III FSK 660/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku D. K. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Pruszyńskiego, Bogusława Woźniaka i Pawła Borszowskiego w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Po 977/22 w sprawie ze skargi L. B. zarządcy masy sanacyjnej D. K. (obecnie: D. K.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 14 października 2022 r., nr 3001-IEW2.4102.9.2022, 3001.IEW2.4121.16.2022, 3001-IEW2.4123.26.2022 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odrzucić wniosek.

1. Wyrokiem z 21.03.2024 r. o sygn. I SA/Po 977/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi L. B. – zarządcy masy sanacyjnej D. K.(obecnie: D. K., dalej: skarżący) uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 14.10.2022 r., nr 3001-IEW2.4102.9.2022, 3001-IEW2.4121.16.2022, 3001-IEW2.4123.26.2022, wydaną w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. 2. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Dyrektor IAS w Poznaniu. Zarządzeniem z 29.07.2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA zarządził wyznaczenie rozprawy na dzień 23.10.2025 r. na godz. 11:00 w sali C. Wyznaczył także skład orzekający do rozpoznania sprawy, tj.: sędzia NSA Jacek Pruszyński (przewodniczący), sędzia NSA Bogusław Woźniak i sędzia WSA (del.) Cezary Koziński (sprawozdawca). Jako sędziego zastępcę wyznaczył sędziego NSA Pawła Borszowskiego. Skarżący zawiadomienie o terminie rozprawy otrzymał 15.09.2025 r. (k. 201 akt sądowych) 3. Skarżący w piśmie z 10.10.2025 r. (data stempla pocztowego) złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziów wymogów niezawisłości i bezstronności. Wskazał, że na podstawie art. 22 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 29 i n. ustawy z 8.12.2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2024 r. poz. 622 ze zm.) wnosi o zbadanie spełnienia przez ww. sędziów NSA: Jacka Pruszyńskiego, Bogusława Woźniaka, Pawła Borszowskiego (jako sędziego zastępcę), wymogów niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie 4.11.1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). 4. Z uwagi na to, że w ww. piśmie z 10.10.2025 r. skarżący zawarł dwa wnioski, więc w pierwszej kolejności Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, wniosek o jakim mowa w art. 5a § 1 ustawy z 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.; dalej: p.u.s.a), tj. o zbadanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym, wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, zarządzeniem z 20.10.2025 r. skierował sprawę na posiedzenie niejawne w przedmiocie dopuszczalności tego wniosku. Z kolei skład orzekający w sprawie wniosku o wyłączenie ww. sędziów sformułowany w oparciu o podstawę prawną z art. 19 p.p.s.a. został wyłoniony w wyniku losowania z 16.10.2025 r. Wniosek ten zostanie rozpatrzony po prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku skarżącego z 10.10.2025 r. o przyznanie prawa pomocy i zwrocie akt z WSA w Poznaniu, do którego wniosek został przekazany zgodnie z właściwością, o jakiej mowa w art. 254 § 1 p.p.s.a. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Wniosek o jakim mowa w art. 5a p.u.s.a. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym, wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. 5.2. Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a., może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną (art. 5a § 2 p.u.s.a.). W art. 5a § 4 p.u.s.a. określono, że wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Co również istotne w niniejszej sprawie, stosownie do art. 5a § 4 p.u.s.a. zdanie czwarte, do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny stosuje się przepis art. 175 p.p.s.a., który wprowadza tzw. przymus adwokacko – radcowski, a więc obowiązek sporządzenia ww. wniosku przez adwokata lub radcę prawnego lub przez inny podmiot określony w tym przepisie. Wniosek złożony po upływie terminu tygodniowego albo z innych przyczyn niedopuszczalny podlega odrzuceniu (art. 5a § 6 p.u.s.a.). W niniejszej sprawie wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziów NSA w sprawie rozpoznania skargi kasacyjnej, a więc w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, został sporządzony przez skarżącego osobiście. Jednocześnie wnioskodawca nie wykazał, że jest podmiotem uprawnionym do jego sporządzenia, wymienionym w art. 175 p.p.s.a. Wniosek już tego powodu podlegał zatem odrzuceniu jako niedopuszczalny, został on bowiem sporządzony przez podmiot do tego nieuprawniony. Ponadto stwierdzić należy, że złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a. wniosek o wyłączenie sędziów NSA został wniesiony po upływie terminu, o którym mowa w § 4 tego artykułu. W niniejszej sprawie zawiadomienie o terminie rozpoznania sprawy i wyznaczeniu składu orzekającego zostało doręczone skarżącemu 15.09.2025 r. Natomiast wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego sędziów NSA został złożony dopiero 10.10.2025 r. (data stempla pocztowego), a więc po przewidzianym prawem tygodniowym terminie określonym w art. 5a § 4 p.u.s.a., co skutkuje w spawie tym, że prawo do wniesienia wniosku wygasło. 5.3. W konsekwencji stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie sędziów NSA: Jacka Pruszyńskiego, Bogusława Woźniaka oraz Pawła Borszowskiego złożony na podstawie art. 5a § 1, 2 i 4 p.u.s.a., podlegał odrzuceniu, ponieważ został złożony przez podmiot do tego nieuprawniony oraz wniesiony został po terminie. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5a § 6 i § 18 p.u.s.a. w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki