III FSK 217/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), Protokolant Ewa Gil, po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 661/22 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 4 marca 2022 r. nr SKO.III/423/3869/384/2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.

|III FSK 217/23 | | | | | UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 661/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę O. S.A. w W. (dalej jako: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 4 marca 2022 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. Kwestią sporną w kontrolowanej sprawie było prawo do zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2009 r., która to nadpłata według skarżącej powinna zostać jej zwrócona przez organ podatkowy, mimo iż wniosek został złożony dopiero 4 marca 2021 r., natomiast według organu prawo skarżącej do zwrotu nadpłaty wygasło z dniem 31 grudnia 2020 r. Sąd pierwszej instancji przyznał racje organom podatkowym. Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA). Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną na podstawie art. 173 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) złożył pełnomocnik skarżącej, który zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił, że zaskarżony wyrok został wydany z mającymi istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a mianowicie: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 80 § 1 w zw. z art. 77 § 1 pkt 3 o.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, w której wymagała ona uwzględnienia ze względu na to, że wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (i Sądu), Wójt Gminy P. bezzasadnie odmówił zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. wraz z oprocentowaniem i błędnie uznał, że zastosowanie znajdzie art. 80 § 1 o.p., co miałoby zdaniem tego organu skutkować wygaśnięciem prawa do zwrotu nadpłaty, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zwrot nadpłaconego podatku stanowi czynność materialno-techniczną i nie ma w tym przypadku żadnych ograniczeń czasowych; 2. art. 80 § 1 o.p. w zw. z art. 77 § 1 pkt 3 przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie w ślad za organem podatkowym, że prawo do zwrotu nadpłaty wygasło, gdyż wniosek Spółki został złożony po terminie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu, podczas gdy przepisy te nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, a zwrot nadpłaty stanowi czynność materialno-techniczną i nie ma w tym przypadku żadnych ograniczeń czasowych. Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, a nadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Oba zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do podważenia stanowiska sądu pierwszej instancji, który uznał za prawidłowe stanowisko organów podatkowych, że prawo Skarżącej do zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2009 r. w związku z treścią art. 80 § 1 o.p. wygasło z końcem 2020 r., dlatego też wniosek o zwrot nadpłaty złożony 4 marca 2021 r. był spóźniony. Oba zarzuty skargi kasacyjnej oparte są na twierdzeniu, że art. 80 § 1 O.p. nie miał w sprawie zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji. W sprawie nie jest przedmiotem sporu to, że nadpłata powstała na skutek tego, że Kolegium decyzją z dnia 25 lutego 2015 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia 10 października 2014 r. Trzydziestodniowy termin na zwrot nadpłaty upływał zatem z dniem 27 marca 2015 r. Ma rację autor skargi kasacyjnej twierdząc, że napłata powinna zostać zwrócona podatnikowi z urzędu, poprzez czynność materialnotechniczną, bez potrzeby składania wniosku przez Spółkę i bez konieczności wydania przez organ jakiegokolwiek rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia). Niemniej jednak, nadpłata nie została przez organ zwrócona i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuprawnione jest twierdzenie, że prawo do jej zwrotu nigdy nie wygasa. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska prezentowanego w skardze kasacyjnej, że art. 80 § 1 O.p. nie miał w sprawie zastosowania. Na marginesie należy odnotować, że w skardze kasacyjnej nie wskazano argumentacji prawnej mającej przekonać o tym, że art. 80 § 1 O.p. nie znajduje zastosowania. Zdaniem sądu kasacyjnego przepis art. 80 § 1 O.p. ma potencjalne zastosowanie do każdej nadpłaty, bez względu na sposób jej powstania i bez względu na to, w jakim trybie powinna zostać zwrócona. Ma zastosowanie między innymi wówczas, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - organ powinien był zwrócić nadpłatę z urzędu. Wynika to z tego, że po pierwsze, przepis art. 80 § 1 O.p. nie wskazuje na jakiekolwiek ograniczenie w jego zastosowaniu. Po drugie, skoro ustawa wprowadza termin na zwrot nadpłaty (w realiach rozpoznawanej sprawy 30 dni), to odmowa zastosowania art. 80 § 1 O.p. w oczywisty sposób łamałaby jego dyspozycję, skoro "prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu". Przepis odnosi się do wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty, a nie do złożenia wniosku o jej zwrot. Po trzecie wreszcie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zachodzi symetria w sytuacji prawnej podatnika i beneficjenta podatku na płaszczyźnie dochodzenia roszczeń, polegająca na tym, że tak jak przedawniają się zobowiązania podatkowe, tak też i przedawniają się roszczenia o zwrot nadpłat. Należy zatem przyznać racje sądowi pierwszej instancji, że okoliczność, iż zwrot nadpłaty jest czynnością materialnotechniczną nie powoduje, że do takiego zwrotu nie ma zastosowania przepis art. 80 § 1 o.p. Wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty dotyczy wszystkich rodzajów nadpłat, czy to określonych decyzją w wyniku złożenia wniosku np. o stwierdzenie nadpłaty, czy też takich, których zwrot stanowi czynność materialnotechniczną, jak w niniejszej sprawie. Wynika to ze sformułowania "prawo do zwrotu nadpłaty", a z przepisów ordynacji podatkowej nie wynika, że wygaśnięcie "prawa do zwrotu nadpłaty" dotyczy np. tylko nadpłat stwierdzonych czy określonych przez organ. Z podanych wyżej powodów zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadne, przy czym zarzut pierwszy skargi kasacyjnej w części odnoszącej się do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 187 § 1 i 191 o.p. jest oczywiście bezzasadny z tego powodu, że stan faktyczny sprawy nie był sporny. Okoliczności powstania nadpłaty i termin, w którym - co do zasady - powinna była być przez organ podatkowy zwrócona z urzędu, nie były przedmiotem kontrowersji, spór w istocie dotyczył jedynie tego, czy prawo do zwrotu nadpłaty w realiach rozpoznawanej sprawy wygasa w myśl art. 80 § 1 o.p. Zawarte na s. 3 skargi kasacyjnej wywody dotyczące dowolności ustaleń faktycznych są oderwane od realiów sprawy. Wobec niezasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej została ona oddalona na podstawie art. 184 P.p.s.a. Agnieszka Olesińska Dominik Gajewski Jacek Pruszyński