III FSK 238/24

Dnia 9 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi Syndyka masy upadłości E. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt III FSK 1081/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 888/18 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 24 września 2018 r., nr 0401-IEW.4123.30.2018 w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

1. Wyrokiem z 15.11.2022 r. o sygn. III FSK 1081/21 Naczelny Sąd Administracyjny - w sprawie ze skargi kasacyjnej E. S. (dalej: skarżąca) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 2.04.2019 r. o sygn. I SA/Bd 888/18 w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 24.09.2018 r., nr 0401-IEW.4123.30.2018, wydanej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich - oddalił skargę kasacyjną. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 184 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). 2. Pismem z 20.02.2024 r. Syndyk masy upadłości skarżącej poinformował, że postanowieniem z 20.08.2021 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIX Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych w sprawie o sygn. XIX GU 1304/21 (obecna sygn. XIX GUp 1053/21) ogłosił upadłość skarżącej i wyznaczył Syndyka masy upadłości w osobie P. S.. Syndyk masy upadłości wniósł o uchylenie z urzędu, na podstawie art. 174 § 2 zdanie 2 ustawy z 17.11.1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm., dalej: k.p.c.), wyroku NSA z 15.11.2022 r. o sygn. III FSK 1081/21, z uwagi na to, że wyrok ten został wydany po dniu ogłoszenia upadłości pozwanego. Wniósł także o zawieszenie postępowania z urzędu na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. ze skutkiem od dnia 20.08.2021 r. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze treść pisma syndyka masy upadłości skarżącej z 20.02.2024 r. potraktował je jako skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.11.2022 r. o sygn. III FSK 1081/21. 3.2. Zgodnie z art. 271 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Do skargi o wznowienie postępowania, stosownie do art. 276 p.p.s.a., gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a. który nakłada tak zwany przymus radcowsko-adwokacki. Przepis ten z zastrzeżeniem paragrafów 2 i 2a, w paragrafie 1 określa, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a w paragrafie 3 pkt 1 wskazano, że może ją sporządzić doradca podatkowy gdy sprawa dotyczy obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Ponadto w art. 279 p.p.s.a., określono, że skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Stosownie zaś do art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. 3.3. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona przez syndyka masy upadłości nie spełnia wymogów stawianych w art. 276 w związku z art. 175 § 1 p.p.s.a., gdyż nie została ona sporządzona i podpisana przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego. Syndyk masy upadłości nie wykazał aby sam był radcą prawnym, adwokatem lub doradcą podatkowym, bądź aby miało do niego zastosowanie wyłącznie, o którym mowa w art. 175 § 2 i 2a p.p.s.a. Ponadto omawiana skarga pozbawiona jest jakichkolwiek podstaw wznowienia przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, syndyk masy upadłości w skardze o wznowienie powołał się jedynie na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Nie wskazano w niej również okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia tej skargi, o których mowa w art. 277 p.p.s.a. Wobec powyższego, a więc niespełnienia wymogów z art. 276 i art. 279 p.p.s.a., brak jest podstaw do stwierdzenia aby opierała się ona na ustawowej podstawie wznowieniowej. 3.4. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., postanowił o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.11.2022 r. o sygn. III FSK 1081/21. Sędzia NSA Stanisław Bogucki