III FSK 40/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Alicja Polańska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. B., W.B., S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SAB/Kr 18/20 w sprawie ze skargi K. B., W.B., S. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie bezczynności organu w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. B., W.B., S. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie rozpoznania odwołania w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za 2018 r. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że skarżący pismem z dnia 21 września 2020 r. wnieśli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w rozpoznaniu odwołania od decyzji Burmistrza C. z dnia 21 czerwca 2019 r. nr [...] w sprawie ustalenia skarżącym wysokości podatku od nieruchomości za 2018 r. Skarżący bezczynności organu upatrują w nierozpoznaniu odwołania od decyzji z dnia 21 czerwca 2019 r. wniesionego do Burmistrza 30 stycznia 2020 r. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że nie wpłynęło do organu odwołanie złożone 30 stycznia 2020 r. Oddalając skargę sąd I instancji wskazał, że skarżący dwukrotnie wnosili odwołanie od ww. decyzji, doręczonej skarżącym 12 lipca 2019 r., po raz pierwszy - w piśmie z dnia 26 lipca 2019 r., po raz drugi - w piśmie z dnia 30 stycznia 2020 r. Pierwsze odwołanie zostało rozpoznane przez organ, który decyzją z dnia 30 stycznia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarga na tę decyzję organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 354/20 (wyrok jest nieprawomocny; skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku). Natomiast, drugie odwołanie zostało wniesione do organu I instancji po doręczeniu skarżącym postanowienia organu odwoławczego z dnia 13 grudnia 2019 r. utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 5 sierpnia 2019 r. w sprawie odmowy uzupełnienia ww. decyzji z dnia 21 czerwca 2019 r. (prowadzonego na wniosek W.B.). Postanowienie to zostało doręczone skarżącym 16 stycznia 2020 r., zaś termin do wniesienia odwołania upływał 30 stycznia 2020 r., w którym to terminie skarżący wnieśli drugie odwołanie (w brzmieniu identyczne z poprzednim odwołaniem). W ocenie sądu I instancji, organ odwoławczy nie pozostawał w bezczynności, gdyż w zaistniałej sytuacji trudno mówić o pozostawaniu przez organ odwoławczy w bezczynności w rozpoznaniu odwołania złożonego 30 stycznia 2020 r., skoro organ ten nie miał wiedzy, do dnia złożenia ponaglenia, tj. do dnia 13 lipca 2020 r., o złożonym odwołaniu. Końcowo, sąd I instancji stwierdził, że poza granicami sprawy pozostaje kwestia bezczynności organu I instancji, wobec jednoznacznego sformułowania skargi i wskazania w skardze organu odwoławczego jako organu pozostającego w bezczynności. W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku sądu I instancji przez skarżących, reprezentowanych przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, skarżący - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - zarzucili naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w związku z nieprzekazaniem odwołania organowi odwoławczemu, co zostało przez ten organ przyjęte z akceptacją, nie doszło do stanu bezczynności. Skarżący wnieśli o: 1) przeprowadzenie dowodu z: a) ponaglenia z dnia 4 lipca 2020 r., b)pisma organu odwoławczego z dnia 10 lipca 2020 r. nr [...], c) pisma organu odwoławczego z dnia 14 lipca 2020 r. nr [...] na fakt że organ ten świadomie nie podejmuje czynności faktycznie zmierzających do rozpoznania odwołania wniesionego 30 stycznia 2020 r. od decyzji (skarżący załączyli do skargi kasacyjnej te pisma wskazując, że nie mają pewności czy organ odwoławczy przekazał je w aktach administracyjnych wraz ze skargą), 2) doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres ePUAP: [...], 3) udostępnienie akt postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w systemie teleinformatycznym sądu (PASSA), 4) nieprzeprowadzanie rozprawy (oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, art. 176 § 2 p.p.s.a.), 5) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 6) zasądzenie kosztów procesu za obydwie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ odwoławczy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329); dalej: "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżący zrzekli się rozprawy, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wskazać na wstępie należy, że chociaż zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób nieprawidłowy – gdyż przepisu art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej sąd I instancji nie stosował, bowiem, po pierwsze - przepis art. 227 § 1 adresowany jest do organu podatkowego I instancji, a nie do organu odwoławczego, zaś sąd I instancji oceniał czynności organu odwoławczego, a nie organu podatkowego I instancji, oraz - po drugie sąd I instancji nie stosował w sprawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który znalazłby zastosowanie, gdyby sąd ten uwzględnił skargę i stwierdził bezczynność organu, zaś sąd wyraźnie jako podstawę wyroku powołał art. 151 p.p.s.a. i skargę oddalił – to jednak niepełne czy nieprawidłowe wskazanie podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje skargi kasacyjnej, bowiem z uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny powinien poddać merytorycznej kontroli każdy zarzut zawarty w skardze kasacyjnej, zarówno w jej sentencji, jak i w uzasadnieniu, bez względu na to, czy jest powiązany z przepisami Prawa o ustroju sądów administracyjnych lub p.p.s.a. czy też ogranicza się tylko do wskazania przepisów materialnych lub procesowych zawartych w prawie administracyjnym. Mając na uwadze ogólną moc wiążącą powołanej uchwały (art. 269 § 1 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie, po przeprowadzeniu analizy zarzutu skargi kasacyjnej, i jego uzasadnienia stwierdza, że zarzut w istocie zmierza do podważenia prawidłowości poglądu, że w sprawie nie doszło do bezczynności organu odwoławczego. Mając na uwadze ww. zarzut skargi kasacyjnej, należy wskazać, że sąd I instancji przedstawił w zaskarżonym wyroku pełną chronologię zdarzeń, z której wynika, że w wyniku niezastosowania przez organ podatkowy I instancji w postępowaniu międzyinstancyjnym przepisu art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej, organ ten nie przekazał organowi odwoławczemu drugiego odwołania wniesionego przez skarżących 30 stycznia 2020 r., tj. po doręczeniu skarżącym postanowienia organu odwoławczego z dnia 13 grudnia 2019 r. utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 5 sierpnia 2019 r. w sprawie odmowy uzupełnienia decyzji wymiarowej z dnia 21 czerwca 2019 r. (prowadzonego na wniosek W.B.). Postanowienie to zostało doręczone skarżącym 16 stycznia 2020 r., zatem termin do wniesienia odwołania (na podstawie art. 213 § 5 w zw. z § 4 Ordynacji podatkowej) upływał 30 stycznia 2020 r., w który to terminie skarżący wnieśli odwołanie (w brzmieniu identyczne z poprzednim odwołaniem z dnia 26 lipca 2019 r.). Ww. okoliczność nie może jednak obciążać - jak prawidłowo ocenił to sąd I instancji - organu odwoławczego w terminowym rozpoznaniu drugiego z tych odwołań - i to niezależnie od tego, że organ ten rozpoznawał sprawę z zażalenia W.B. na postanowienie organu I instancji o odmowie uzupełnienia decyzji wymiarowej - gdyż przed tym organem nie została w ogóle zainicjowana sprawa odwoławcza z odwołania skarżących z dnia 30 stycznia 2020 r., skoro więc przed tym organem nie wszczęto postępowania odwoławczego, to organ ten nie mógł pozostawać w bezczynności. Nadto sąd I instancji oddalając skargę skarżących wskazał, że pierwsze odwołanie skarżących wniesione od decyzji wymiarowej (z dnia 26 lipca 2019 r.) zostało rozpoznane przez organ odwoławczy, który decyzją z dnia 30 stycznia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarga na tę decyzję organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 354/20 (wyrok jest nieprawomocny; skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku). W tej sytuacji, zgodzić należy się z sądem I instancji, że organ odwoławczy nie pozostawał w bezczynności, skoro nie miał wiedzy, do dnia złożenia ponaglenia, tj. do dnia 13 lipca 2020 r., o złożonym do organu I instancji odwołaniu, zatem skarga – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – prawidłowo została oddalona. Na marginesie tylko Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nierozpoznanie przez organ odwoławczy drugiego z odwołań skarżących nie powinno mieć wpływu na ich uprawnienia wynikające ze stosunku prawnopodatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za 2018 r., gdyż skarżący uruchomili procedurę odwoławczą oraz sądowoadministracyjną przez sądami obu instancji wniesieniem pierwszego odwołania z dnia 26 lipca 2019 r. Nadto - podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie - Naczelny Sąd Administracyjny postanowił nie uwzględnić wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z: a) ponaglenia z dnia 4 lipca 2020 r., b) pisma organu odwoławczego z dnia 10 lipca 2020 r. nr [...] c) pisma organu odwoławczego z dnia 14 lipca 2020 r. nr [...] na okoliczność, że organ ten świadomie nie podejmuje czynności faktycznie zmierzających do rozpoznania odwołania wniesionego 30 stycznia 2020 r., gdyż dokumenty te dotyczą innego postępowania, tj. prowadzonego w sprawie odmowy uzupełnienia decyzji z dnia 21 czerwca 2019 r. (na wniosek W.B.). W tej sytuacji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjna należało oddalić. /-/A.Polańska /-/D.Gajewski /-/T.Zborzyński