III FSK 558/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K. W. w przedmiocie dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Krzysztofa Wojny od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 236/23 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2022 r., nr 1201-IEW-3.4261.48.2022.13 w przedmiocie ulgi płatniczej p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 6 września 2023 r., I SA/Kr 236/23, oddalił skargę K. W. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 21 grudnia 2022 r., nr 1201-IEW-3.4261.48.2022.13, w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Pismem z 29 marca 2025 r., Skarżący złożył wniosek o cyt. ,,wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia w postaci wstrzymania czynności egzekucyjnych (związanych z licytacją nieruchomości o nr KW: [...])" oraz ,,zobowiązanie organu egzekucyjnego do zaniechania wszelkich czynności w zakresie egzekucji, w tym planowanej licytacji, do czasu rozstrzygnięcia sprawy w toku kasacji." We wniosku powołał się na art. 61 § 3. w zw. z art. 61 § 2 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a."). Do wniosku dołączył m.in. pismo z 27 lutego 2025 r. dotyczące obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący w swoim wniosku o ,,zabezpieczenie majątku" domaga się wydania postanowienia o ,,udzieleniu zabezpieczenia w postaci wstrzymania czynności egzekucyjnych". Jednakże wobec wskazanych we wniosku przepisów art. 61 § 2, 3 i 5 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w istocie Skarżący domaga się wstrzymania wykonania zaskarżonej w tej sprawie decyzji o odmowie przyznania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Należy podkreślić, że przyznanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym ochrony tymczasowej stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony (vide: postanowienie NSA z 12 lutego 2013 r., I OZ 29/13). Zasadniczą kwestią w postępowaniu mającym za przedmiot wstrzymanie wykonania decyzji lub postanowienia jest ocena, czy ten akt nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie może natomiast być przedmiotem wstrzymania wykonania akt, który wykonaniu nie podlega. W tej sprawie, jak już wspomniano, przedmiotem skargi złożonej do sądu pierwszej instancji jest decyzja organu, utrzymująca w mocy decyzję o odmowie rozłożenia na raty zaległości podatkowej, która nie korzysta z przymiotu tak rozumianej wykonalności. Z zaskarżonego orzeczenia nie wynika wprost obowiązek nadający się do wykonania bądź kwalifikujący się do egzekucji. Nie kreuje żadnego nowego obowiązku, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonany w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności. To zaś powoduje, że decyzja taka nie może być - z uwagi na jej charakter - przedmiotem wstrzymania wykonania, bowiem nie podlega ona wykonaniu. Skoro organ odmówił przyznania Skarżącemu uprawnienia, konsekwencją tej decyzji jest wyłącznie to, że Skarżący nie może z tego uprawnienia skorzystać. Obowiązek uiszczenia zaległości podatkowej wynika z decyzji organu ustalającej tę zaległość, a nie z decyzji odmawiającej rozłożenia zaległości podatkowej na raty, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.