I SA/Op 16/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Opolu z dnia 30 listopada 2022 r. nr SKO.40.2025.2022.po w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić skargę .

Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, I. K. i D. G. (dalej określane jako: "strona", "skarżące"), reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyły postanowienie Samorządowego Kolegium odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2022 r. wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę z 17 stycznia 2023 r. organ wniósł o umorzenie postępowania w związku z uwzględnieniem skargi w całości na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Organ przedłożył postanowienie z dnia 17 stycznia 2023 r. (nr SKO.41.41.2023.po), którym uwzględnił skargę w całości i uchylił zaskarżone postanowienie w całości. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 stycznia 2023 r. wezwano pełnomocnika skarżących do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w oparciu o przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2021, poz. 535). Nadto, zarządzeniem z tego samego dnia wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżących oraz złożenie do akt pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej D. G. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi (art. 46 § 3 p.p.s.a.). W wezwaniu zawarto pouczenie o trybie i terminie uiszczenia wpisu, a nadto wskazano skutki niedopełnienia obowiązku uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w postaci jej odrzucenia. Odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia powyższych braków wraz z odpisem odpowiedzi na skargę doręczony został jedną przesyłką pełnomocnikowi skarżących w dniu 27 stycznia 2023 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia doręczenia korespondencji (k. – 16 akt sądowych), dlatego termin do wykonania ww. czynności upływał z dniem 3 lutego 2023 r. Pomimo upływu zakreślonego siedmiodniowego terminu wpis od skargi nie został uiszczony. Pełnomocnik strony skarżącej nie uzupełnił też pozostałych braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę w odniesieniu do I. K. W związku z nieuzupełnieniem braku formalnego przez wskazanego w skardze pełnomocnika, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 28 lutego 2023 r. wezwano skarżącą D. G. do usunięcia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braku formalnego poprzez podpisanie skargi lub nadesłanie własnoręcznie podpisanego odpisu skargi z dnia 29 grudnia 2022 r. wniesionej na ww. postanowienie SKO z dnia 30 listopada 2022 r. Powyższa przesyłka została doręczona skarżącej do rąk dorosłego domownika w dniu 8 marca 2023 r. (k. 37 akt sądowych). Pomimo upływu zakreślonego siedmiodniowego terminu brak formalny skargi nie został uzupełniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżone postanowienie zostało uchylone przez organ w ramach tzw. autokontroli, tj. organ uwzględnił skargę w trybie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - zwanej dalej: "p.p.s.a.". Stąd też zasadny był wniosek organu o umorzenie postępowania, jednakże skarga podlega odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi. W myśl art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Należy wskazać, że rozpoznanie wniosku organu o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest możliwe dopiero w przypadku stwierdzenia skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zweryfikowanie, czy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu i została należycie opłacona. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Jedną z tych przesłanek jest nieuzupełnienie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W tej kwestii wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem - w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pierwsze pismo wnoszone do sądu (w tym skarga) powinno zawierać w szczególności PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną. Nadto w myśl art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Przepis art. 37 § 1 p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przy czym, zgodnie z art. 48 § 3 p.p.s.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Według treści art. 46 § 3 p.p.s.a., brak pełnomocnictwa jest jednocześnie brakiem formalnym pisma strony, w tym konkretnym przepadku - skargi. Pozwala to na konwalidację stwierdzonego braku przez zastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. W realiach niniejszej sprawy, na etapie wstępnego badania skargi stwierdzono m.in. brak uniemożliwiający nadanie jej dalszego biegu. Wskazać należy, że dołączone do skargi pełnomocnictwo nie upoważniało wnoszącego skargę pełnomocnika do występowania i reprezentowania skarżącej D. G. przed sądami administracyjnymi. Ze znajdującego się wraz ze skargą dokumentu pełnomocnictwa wynikało umocowanie do działania wyłącznie w imieniu skarżącej I. K. Powyższy brak w zakresie pełnomocnictwa nie pozwalał zatem na stwierdzenie, czy skarga pochodzi od osoby uprawnionej do reprezentowania strony skarżącej D G., a zatem czy wnosząca ją osoba posiada legitymację procesową do skutecznego jej wniesienia. Skarga nie została również opłacona. Nie wskazano także numeru PESEL skarżących. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 19 stycznia 2023 r. wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 p.p.s.a.), poprzez złożenie do akt pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej D. G. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz podanie numeru PESEL skarżących. Jak wynika z akt sprawy, odpis wezwania do usunięcia braków formalnych skargi wraz z zarządzeniem o wezwaniu pełnomocnika skarżących do uiszczenia wpisu należnego od skargi w kwocie 100 zł zostało (jedną przesyłką) wraz z odpisem odpowiedzi na skargę prawidłowo doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej za pośrednictwem operatora publicznego dniu 27 stycznia 2023 r. Wyznaczony przez Sąd siedmiodniowy termin do dokonania żądanych czynności rozpoczął zatem bieg w dniu 28 stycznia 2023 r. i upłynął w dniu 3 lutego 2023 r. (piątek). Pełnomocnik pomimo prawidłowego wezwania, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższych czynności, nie uzupełnił ww. braków formalnych i fiskalnych skargi i nie ustosunkował się do ww. wezwania. Z uwagi na brak odpowiedzi na wezwanie Sądu, na dalszym etapie, wezwanie do podpisania skargi bądź nadesłanie podpisanego odpisu skargi z dnia 29 grudnia 2022 r., w terminie 7 dni, zostało skierowane bezpośrednio do skarżącej D. G. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 8 marca 2023 r. do rąk dorosłego domownika (k. 37 akt sądowych), tak więc siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upływał 15 marca 2023 r. W zakreślonych terminach zarówno pełnomocnik skarżących (wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 19 stycznia 2023 r. m.in. do złożenia do akt pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej D. G. w postępowaniu przez wojewódzkim sądem administracyjnym w Opolu), jak i sama skarżąca (wezwana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 28 lutego 2023 r. do podpisania skargi lub nadesłania podpisanego własnoręcznie odpisu skargi z dnia 29 grudnia 2022 r.) nie uzupełnili wskazanego braku formalnego skargi. Wobec powyższego uznać należy, że skarga D. G. nie została skutecznie wniesiona i z tej przyczyny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż odrzuceniu skargi nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że postanowieniem z dnia 17 stycznia 2023 r. organ uwzględnił skargę w ramach autokontroli, co stanowi, co do zasady podstawę do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego. W pierwszej bowiem kolejności, w ramach wstępnego badania skargi, Sąd obowiązany jest skontrolować, czy nie jest ona dotknięta brakami oraz wezwać do ich uzupełnienia – pod rygorem odrzucenia skargi, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.