III FSK 608/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Op 397/22 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 7 listopada 2022 r. nr 1601-IEW.4261.18.2022 w przedmiocie ulgi płatniczej oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 17 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Op 397/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: "WSA") oddalił skargę A. C. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu (dalej: "Dyrektor") z dnia 7 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący zaskarżył go w całości, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżanego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi poprzez udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. w kwocie 4498,00 zł wraz z należnymi odsetkami, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, zwolnienie Skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący zarzucił naruszenie: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 67 a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie i odmowę umorzenia zaległości podatkowej, mimo że odwołujący pobiera jedynie rentę w wysokości 772,60 zł, mieszka z matką, której dochody wynoszą 1243,53 zł, a po odliczeniu wydatków na lekarstwa, zapłaty alimentów i opłaceniu rachunków za mieszkanie rodzinie w budżecie pozostaje nieco ponad 600,00 zł, która to kwota jest przeznaczana na zakup żywności, czy środków czystości, a tym samym błędne ustalenie, że obecna sytuacja materialne - bytowa odwołującego nie stanowi ważnego interesu podatnika w umorzeniu przedmiotowego długu podatkowego, podczas gdy znajduje się on w trudnej sytuacji majątkowej, nie pracuje i nie jest w stanie jednorazowo, ani w ratach uiścić całej należności podatkowej; 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i pominięcie, przyczyny powstania podatku tj. niezasadnego wystawienia PIT - 11 przez N., mimo że świadczenie jest przedawnione, a zatem nie może stanowić przychodu po stronie odwołującego; 3. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) - c) p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i brak uchylenia zaskarżanych decyzji mimo naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, co doprowadziło do błędnej odmowy udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Skarżącego na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zarządzeniem z 21 lutego 2024 r., Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Treść i forma skargi kasacyjnej, w istocie uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. W rozpatrywanej sprawie, w skardze kasacyjnej jej autor przywołał jedynie jednostkę redakcyjną w postaci przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a) – c) p.p.s.a., nie przywołując brzmienia (treści) przepisów prawa, zawartych w opisanej wyżej jednostce redakcyjnej przywołanej ustawy, ani też nie przedstawiono sposobu ich rozumienia. Nie wyjaśniono również, na czym polegało naruszenie przez WSA wskazanego przepisu prawa. W zakresie wyżej opisanych oraz innych uchybień zawartych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania autora skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej zarzuca WSA naruszenie art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. - dalej: "o.p."), poprzez jego niezastosowanie i odmowę umorzenia zaległości. Skarżący nie wyjaśnił z jakiego powodu przepis ten został naruszony. W szczególności, nie wskazał jakie dowody nie zostały przeprowadzone przez organy, albo jakie dowody zostały pominięte przy ocenie materiału dowodowego. W konsekwencji Skarżący nie podważył stanu faktycznego przyjętego przez WSA, jako podstawy do oceny zastosowania omawianego przepisu o.p. przez organy podatkowe. Skoro stan faktyczny przyjęty przez WSA, nie został skutecznie podważony, to jest on podstawą przyjętej oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowości zaskarżonego wyroku. W petitum skargi kasacyjnej co prawda przywołano jednostki redakcyjne przepisów prawa (artykuł 187 § 1 Ordynacji podatkowej), ale w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle nie przywołano przepisu prawa zawartego w tej jednostce redakcyjnej, ani też nie przedstawiono sposobu jej wykładni. Nie przywołano również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jakichkolwiek argumentów na poparcie postawionych tez w petitum tej skargi kasacyjnej (brak prawniczych argumentacji i wywodów). Wskazać jedynie należy, że przywołane przez Skarżącego niezasadne naliczenie podatku z tytułu przedawnionego świadczenia w kwocie 30 932,44 zł, nie może odnieść skutku w rozpatrywanej sprawie. W analizowanej sprawie, w przypadku dotyczącym umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67 a § 1 pkt 3 o.p., nie jest możliwe zweryfikowanie poprawności zeznania PIT- 37 za 2021 r. Skarżący nie wnosił korekty do wskazanego zeznania, zaś organ podatkowy nie ma możliwości dokonywania korekt z urzędu, za wyjątkiem enumeratywnie wymienionych w ustawie przypadków. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Anna Juszczyk-Wiśniewska Dominik Gajewski Sławomir Presnarowicz (spr.)