III FSK 3787/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 741/19 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2019 r., nr SKO.Pod/4140/632/2019 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę kasacyjną.

|III FSK 3787/21 | | | | | UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 741/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę D. M. (dalej jako: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2019 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.) jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. W myśl natomiast art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, z zastrzeżeniem ust. 5. Zdaniem tego sądu przywołane przepisy należy interpretować w ten sposób, że organ podatkowy ma obowiązek ustalić wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla całej nieruchomości w jednej decyzji, której adresatami będą wszyscy współwłaściciele zobowiązani solidarnie. Organ podatkowy ma obowiązek badania, w jakim zakresie dana nieruchomość jest użytkowana (posiadana samoistnie) przez poszczególnych współwłaścicieli. W szczególności ma obowiązek ustalania wysokości zobowiązań w zależności od posiadania części nieruchomości wspólnej, gdy zostanie wykazane zaistnienie samoistnego posiadania przez niektórych (nie wszystkich) współwłaścicieli. Podkreślił, że powyższe wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie zasiedzenia. WSA w Krakowie podkreślił, że możliwe jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w stosunku do jednej i tej samej osoby, która w części będzie podatnikiem jako właściciel (współwłaściciel) posiadanego udziału, a w części jako samoistny posiadacz pozostałej części nieruchomości. Następnie zauważył, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe ustaliły skarżącemu i pozostałemu współwłaścicielowi nieruchomości położonej przy ul. S. nr [...] w W. podatek od nieruchomości na 2019 rok w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, gdzie obaj widnieją jako współwłaściciele. W trakcie postępowania wymiarowego skarżący sygnalizował, iż jedynym posiadaczem samoistnym spornej nieruchomości jest P. W., skarżący zaś został pozbawiony władztwa nad nieruchomością. Stanowisko to nie zostało jednak poparte żadnym dowodem. WSA w Krakowie stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły, że obowiązek podatkowy ciąży na współwłaścicielach nieruchomości albowiem skarżący nie wykazał, aby P. W. był posiadaczem samoistnym jego udziałów. Zarówno przed sądem cywilnym jak i w postępowaniu podatkowym stanowisko skarżącego było oparte jedynie na subiektywnym przekonaniu o takim stanie faktycznym, było gołosłowne i nie poparte żadną merytoryczną argumentacją ani dowodami. W tym stanie rzeczy sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy prawidłowo nie uwzględniły samoistnego posiadania jako elementu stanu faktycznego sprawy. Co do zasady Sąd podziela stanowisko, że okoliczność, iż pozostali współwłaściciele nieruchomości z niej nie korzystają i nie pobierają pożytków, nie jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie podatku od nieruchomości. Natomiast wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej (korzystania z niej), pozostają bez znaczenia z punktu widzenia ponoszenia ciężarów w podatku od nieruchomości (płacenia podatku). Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA). Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") złożył pełnomocnik skarżącego, który zaskarżył go w całości. Wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., przez oddalenie skargi podczas, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że organ naruszył przepisy zarówno procedury jak prawa materialnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez co konieczne było uwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny; b. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) przez oddalenie skargi podczas, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa o postępowaniu administracyjnym tj. zasadę prawdy obiektywnej, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, natomiast organ w sposób niepełny rozpoznał stan faktyczny przedmiotowej sprawy i całkowicie zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie weryfikacji podmiotu, który jest samoistnym posiadaczem nieruchomości objętej opodatkowaniem i w konsekwencji obciążył Skarżącego obowiązkiem podatkowym na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że na Skarżącym ciąży obowiązek podatkowy w sytuacji gdy samoistnym posiadaczem nieruchomości jest drugi ze współwłaściciele i zastosowanie w sprawie winien mieć przepis art. art. 3 ust. 3 u.p.o.l. Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak i również o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one opłacone ani w całości, ani w części. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. W myśl art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej postawiono wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postepowania. Zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi wskazano na to, że sąd pierwszej instancji nie dostrzegł naruszenia przez organy podatkowe przepisów postepowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tak skonstruowany zarzut nie może doprowadzić do podważenia zaskarżonego wyroku, ponieważ wskazane przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nie znajdowały zastosowania w sprawie, toteż nie mogło dojść do ich naruszenia ani przez organy podatkowe, ani przez sąd pierwszej instancji. Rozpoznawana sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok. 2019. Do spraw z zakresu ustalania i określania wysokości zobowiązań podatkowych, zarówno w podatkach państwowych, jak i samorządowych, nie ma zastosowania Kodeks postępowania administracyjnego, lecz Ordynacja podatkowa. Przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa zgodnie z jej art. 2 § 1 pkt 1) stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Zgodnie zaś z art. 3 § 1 pkt 2) K.p.a., przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (z wyjątkiem nie mającym zastosowania w tej sprawie). W skardze kasacyjnej błędnie zatem wskazano na naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, niemającego zastosowania w sprawie, nie wskazano natomiast na naruszenie jakiegokolwiek przepisu Ordynacji podatkowej. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej (art. 183 p.p.s.a.), nie może poddać merytorycznej ocenie zawartych w uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej wywodów odnoszących się do nieprawidłowości w przeprowadzeniu postępowania dowodowego przez organy podatkowe. Brak skutecznego podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych czyni niezasadnym twierdzenie, że miało miejsce będące ich konsekwencją nieprawidłowe obciążenie Skarżącego obowiązkiem podatkowym na podstawie art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Skoro bowiem nie podważono ustalenia, że drugi ze współwłaścicieli nie jest wyłącznym posiadaczem samoistnym nieruchomości, to tym samym niezasadne jest twierdzenie o błędnym zastosowaniu art. 3 ust. 4 u.p.o.l i o błędnym niezastosowaniu art. 3 ust. 3 u.p.o.l. W rezultacie nie znajduje podstaw zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., ponieważ oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji było konsekwencją przyjęcia za prawidłowy stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe oraz - prawidłowej i oczywistej w tych okolicznościach - subsumpcji art. 3 ust. 4 u.p.o.l. do tak ustalonego stanu faktycznego. W skardze kasacyjnej nie podniesiono prawidłowo skonstruowanego zarzutu wskazującego na to, że właściwym było uwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wobec niezasadności wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, została ona oddalona na podstawie art. 184 P.p.s.a. Agnieszka Olesińska (spr.) Wojciech Stachurski Stanisław Bogucki