, który nie podziela stanowiska zajętego w uchwale, to a contrario, sąd nie ma obowiązku inicjowania trybu z art. 269 § 1 P.p.s.a., jeżeli podziela stanowisko zajęte w uchwale. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił stanowisko wyrażone w uchwale z dnia 30 października 2023 r., III FPS 1/23 i stwierdził, że jej treść oraz uzasadnienie "przesądzają o merytorycznym rozstrzygnięciu zagadnienia, które stanowi przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie, a które dotyczy właśnie charakteru spornych opłat, tj. tego, czy opłaty należne w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r., ustalone na podstawie u.k.s.e. stanowią dochód budżetu państwa w myśl art. 149 u.k.k.". Mając na uwadze powyższe nie sposób przyjąć, że WSA naruszył art. 269 § 1 P.p.s.a. Zważywszy na argumenty skargi kasacyjnej, podkreślić należy, że art. 269 § 1 P.p.s.a. nie przyznaje stronie postępowania uprawienia do inicjowania procedury mającej na celu zmianę wykładni przyjętej w uchwale. Adresatem normy prawnej z tego przepisu jest wyłącznie sąd. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy. sędzia D. Gajewski sędzia J. Pruszyński sędzia J. Sokołowska