III FSK 1726/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 2445/18 w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 14 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2445/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. K. (skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (organ odwoławczy) z dnia 13 sierpnia 2018 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego wraz z D. Sp. z o.o. za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za marzec 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej G. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o uchylenie wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Pełnomocnik strony skarżącej wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 180 § 1, 181, 187 § 1 i 197 § 1 Ordynacji podatkowej - dalej o.p., mające wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że organ podatkowy nie posiada uprawnienia do powołania biegłego z zakresu badań pisma ręcznego i tym sposobem ustalenia, czy faktura nr [...] z dnia 31 marca 2014 r. została wykonana przez osobę reprezentującą spółkę D., zaś okoliczność wystawienia tej faktury przez spółkę została udowodniona w odrębnym postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, 2. naruszenie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 180 § 1 i 187 § 1 O.p., mające wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że skarżący sprawował funkcję członka zarządu D. sp. z o.o. w czasie powstania zaległości podatkowej w podatku VAT za marzec 2014 r. (tj. w dniu 25 kwietnia 2014 r.), podczas gdy skarżący zrezygnował z tej funkcji w dniu 5 marca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w tej sprawie nie zachodzi. Z tego względu, przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, która oparta została na zarzucie naruszenia przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie ustalania stanu faktycznego stanowiącego podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego. Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że naruszenia przepisów postępowania przez Sąd, Strona upatruje w tym, że Sąd oparł się na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organ w sposób pełny i z tego powodu niezasadnie oddalił skargę. Skarżący zakwestionował bowiem w szczególności prawidłowość ustalenia przez orzekające w sprawie organy, że sprawował funkcję członka zarządu D. Sp. z o.o. w dacie upływu terminu płatności podatku VAT za marzec 2014 r., to jest w dniu 25 kwietnia 2014 r. Podniósł, iż zrezygnował z tej funkcji w dniu 5 marca 2014 r. Skarżący wskazał także, iż faktura nr [...] z dnia 31 marca 2014r. nie została przez niego wystawiona, a jedynie on był uprawniony do wystawiania faktur w marcu (do dnia rezygnacji z funkcji) 2014 r. Okoliczność ta zdaniem skarżącego powinna zostać wyjaśniona poprzez dowód z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego, nie zaś w oparciu o dowód z protokołu przesłuchania skarżącego sporządzony do innej sprawy. Solidarna odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za marzec 2014 r. wynika z nieuregulowania kwoty podatku, określonej na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") ostateczną decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia 15 grudnia 2016 r., doręczoną Spółce w dniu 4 stycznia 2017 r. Postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego ze Spółką za niewykonane zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego zostało wszczęte w dniu 10 stycznia 2018 r., to jest z chwilą doręczenia skarżącemu postanowienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie z dnia 29 grudnia 2017 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności powyższego zobowiązania przez Spółkę, to jest w dniu 25 kwietnia 2014 r. Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 1a-4 oraz art. 33 i art. 33b. Tym samym Spółka była zobowiązana do zapłaty podatku wynikającego z faktury z dnia 31 marca 2014 r. w terminie do dnia 25 kwietnia 2014 r. W dacie tej skarżący sprawował jednoosobowo funkcję Prezesa Zarządu Spółki. Jak bowiem wynika z Uchwały Nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 20 lutego 2014 r. został powołany jako Prezes Zarządu Spółki z chwilą podjęcia Uchwały. Odwołany zaś został z funkcji Prezesa Zarządu Spółki Uchwałą Nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 5 września 2014 r., także z chwilą podjęcia Uchwały. Z kolei twierdzenie skarżącego o rezygnacji z członkostwa w Zarządzie Spółki nie zostało poparte żadnym dowodem. Twierdzenie to zostało podniesione dopiero w skardze do WSA i jak słusznie zauważył Sad I instancji pozostaje w sprzeczności z wcześniejszymi twierdzeniami skarżącego. Prawidłowo Sąd I instancji zwrócił uwagę, iż organ I instancji wraz z postanowieniem o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie doręczył skarżącemu na podstawie art. 155 O.p. wezwanie m.in. do złożenia dokumentów wskazujących, że skarżący nie pełnił funkcji Prezesa Zarządu od dnia 1 marca do dnia 25 kwietnia 2014 r., które zwolniłyby skarżącego z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki objęte niniejszym postępowaniem podatkowym. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi, zaś w piśmie z dnia 28 lutego 2018 r. skarżący wskazał na ustanie jego członkostwa w Zarządzie Spółki z dniem 5 września 2014 r. Także z włączonego do akt niniejszego postępowania protokołu przesłuchania skarżącego w charakterze świadka z dnia 18 grudnia 2014 r. dotyczącym transakcji dokumentowanej fakturą nr [...] z dnia 31 marca 2014 r. nie wynika, aby skarżący wskazywał na złożenie rezygnacji z członkostwa w Zarządzie Spółki i niewykonywanie tej funkcji, ale złożył zeznania wskazujące pełnienie obowiązków Prezesa Spółki. Tym samym brak jest podstaw do uznania twierdzeń skarżącego co do zaprzestania pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki z dniem 5 marca 2014 r. za wiarygodne, a ustaleń organów podatkowych za wadliwe. W skardze kasacyjnej jak i w skardze do Sądu I instancji , Skarżący wskazał na naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że organ podatkowy nie posiada uprawnienia do powołania biegłego z zakresu badań pisma ręcznego i ustalenia czy faktura nr [...] z dnia 31 marca 2014 r. została wykonana przez osobę reprezentującą Spółkę wobec istnienie co do tej okoliczności wątpliwości, które nie mogą być w inny sposób wyjaśnione. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że z treści art. 116 § 1 O.p. wynika, iż solidarna ze spółką odpowiedzialność członków zarządu dotyczy zaległości podatkowych spółki. W okolicznościach niniejszej sprawy organy podatkowe orzekły o solidarnej odpowiedzialności skarżącego zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług (wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi), którego wysokość została określona decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia 15 grudnia 2016 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż decyzja ta jest ostateczna. Tym samym w takiej wysokości zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w decyzji obciąża Spółkę i w oparciu o treść art. 116 § 1, § 2 i § 4 O.p. skarżący za tą zaległość odpowiada solidarnie ze Spółką. Okoliczność pozostawania w obrocie prawnym decyzji z dnia 15 grudnia 2016 r., jak i to, że podatek z niej wynikający nie został zapłacony nie jest przez skarżącego kwestionowana. Dopóki zatem decyzja, o której mowa nie została wzruszona i pozostaje w obrocie prawnym, a zobowiązanie pozostaje niezapłacone, aktualna jest solidarna odpowiedzialność skarżącego wraz ze Spółką i nie jest możliwe podnoszenie w niniejszym postępowaniu zarzutów zmierzających w istocie do podważenia prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego wobec Spółki. Art. 116 O.p. obliguje bowiem organy podatkowe do wykazania istnienia przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członka zarządu i braku wystąpienia przesłanek uwalniających od tej odpowiedzialności. Organy podatkowe w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu ze Spółką za jej zaległości nie są uprawnione do badania prawidłowości ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. W postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, w tym członka zarządu spółki kapitałowej, nie jest możliwe podnoszenie zarzutów dotyczących wysokości zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji ostatecznych, a także uchybień procesowych, jakie zdaniem strony w tych postępowaniach wystąpiły, a osoba trzecia nie może skutecznie podważać ustaleń dokonanych w postępowaniu podatkowym prowadzonym w stosunku do podmiotu, za którego długi podatkowe odpowiada. Z uzasadnienia decyzji wymiarowej z dnia 15 grudnia 2016 r., o której mowa wyżej, wydanej wobec Spółki wynika, iż kwota podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wynika z faktury VAT nr [...] dnia 31 marca 2014 r. wystawionej przez Spółkę na rzecz S. Sp. z o.o. Tym samym powyższa faktura stanowiła istotny dowód w postępowaniu wymiarowym prowadzonym wobec Spółki, nie mniej jednak w świetle powyższych wywodów brak jest podstaw do uznania, iż organy podatkowe winny w niniejszym postępowaniu badać jego autentyczność, w tym poprzez powołanie biegłego z zakresu badań pisma ręcznego. Z powodów powyżej wskazanych podniesione w skardze zarzuty nie były zasadne. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. |Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Bogusław Dauter |Dominik Gajewski |