III FSK 4655/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 918/20 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 maja 2020 r. nr 2401-IEW3_4123.54.2020.15 UNP: 2401-20-096655 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odmówić zawieszenia postępowania.

Wyrokiem z 13 maja 2021 r., I SA/Gl 918/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. J. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 25 maja 2020 r. nr 2401-IEW3_4123.54.2020.15 UNP: 2401-20-096655 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Od powyższego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu tego wniosku skarżący stwierdził, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania toczącego się przed Prokuraturą w K. (sygn. akt [...]) w zakresie odpowiedzialności prawno-karnej skarżącego za zobowiązania będące przedmiotem niniejszego postępowania. Wniosek o zawieszenie postępowania nie został uzasadniony. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ nie odniósł się do wniosku skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który poprzez odesłanie z art. 197 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powołany przepis wskazuje przesłankę fakultatywnego zawieszenia postępowania, która występuje jedynie w sytuacji, w której inne postępowanie jest już rozpoczęte (zob. postanowienie NSA z 22 lipca 2014 r., II GZ 299/14). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (np. w postanowieniach NSA z 28 lutego 2012 r., I GZ 27/12; z 6 marca 2012 r., II OSK 304/12; a także wyrokach NSA: z 15 września 2017 r., I GSK 613/17; z 12 lutego 2021 r., I FSK 1560/20). Inaczej mówiąc, przymiot zagadnienia wstępnego ma rozstrzygnięcie warunkujące wydanie orzeczenia merytorycznego. Związek między postępowaniami, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., powinien być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni (postanowienie NSA z 23 października 2008 r., II GZ 249/08). Dla sądu kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu nie doszło do uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jego treść (postanowienie NSA z 24 kwietnia 2014 r., II FZ 289/14). Jednocześnie należy podkreślić, że zagadnienie wstępne, które ujawniło się w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie jest tożsame z kwestią, która mogła mieć charakter wstępny dla postępowania administracyjnego, poprzedzającego postępowanie przed sądem administracyjnym (w przypadku gdy skarga dotyczy decyzji lub postanowień wydanych w takim sformalizowanym postępowaniu), ponieważ inny jest cel obu tych postępowań (wyrok NSA z 9 stycznia 2018 r., I OSK 1474/17). W niniejszej sprawie skarżący powołał się na postępowanie toczące się przed Prokuraturą w K. (sygn. akt [...]), dotyczące jego odpowiedzialności za zobowiązanie będące przedmiotem niniejszego postępowania. Skarżący nie wskazał przy tym, czego dokładnie dotyczy postępowanie karne, ani w jaki sposób jego wynik mógłby wpływać na wynik toczącego się przez Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania. Niezależnie od powyższego, należy zaznaczyć, że "wpływ", o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., musiałby zostać oceniony w odniesieniu do etapu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Celem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczącego się na skutek wniesienia skargi kasacyjnej jest poddanie sądowej kontroli instancyjnej prawidłowości wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez sąd pierwszej instancji. Podnoszone w treści skargi kasacyjnej zarzuty muszą wskazywać na uchybienia sądu (zob. art. 173, 174 oraz 176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, bada zatem wyłącznie prawidłowość zakwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. orzeczenia sądu pierwszej instancji. Nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych, ani nie ocenia bezpośrednio prawidłowości rozstrzygnięcia organów administracyjnych (podatkowych). Powyższe prowadzi do wniosku, że na postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, którego przedmiotem jest sądowa kontrola instancyjna prawidłowości orzeczenia sądu pierwszej instancji, nie ma wpływu wynik przygotowawczego postępowania karnego skarbowego − tak z uwagi na wczesny etap postępowania karnego, jak i z uwagi na przedmiot postępowania przed sądem drugiej instancji. Nie zachodzi więc podstawa do zawieszenia postępowania kasacyjnego z art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.