III FSK 493/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Protokolant Agnieszka Krysińska-Kłos, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 274/23 w sprawie ze skargi D. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28 lipca 2023 r., nr 1601-IEW.4123.3.2023 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. H. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 274/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: WSA) oddalił skargę D. H. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 28 lipca 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skargę kasacyjną wniosła Skarżąca. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. poprzez: a) zaakceptowanie faktu naruszenia przez organ art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.) poprzez przyjęcie, iż Skarżąca przekroczyła termin wskazany w art. 162 O.p., podczas gdy Skarżąca powzięła wiedzę o toczącym się postępowaniu przy okazji czynności w innej sprawie, tj. w dniu 20 marca 2023 r. i informacja o toczącym się postępowaniu została przekazana ustnie przez innego pracownika w siedzibie Urzędu Skarbowego w [...], b) zaakceptowanie naruszenia przez organ art. 162 O.p. poprzez przyjęcie, iż Skarżąca z własnej winy nie dochowała terminu do złożenia odwołania, podczas gdy nie otrzymała ani pisma, ani informacji od S. H., któremu to została doręczona zarówno przesyłka zawierająca decyzję dotyczącą Skarżącej, jak i wskazywane przez organ tytuły wykonawcze, c) zaakceptowanie naruszenia przez organ przepisów postępowania, a to art. 121 O.p. i art. 122 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania Skarżącej do organu oraz z pominięciem działań dążących do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechania przeprowadzenia analizy stanu faktycznego w rażącym stopniu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została sporządzona na tyle wadliwie, że uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucono w niej naruszenie 162, art. 121 i art. 122 O.p. Tymczasem art. 162 zawiera cztery paragrafy, art. 121 – dwa paragrafy, a każda z tych jednostek ma doniosłe znaczenie normatywne i reguluje różną materię. Brak wskazania, który konkretnie przepis każdego z tych artykułów został naruszony uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę tych zarzutów. Przypomnieć trzeba, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroków sądu pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres kontroli tego Sądu określa wnoszący skargę kasacyjną, poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej, albo nieprecyzyjnie sformułowanych. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny lub działające w sprawie organy podatkowe. Argumenty uzasadnienia powinny pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów. Obowiązek wskazania podstaw kasacyjnych i ich należytego uzasadnienia wynika z art. 176 § 1 w związku z art. 174 P.p.s.a. Art. 174 pkt 2 P.p.s.a. stawia wymóg wykazania, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. We wniesionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej nie dość, że nie wskazano konkretnej jednostki art. 162 i art. 121 O.p., to nie wykazano wpływu na wynik sprawy zarzucanego naruszenia przepisów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzona jest polemika ze stanowiskiem WSA, w oderwaniu od przepisów prawa. W tej sytuacji co najwyżej powiedzieć można, że wobec niepodważenia ustaleń faktycznych, pozostaje wiążący stan faktyczny przyjęty za miarodajny przez WSA. Według zaś tego stanu faktycznego Skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji w przedmiocie jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w dacie doręczenia tytułu wykonawczego, co miało miejsce dnia 26 maja 2022 r. Zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dnia 27 marca 2023 r. w sposób oczywisty nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 162 § 2 O.p. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. sędzia P. Borszowski sędzia J. Sokołowska sędzia W. Stachurski