III FZ 444/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 września 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 453/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 17 maja 2024 r. nr SKO.4140.3033.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 września 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 453/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił J. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca, spółka) wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 17 maja 2024 r., nr SKO.4140.3033.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 18 czerwca 2024 r. spółka złożyła skargę na ww. decyzję, w której zawarła również wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja mogłaby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej spółki oraz zatrudnianych przez nią pracowników, którzy stracą pracę. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca wskazała, że z uwagi na znaczną wysokość zobowiązania podatkowego (406.567 zł), w przypadku konieczności uiszczenia kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą określoną w decyzji organu podatkowego, a kwotą wykazaną w deklaracji podatkowej - zmuszona będzie "otworzyć likwidację", zwiększy wysokość straty, nie będzie mogła zwiększyć produkcji i dokończyć planowanej inwestycji, w rezultacie pozbawi organ podatkowy wpływów z podatków. Skarżąca zaznaczyła, że biorąc pod uwagę wszystkie decyzje wydane przez organ podatkowy, jej zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości osiągną kwotę ponad 1.000.000 zł. Do złożonego wniosku spółka załączyła raport dotyczący wyliczenia zaliczki miesięcznej na podatek dochodowy od osób prawnych za maj 2024 r. z wykazaną stratą w kwocie (- 78.288,91 zł). Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że skarżąca - oprócz ogólnego uzasadnienia wniosku oraz raportu dotyczącego wyliczenia zaliczki miesięcznej na podatek dochodowy od osób prawnych za maj 2024 r. nie przedstawiła argumentacji, konkretnych okoliczności i dokumentów, wyczerpująco opisujących jej aktualną, rzeczywistą sytuację finansową i majątkową, pozwalających przyjąć, że zaistniały przesłanki wymienione w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki sąd administracyjny zaznaczył m.in., że z punktu widzenia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji kluczowe znaczenie ma posiadany majątek i przychody spółki, nie zaś ponoszone przez nią wydatki. Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, w którym skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej postanowienie jest nieprzekonywujące, brak jest prawidłowego wyjaśnienia faktycznego i procesowego. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzić powinna do wniosku, iż sytuacja spółki jest bardzo trudna, a wynika ona z trudnej sytuacji gospodarczej na rynku oraz skutków pandemii. Do zażalenia spółka przedłożyła dokumenty (rachunek zysków i strat za okres od 01-01-2024 r. do 31-08-2024 r., deklarację dla podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2024 r., raport wspomagający wyliczenie zaliczki miesięcznej podatku dochodowego od osób prawnych za sierpień 2024 r.), które w jej ocenie obrazują aktualną, trudną sytuację finansową. Spółka zaczęła rozważać postępowanie o upadłość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez prawodawcę nieostre pojęcia znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jakkolwiek celem wykazania przesłanek zawartych w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę wniosku, zainteresowany winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia racji w kontekście instytucji przewidzianej w ww. przepisie była wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, w których podkreślano, że podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z opisanymi przesłankami oraz dokumentami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca we wniosku wprawdzie wskazała na trudną sytuację materialną, niemniej w sposób zbyt lakoniczny. Jakkolwiek okoliczność ta, w powiązaniu z trudną sytuacją finansową, w określonym stanie faktycznym przy szczególnych okolicznościach sprawy, mogłaby stanowić podstawę zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 p.p.s.a. (zestawienie wysokości zobowiązania z realnymi możliwościami płatniczymi podatnika oraz jego potencjalną sytuacją majątkową po spłacie zobowiązania), należy mieć na względzie, że nie zwalnia to wnioskodawcy z obowiązku jej wyczerpującego przytoczenia wraz z powołaniem się na stosowne dokumenty źródłowe. Skarżąca w przedłożonej dokumentacji - rachunku zysków i strat za okres od 01-01-2024 r. do 31-08-2024 r. wykazała kwoty przychodów i kosztów aktualnych na 31-08-2024 r. i osiągniętą stratę netto (- 510 599,99 zł), jednocześnie wykazała przychód netto ze sprzedaży (i zrównane z nimi) w wysokości 1 348 701, 08 zł. Wykazanie straty z działalności gospodarczej w konkretnym okresie czasu nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych i nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Również z przedłożonego raportu za miesiąc sierpień 2024 r. wynikają przychody spółki na poziomie ok. 1 348 704,63 zł, a więc na tyle wysokie, że pozwalają skarżącej na systematyczne gromadzenie środków finansowych na rzecz zobowiązania podatkowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie dołączyła dokumentów, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może rzeczywiście doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody majątkowej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie przedłożyła również wykazu składników majątku spółki (wierzytelności, majątku ruchomego (m.in. samochody, maszyny), czy nieruchomości). Co do zasady każda decyzja podatkowa zobowiązująca do uiszczenia określonej należności pieniężnej pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określone skutki w sferze finansowej zobowiązanego do ich uregulowania, toteż należy uznać te skutki za oczywiste i zawsze prowadzące do ujemnych następstw prowadzących do zmniejszenia majątku zobowiązanego. Strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane lub twierdzenia, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny informacyjnie podaje, że nic nie stoi na przeszkodzie w złożeniu wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji, tym razem prawidłowo uzasadnionego i popartego odpowiednimi dokumentami. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.