III FSK 392/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 507/22 w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2022 r., nr 1801-IOD.4123.6.2022 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: 1. zawiesić postępowanie kasacyjne, 2. podjąć zawieszone postępowanie z udziałem J.P.1., K.P. oraz G.P. jako następcami prawnymi zmarłego J.P., 3. przyznać notariuszowi A.U. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 86,10 zł (osiemdziesiąt sześć złotych dziesięć groszy) tytułem zwrotu kosztów za wydanie wypisu Aktu Poświadczenia Dziedziczenia Rep. A nr [...] oraz Protokołu Dziedziczenia Rep. A nr [...].

Wyrokiem z 1 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 507/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 5 lipca 2022 r., nr 1801-IOD.4123.6.2022 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną. Pismem z 2 kwietnia 2024 r. pełnomocnik poinformował o śmierci strony. Zarządzeniem z 14 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do notariusza A.U. o przesłanie wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia po wymienionym wraz z wypisem protokołu dziedziczenia celem pozyskania danych adresowych spadkobierców – osób stawających do aktu. Notariusz przy piśmie z 25 czerwca 2024 r. nadesłał wnioskowane dokumenty wraz z fakturą VAT na kwotę 86,10 złotych za wydanie wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia oraz protokołu dziedziczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3, który stanowi, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Z uwagi na śmierć skarżącego, a nadto przez wzgląd na przedmiot postępowania nieodnoszący się wyłącznie do osoby zmarłej, konieczne w niniejszej sprawie stało się zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu ujawnienia i ewentualnego przystąpienia do udziału w sprawie następców prawnych po zmarłej stronie albo ustanowienia we właściwym trybie kuratora spadku zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 i art. 131 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. w punkcie 1 zawiesił postępowanie kasacyjne. Jednocześnie, wobec udokumentowanego wskazania następców prawnych zmarłej strony ustała przyczyna zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił podjąć zawieszone postępowanie w sprawie z udziałem następców prawnych, jak w pkt 2 sentencji. Natomiast stosownie do art. 213 p.p.s.a. do wydatków zalicza się w szczególności: należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie (pkt 1), koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach (pkt 2). Wydatki służą do pokrycia kosztów postępowania w sprawie, innych niż opłaty sądowe. Analiza powyższego przepisu wskazuje, że wyliczenie rodzajów wydatków zawarte w komentowanym przepisie nie jest zamknięte. Zgodnie z art. 95n § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1799) notariusz na żądanie sądu przesyła wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Stosownie zaś do § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1473 ze zm.) za sporządzenie wypisu, odpisu lub wyciągu z akt notarialnych lub innego dokumentu, maksymalna stawka wynosi 6 złotych za każdą rozpoczętą stronę – co odpowiada kwocie widniejącej na fakturze. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego koszty z tytułu sporządzenia na żądanie Sądu wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia oraz protokołu dziedziczenia, jak również wysyłki wskazanych dokumentów do Sądu w łącznej kwocie 86,10 złotych – udokumentowane fakturą VAT, stanowią wydatek w rozumieniu art. 213 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 3 sentencji postanowienia.