III FSK 4206/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Protokolant asystent sędziego Jakub Witan, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. S. i W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Op 14/21 w sprawie ze skargi E. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 sierpnia 2020 r., nr SKO.40.1603.2020.po w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 5 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Op 14/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: WSA) oddalił skargę E. S., W. S. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej: SKO) z dnia 28 sierpnia 2020 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. Skargę kasacyjną wnieśli Skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w związku z art. 121, art. 187, art. 188, art. 201 § 1 pkt 2 oraz art. 203 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: O.p.), a mających wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie ich zastosowania w sytuacji, gdy kwestia dalszego istnienia umowy dzierżawy z dnia 27 stycznia 2017 r. była bezpośrednio związana z zagadnieniem wysokości zobowiązania podatkowego i jego przedmiotu, a zatem była zagadnieniem wstępnym o jakim mowa w art. 201 § 1 ust 2 pkt 2 O.p., a co strona sygnalizowała, a mimo to nie znalazło to odpowiedniej reakcji organów i Sądu. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzających go decyzji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Wniesiono w niej wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów, jednak nie uzasadniono ich należycie. Przypomnieć więc trzeba, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Zatem to skarżący wyznacza zakres kontroli, wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Dlatego wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej i szczegółowo je uzasadnić Obowiązek uzasadnienia zarzutów nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Jakkolwiek przepisy nie wprowadzają w tym zakresie szczególnych wymagań dla konstrukcji uzasadnienia i skutek ten możliwy jest do osiągnięcia w dowolny sposób, to musi być możliwe względnie jednoznaczne przyporządkowanie poszczególnych argumentów do zarzutów, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się do nich, rozpoznając skargę kasacyjną. Argumenty uzasadnienia powinny pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów. Wynikającym z art. 176 § 1 w związku z art. 174 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Inaczej mówiąc, strona powinna wykazać, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji gdyby do nich nie doszło - wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, dlatego ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Ustawodawca uznał, że od tych osób można oczekiwać dokładności, rzetelności i profesjonalizmu, a w szczególności jasnego i zgodnego z wymaganiami wynikającymi z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sporządzenia skargi kasacyjnej. Poczynienie uwag natury ogólnej odnośnie do podstawowych wymogów, które powinna spełniać skarga kasacyjna jest konieczne, ponieważ we wniesionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej w ogóle nie uzasadniono zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Nie podano nawet sposobu, w jaki zdaniem Skarżących zostały naruszone przepisy postępowania. Jak już wspomniano, Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, a to oznacza, że nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarówno zarzutów skargi kasacyjnej jak i argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Dlatego zarzuty kasacyjne uchylają się spod kontroli Sądu odwoławczego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący z art. 199a § 3 O.p. wywiedli, iż organ podatkowy zobowiązany był wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, tj. ustalenia, czy umowa dzierżawy po jej ustaniu w dniu 30 września 2019 r. została przedłużona. Jednak nie postawili zarzutu naruszenia tego przepisu. W tej sytuacji co najwyżej powiedzieć można, że przewidziany w art. 199a § 3 O.p. obowiązek zwrócenia się przez organy podatkowe do sądu powszechnego dotyczy przypadku, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego lub prawa. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. W aktach sprawy znajduje się bowiem umowa z 27 stycznia 2017 zawarta pomiędzy Skarżącym a Gminą [...], w której okres dzierżawienia spornej działki jest określony w przedziale czasowym od dnia 27 stycznia 2017 r. do dnia 30 września 2019 r. Jest też pismo Burmistrza o obciążeniu Skarżącego opłatą za bezumowne korzystanie z nieruchomości od dnia 1 października 2019 r. do 29 lutego 2020 r. Znajduje się również pismo Naczelnika Wydziału Urzędu Miejskiego w [...] informujące, że sporną w niniejszej sprawie działkę dzierżawi na podstawie umowy z dnia 20 marca 2020 r. P. P. Dowody te wskazuję, że Skarżący nie miał przedłużonej umowy dzierżawy, więc organy podatkowe nie miały powodu by występować do sądu powszechnego na podstawie art. 199a § 3 O.p. – ergo nie miały podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego. Skoro Skarżący twierdził, że umowa dzierżawy została przedłużona, to powinien przedłożyć dowód na tę okoliczność. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sędzia B. Woźniak sędzia J. Sokołowska sędzia P. Borszowski