III FSK 513/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1696/20 ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 września 2020 r., nr 2401-IEW3.4123.44.2019. 2401-IEW3_.4123.50.2020.22 UNP:2401-20-181703 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

1.1. Wyrokiem z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1696/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. M. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, z dnia 30 września 2020 r., w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. 1.2. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku WSA, skarżąca wniosła m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powyższego wniosku nie uzasadniła. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. Jak stanowi art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem dokonania zmiany jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie. Bez takiej zmiany okoliczności tryb zmiany postanowienia nie może zostać zastosowany. Przypomnieć w tym miejscu też należy, że skarżąca już na etapie skargi do Sądu pierwszej instancji wnioskowała o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Efektem złożonego wniosku było rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1696/20, odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że skarżąca nie zidentyfikowała konkretnych zagrożeń, które mogą nadejść w sytuacji wykonania zaskarżonej do sądu decyzji. Stwierdziła jedynie, że egzekucja kwoty ustalonego zobowiązania podatkowego wiązać się może z niebezpieczeństwem wyrządzenia jej znacznej szkody. W żaden jednak sposób nie przybliżyła na czym ewentualnie szkoda ta miałaby polegać, czy też jakie negatywne skutki, wypływające chociażby pośrednio na jej sytuacje finansową, mogłaby wywrzeć. Wnioskodawczyni w żaden z możliwych i dostępnych dla niej sposobów nie uprawdopodobniła zatem, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wystąpienia przesłanek, uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania. 2.3. Zmiana okoliczności, o której mowa w art. 61 § 4 p.p.s.a., polegać musi na wykazaniu przez skarżącego w nowym wniosku, że spełnia przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie o wstrzymaniu aktu w całości lub części stanowi zatem odstępstwo od generalnej reguły i jest dopuszczalne po spełnieniu przesłanek, o których mowa wyżej. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia też wymaga, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, opubl. CBOSA). Sam wniosek, bez wskazania, na czym polegałoby spełnienie się którejś z ustawowych przesłanek w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia tego żądania. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. 2.4. Wniosek złożony na etapie skargi kasacyjnej nie zawierał żadnych argumentów wskazujących na wystąpienie przesłanki z art. 61 § 4 p.p.s.a. Nie wynika z niego, aby nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych sprawy uzasadniająca odmienne rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Skarżąca również nie dołączył do wniosku dokumentów potwierdzających zaistnienie zmiany okoliczności, które mogłyby uzasadnić możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tych okolicznościach brak jest podstaw do zastosowania wobec skarżącej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. 2.5. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł zatem jak w sentencji postanowienia.