III FSK 638/23

Dnia 24 sierpnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 621/22 w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr SKO.405.PO/876/22 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Postanowieniem z 16 lutego 2023 r., I SA/Lu 621/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z 18 sierpnia 2022 r. w przedmiocie ulgi płatniczej. W uzasadnieniu postanowienia WSA w Lublinie wskazał, że w sprawie niniejszej skarżący wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego z uwagi na zły stan zdrowia. Postanowieniem z 18 sierpnia 2022 r. SKO w Białej Podlaskiej odmówiło zawieszenia postępowania odwoławczego. Skarżący wniósł skargę na przedmiotowe postanowienie. W ocenie sądu pierwszej instancji przedmiotem zażalenia strony może być postanowienie organu podatkowego dotyczące zawieszenia postępowania (art. 201 § 3 o.p.) oraz postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (art. 205 § 2 o.p.). Zdaniem WSA w Lublinie z żadnych innych przepisów nie wynika, aby na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania przysługiwało stronie zażalenie, co umożliwiałoby w dalszej kolejności wywiedzenie odpowiedniej skargi do sądu administracyjnego. Prowadzi to do konkluzji, że przedmiotowe rozstrzygnięcie jest niezaskarżalne. Wobec powyższego WSA w Lublinie wniesioną przez skarżącego skargę ocenił jako niedopuszczalną i odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył w całości postanowienie WSA w Lublinie, zarzucając: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 201 § 3 w zw. z art. 236 § 1 o.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że stronie nie przysługuje zaskarżenie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania, podczas gdy przepis ten dopuszcza zażalenia na każde z postanowień możliwych do wydania w sprawie zawieszenia postępowania; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez jego zastosowanie i odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z powodu błędnego przyjęcia, że stronie nie przysługuje zaskarżenie postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego. Biorąc powyższe pod uwagę, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. W skardze kasacyjnej strona zarzuciła, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 201 § 3 w zw. z art. 236 § 1 o.p. i wobec tego naruszył art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a odrzucając skargę strony. Stosownie do treści art. 236 § 1 o.p. na wydane w toku postępowania postanowienie stronie służy zażalenie, jedynie wówczas gdy ustawa tak stanowi. Z kolei w myśl art. 201 § 3 o.p. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy zażalenie. Sąd pierwszej instancji dokonując wykładni powyższych uregulowań prawnych wywiódł wniosek, że przedmiotem zażalenia strony może być postanowienie organu podatkowego dotyczące zawieszenia postępowania (art. 201 § 3 o.p.) oraz postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (art. 205 § 2 o.p.), zaś postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania jest niezaskarżalne. Nie sposób zgodzić się z powyższym stanowiskiem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść art. 201 § 3 o.p. należy interpretować w ten sposób, że na wymienionej podstawie prawnej zażalenie przysługuje również na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego. Z przepisu art. 201 § 3 o.p. nie wynika nadal, by ustawodawca ograniczał prawo wniesienia zażalenia tylko do niektórych rodzajów postanowień w sprawie zawieszenia postępowania. Skoro zatem w przepisie tym nie ma żadnych ograniczeń co do zaskarżalności postanowień w sprawie zawieszenia postępowania, to stronom służy zażalenie na każde z postanowień możliwych do wydania w sprawie zawieszenia postępowania. Odmowa zawieszenia postępowania, tak z nazwy, jak i z pojęcia oraz normatywnego sposobu unormowania, należy nadal do obszaru sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego, a w każdy razie nie została z niego jednoznacznie ustawowo wyłączona. Z powyższych względów nieuprawnione byłoby akceptowanie takiej wykładani zwrotu "w sprawie zawieszenia postępowania", która prowadziłaby do wniosku, że chodzi tu tylko o zażalenie na te rozstrzygnięcia, które dotyczą zawieszenia postępowania i odmowy podjęcia zawieszonego postępowania podatkowego (zob. wyrok NSA z 25 października 2019 r., II FSK 1048/19). Także w literaturze przedmiotu podkreśla się, że z treści art. 201 § 3 o.p. można wyprowadzić wniosek, że zaskarżalne jest każde postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, czyli zarówno zawieszające postępowanie, jak i odmawiające zawieszenia postępowania (w przypadku gdy z wnioskiem o zawieszenie wystąpiła strona) (zob. P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX 2023, art. 201 o.p.). Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie w skardze kasacyjnej podniesiono, że sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie naruszył art. 201 § 3 w zw. z art. 236 § 1 o.p. i wobec tego bezpodstawnie odrzucił skargę strony opierając się na art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.