III FSK 1591/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Protokolant starszy asystent sędziego Jakub Witan, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 700/24 w sprawie ze skargi G.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2021 r., nr 0201-IEW2.4120.3.2021.MK w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2. oddala skargę, 3. zasądza od G.K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 730 (słownie: siedemset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrok sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 14 sierpnia 2025 r., I SA/Wr 700/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. K. (dalej: ,,Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 28 czerwca 2021 r., w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r., odsetki za zwłokę i odsetki od niezapłaconej w terminie zaliczki na podatek za XII/2014 r., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 23 grudnia 2020 r., nr [...]. Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 23 grudnia 2020 r., orzekającą o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu P. [...] Sp. z o.o. z/s w B. (dalej: ,,Spółka") za zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. w wysokości 172.928,00 zł; odsetki za zwłokę od tej zaległości w wysokości 79.367,00 zł; a także odsetki od niezapłaconej zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za grudzień 2014 r. w wysokości 2.546,00 zł. Rozpoznając po raz pierwszy tę sprawę WSA we Wrocławiu wyrokiem z 11 maja 2022 r., I SA/Wr 915/21, uchylił w całości wymienioną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wraz z poprzedzającą ją decyzją organu podatkowego pierwszej instancji oraz umorzył postępowanie. Jednak wyrokiem z 28 czerwca 2024 r., III FSK 1359/22, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA we Wrocławiu zaskarżonym w tej sprawie wyrokiem z 14 sierpnia 2025 r., I SA/Wr 700/24, ponowienie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Sąd stwierdził, że wykładnia przesłanek odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych, przewidzianych w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., dalej "o.p.") musi uwzględniać tzw. minimalny standard ochrony przewidziany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), na mocy art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa) oraz art. 14 (zakaz dyskryminacji) Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art. 9 Konstytucji RP oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 2, art. 7, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP, jak też art. 6 ust. 1 i art. 13 EKPCz. Zdaniem sądu, w przedmiotowej sprawie pozbawiono Skarżącego prawa do obrony, a tym samym prawa do wysłuchania, czym naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym wyrażoną w treści art. 123 § 1 o.p. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe działania były efektem utrwalonej praktyki krajowej, sprowadzającej procedurę w zakresie odpowiedzialności podatkowej członków zarządu do schematycznej realizacji przesłanek przewidzianych w treści art. 116 o.p. i to jedynie w zakresie wynikającym nie tyle z przepisów o.p., co z orzecznictwa sądowego. Sąd odwołał się między innymi do wyroków TSUE z 27 lutego 2025 r., C-277/24, (spr. Adjak) oraz z 30 kwietnia 2025 r., C-278/24 (spr. Genzyński) i stwierdził, że poszanowanie prawa do obrony stanowi zasadę ogólną prawa Unii. Zasada poszanowania prawa do obrony nie ma bezwzględnego charakteru, lecz może podlegać ograniczeniom, pod warunkiem że ograniczenia te rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego zamierzonym przez dany przepis i nie stanowią z punktu widzenia realizowanego celu nieproporcjonalnej oraz niedopuszczalnej ingerencji w samą istotę zagwarantowanych w ten sposób praw. Dalej sąd poddał krytyce praktykę krajową, która – jego zdaniem - poszła w kierunku niewłaściwym, co się tyczy pozbawienia byłych członków zarządu prawa do obrony w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej. Uznawano bowiem decyzję wymiarową jako prejudykat, który był niewzruszalny w toku postępowania o odpowiedzialności podatkowej członków zarządu, które to postępowanie ograniczało się jedynie do wykazania określonych przesłanek odpowiedzialności solidarnej z pominięciem podnoszonych przez Skarżącego okoliczności dotyczących samego wymiaru. Zdaniem sądu, decyzja określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych, która stanowi asumpt do wszczęcia postępowania w zakresie odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu nie może stanowić prejudykatu (nie jest wiążąca dla organu podatkowego), lecz jest dowodem w takim postępowaniu podatkowym, stosownie do treści art. 180 § 1, art. 181 o.p. Jako, że były członek zarządu, z uwagi na brak legitymacji procesowej, nie ma możliwości kwestionowania okoliczności faktycznych i prawnych w toku postępowania wymiarowego prowadzonego wobec Spółki, zatem koniecznym jest aby taką możliwość posiadał w toku postępowania o odpowiedzialności podatkowej. Odnosząc te uwagi do przedmiotowej sprawy sąd zauważył, że Skarżący został pociągnięty do odpowiedzialności podatkowej za zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. określoną w ostatecznej decyzji wymiarowej z 10 stycznia 2018 r. Przyjęto domniemanie, zgodnie z którym Skarżący jako były członek zarządu Spółki dysponował lub powinien był dysponować zarówno bezpośrednią wiedzą na temat działalności tej Spółki, jak i wpływem na tę działalność. Sąd zauważył, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki od 10 kwietnia 2014 r. do dnia 2 grudnia 2014 r., a członkiem zarządu był do dnia 20 kwietnia 2015 r. Skarżący złożył w imieniu Spółki zeznanie CIT-8, w którym wykazał kwotę do zapłaty. Zatem na moment złożenia ww. zeznania obowiązywało sui generis domniemanie, iż zadeklarowana należność podatkowa jest zgodna z rzeczywistym stanem rzeczy, a domniemanie takie podlega obaleniu wyłącznie w drodze stosownej decyzji organu podatkowego. Skarżący nie był odpowiedzialny za brak złożenia przez Spółkę sprawozdań finansowych, po myśli art. 27 ust. 2 ustawy o CIT obowiązek złożenia sprawozdania finansowego powinien zostać zrealizowany najpóźniej w dniu 10 lipca 2015 r. (wówczas nie był on już członkiem zarządu). Ponadto, w toczącym się postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich miał status byłego członka zarządu, czyli nie miał już legitymacji procesowej, aby brać czynny udział w postępowaniu wymiarowym wszczętym postanowieniem z urzędu z dnia 10 stycznia 2017 r. (czyli ponad 20 miesięcy od jego rezygnacji ze stanowiska członka zarządu), tj. mieć prawo dostępu do akt sprawy wymiarowej Spółki, informacji na temat działań organów podatkowych, które tej Spółki dotyczyły. Nie mógł też kwestionować ustaleń organu podatkowego, czy przedkładać stosownych wniosków dowodowych, jak też nie miał wpływu na zachowania prezesa zarządu reprezentującego Spółkę (M. Z.). Wszczęcie postepowania podatkowego było wynikiem złożonej przez Spółkę (jej ówczesnego prezesa zarządu – M. Z.) korekty CIT-8, za którą to korektę Skarżący nie odpowiadał (nie był już członkiem zarządu na moment jej złożenia w dniu 18 lipca 2017 r.). Zdaniem sądu w toku postępowania o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu koniecznym jest umożliwienie Skarżącemu prawa do obrony poprzez udostępnienie akt sprawy wymiarowej oraz dowodów, w oparciu o które wydano decyzję z 10 stycznia 2018 r., z poszanowaniem praw Spółki lub drugiego członka zarządu. Ponadto sąd stwierdził, że nieprawidłowa jest przyjęta przez organy podatkowe wykładnia "właściwego czasu" do złożenia wniosku o upadłość Spółki, wywodzonego z treści art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112; dalej: u.p.u.n.). Zdaniem sądu, sam fakt zaistnienia dwóch zaległości podatkowych jeszcze nie oznacza, że sytuacja majątkowa Spółki była na tyle poważna, że uzasadniało to konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Zdaniem sądu, poczynione ustalenia organów podatkowych są w tym względzie, tak naprawdę, iluzoryczne. Nie została oceniona sytuacja majątkowa Spółki na ten właśnie dzień, bo jak twierdzi organ podatkowy nie zostały złożone sprawozdania finansowe przez Spółkę. Za niedopełnienie tego obowiązku Skarżący już nie był odpowiedzialny. Odpowiedzialnością za niezłożenie takich sprawozdań finansowych obarcza się Skarżącego, wręcz domaga się od niego ich przedłożenia, pomimo braku prawnej możliwości ich uzyskania od Spółki czy przyczynienia się do ich sporządzenia. Niezrozumiałym jest też postępowanie organu odwoławczego, który w zaskarżonej decyzji, pomimo braku przedłożenia takich sprawozdań finansowych ocenia je jako dowód, który zostałby oceniony jako nierzetelny. Zdaniem sądu, w tym względzie organy podatkowe naruszyły art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. W końcowej części uzasadnienia wyroku sąd zalecił, aby w ponownym postępowaniu podatkowym organy podatkowe uwzględniły wykładnię prawa zawartą w wyroku, ze szczególnym uwzględnieniem przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich (art. 118 § 1 i § 2 o.p.). Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b, pkt 2, § 2 i § 4 o.p., w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPCz), w związku z art. 2, art. 7, art. 9, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78, art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji w związku z art. 6 ust. 1 i art. 13 EKPCz oraz w związku z art. 120 o.p., art. 121 § 1 o.p., art. 122 o.p., art. 123 § 1 o.p., art. 125 o.p., art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p. - poprzez błędną ocenę rozpoznawanej sprawy polegającą na dowolnym i nieuzasadnionym przyjęciu, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez odmienne rozumienie przesłanek odpowiedzialności solidarnej członków zarządu przewidzianych w art. 116 § 1 o.p. aniżeli uczynił to w swoich wyrokach TSUE, który stworzył minimalny standard ochrony, podczas gdy należało przyjąć, że wydając decyzje organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) ani też nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), w szczególności przyjęte przez organy rozumienie przesłanek odpowiedzialności solidarnej członka zarządu przewidzianych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b o.p. zgodne jest ze standardami wynikającymi z wyroków TSUE: z 27 lutego 2025 r. C-277/24 (Adjak), z 30 kwietnia 2025 r. C-278/24 (Genzyński) oraz powołanym w tych wyrokach orzecznictwem TSUE, co powoduje, że zarzucane organom przez WSA naruszenie szeregu kardynalnych zasad wynikających z Konstytucji, EKPCz i o.p. jest całkowicie nieuzasadnione; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 123 § 1 o.p., art. 121 § 1 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 181 o.p., art. 187 § 1, art. 188 o.p., art. 192 o.p. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b, § 2 i § 4 o.p. w związku z przepisami Konstytucji: art. 31 ust. 3 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 w związku z art. 14 EKPCz w związku z art. 6 ust. 1 i art. 13 EKPCz - poprzez błędną ocenę rozpoznawanej sprawy polegającą na przyjęciu, że w sprawie naruszono prawo do obrony, a tym samym zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym oraz zasadę zaufania do organów podatkowych, a to poprzez brak udostępnienia stronie z urzędu akt sprawy wymiarowej oraz dowodów, w oparciu o które wydano decyzję wymiarową z 10 stycznia 2018 r., określającą P. [...] sp. z o.o. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. - poprzez brak odniesienia się przez sąd do akt sprawy, a to zawartości ww. decyzji wymiarowej oraz protokołu przesłuchania prezesa M. Z., wskazującego na osobę adwokata P. D. jako "przedstawiciela prawnego" P. [...] sp. z o.o. zorientowanego w sprawach Spółki, co skutkowało przyjęciem przez sąd, że strona i jej profesjonalny pełnomocnik adwokat P. D. zostali pozbawieni prawa obrony, podczas gdy należało przyjąć, że organ nie naruszył prawa strony do obrony, w szczególności prawa do bycia wysłuchanym i prawa do czynnego udziału w postępowaniu, bowiem strona i jej pełnomocnik aktywnie uczestniczyli w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności strony jako osoby trzeciej i nie kierowali żadnych uwag, zastrzeżeń ani zarzutów wobec ustaleń i wniosków płynących z decyzji wymiarowej wydanej w stosunku do spółki, znajdujący się zaś w aktach sprawy materiał, a w szczególności obszerna i szczegółowa decyzja wymiarowa oraz stan wiedzy strony i jej pełnomocnika stanowiły dostateczną podstawę do ewentualnego podjęcia obrony przez stronę i jej profesjonalnego pełnomocnika w zakresie ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych w ramach postępowania wymiarowego, w tym ewentualnego żądania udostępnienia dodatkowych materiałów z postępowania wymiarowego; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b i § 4 o.p. w związku z art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p. poprzez błędną ocenę rozpoznawanej sprawy polegającą na przyjęciu, że organy naruszyły art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. i art. 191 o.p. postrzegając odpowiedzialność Skarżącego na zasadzie ryzyka, a nie zasadzie winy oraz nie rozważając zebranego materiału dowodowego (okoliczności wskazujących na to, że Skarżący nie zajmował się sprawami Spółki) w kontekście odpowiedzialności na zasadzie winy, podczas gdy należało przyjąć, że organy nie naruszyły art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. w związku z art. 187 § 1 o.p. oraz art. 191 o.p. i prawidłowo oceniły, że bierność Skarżącego, niezajmowanie się sprawami Spółki i brak wiedzy o sprawach Spółki, nie zwalnia go z odpowiedzialności - Skarżący mógłby się zwolnić z odpowiedzialności, gdyby wykazał, że na przeszkodzie stanęły mu obiektywne okoliczności, którym nie mógł zaradzić dochowując należytej staranności, jakiej należy oczekiwać od członka zarządu, jak wynika z prawidłowo zgromadzonego i ocenionego przez organy materiału dowodowego, takie okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i § 4 o.p. oraz art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p. w związku z art. 10, art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 "ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 2330) - dalej: p.u." - poprzez błędną ocenę rozpoznawanej sprawy polegającą na przyjęciu, że organy poczyniły wadliwe ustalenia dotyczące "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, podczas gdy należało przyjąć, że organy w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem mających zastosowanie w sprawie regulacji p.u., ustaliły właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki; 5) art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 118 § 1 i § 2 o.p. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku oraz udzielenie niejasnych i lakonicznych wskazań co do dalszego postępowania organu, co polegało na ogólnikowym stwierdzeniu sądu, że organy mają obowiązek uwzględnić wykładnię prawa zawartą w wyroku ze szczególnym uwzględnieniem przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich tj. art. 118 § 1 i § 2 o.p., podczas gdy w uzasadnieniu wyroku sąd nie przedstawił w ogóle żadnego własnego stanowiska co do tej kwestii ani nie dokonał wykładni przepisów art. 118 § 1 i § 2 o.p. oraz nie odniósł się do poprawności stanowiska organów w zakresie przedawnienia. Autor skargi wskazał, że wyżej zarzucone naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd, gdyż w przypadku ich niewystąpienia nie doszłoby do wyeliminowania z obrotu prawnego zgodnej z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a skarga zostałaby oddalona w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a. II. przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a mianowicie: 1) art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i § 4 o.p. w związku z art. 11 ust. 1 i 2 p.u. w związku z art. 21 ust. 1 p.u. poprzez błędną wykładnię pojęcia "właściwego czasu" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości polegającą na przyjęciu, że wyrażenie "we właściwym czasie" zawarte w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. oznacza moment, w którym członek lub były członek zarządu danej spółki, przy dołożeniu należytej staranności, mógł uzyskać wiedzę o tym, iż spółka ta stała się niewypłacalna i w sposób trwały zaprzestała płacenia długów, a jej majątek nie wystarczał na ich zaspokojenie, podczas gdy należało przyjąć, że ustawodawca określił dwie niezależne przesłanki ogłoszenia upadłości dłużnika będącego osobą prawną, tj.: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 p.u.) oraz sytuację, w której zobowiązania dłużnika przekraczają jego majątek (art. 11 ust. 2 p.u.), wystąpienie choćby jednej z tych przesłanek uzasadniało złożenie w ciągu dwóch tygodni wniosku o ogłoszenie upadłości spółki ("art. 21 ust. 1 p.u.n.") - jeżeli dłużnik zaprzestał regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, to niezależnie od jego sytuacji majątkowej, stawał się niewypłacalny, co uzasadniało złożenie wniosku o ogłoszenie jego upadłości; 2) art. 11 ust. 1 i 2 p.u. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., poprzez ich niezastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy - WSA pomimo, że zacytował przepisy 11 ust. 1 i 2 p.u. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., to de facto, opierając się na wyroku TSUE z 30 kwietnia 2025 r. C-278/24 (Genzyński) dotyczącym stanu prawnego od 1 stycznia 2016 r., zastosował w sprawie przepisy p.u. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. W oparciu o te zarzuty pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wniósł również o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wartości wpisu od skargi kasacyjnej. Jednocześnie złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, pełnomocnik Skarżącego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Istota powstałego w tej sprawie sporu, odzwierciedlona treścią zarzutów kasacyjnych, dotyczy tego, czy zachodzą przesłanki pozwalające na orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 116 § 1 o.p. (w stanie prawnym, którego sprawa dotyczy), za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: (1) nie wykazał, że: (a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo (b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; (2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie zaś z art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. W pełni należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że interpretacja przywołanych przepisów prawa krajowego powinna uwzględniać tzw. minimalny standard ochrony wynikający z orzecznictwa TSUE, w szczególności z wyroków odnoszących się wprost do regulacji art. 116 o.p., tj. wyroku z 27 lutego 2025 r. C–277/24 (spr. Adjak) oraz wyroku z 30 kwietnia 2025 r. C-278/24 (spr. Genzyński). Słuszna jest przy tym uwaga WSA we Wrocławiu, że ze względu na zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji) oraz zakaz dyskryminacji (art. 14 EKPCz), przywołane judykaty powinny być brane pod uwagę nie tylko w sprawach dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu w zakresie VAT, ale także w odniesieniu do innych podatków, w tym – jak w niniejszej sprawie - podatku dochodowego od osób prawnych. W pierwszym z przywołanych judykatów (C-277/24) Trybunał stwierdził, że "Art. 273 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w związku z art. 325 ust. 1 TFUE, prawem do obrony i zasadą proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym i praktyce krajowej, zgodnie z którymi osoba trzecia, która może zostać uznana za solidarnie odpowiedzialną za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, nie może być stroną w postępowaniu prowadzonym przeciwko tej osobie prawnej w celu ustalenia jej zobowiązania podatkowego, bez uszczerbku dla konieczności, by ta osoba trzecia w toku ewentualnie prowadzonego wobec niej postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej mogła skutecznie podważyć ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w ramach pierwszego postępowania i mieć dostęp do jego akt, z poszanowaniem praw wspomnianej osoby prawnej lub innych osób trzecich." Po wydaniu tego wyroku w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, że konieczność badania i odniesienia się przez organ podatkowy w postępowaniu prowadzonym wobec osoby trzeciej do stwierdzonych w decyzji wymiarowej ustaleń faktycznych lub prawnych, materializuje się wówczas, gdy podmiot mający ponosić odpowiedzialność podatkową zgłosi takie zarzuty (zob. wyrok NSA z 5 marca 2025 r. III FSK 503/24). Organy podatkowe w postępowaniu podatkowym zmierzającym do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, na podstawie art. 116 o.p., nie mają obowiązku z urzędu badać poprawności merytorycznej decyzji wymiarowej, z której wynika ciążący na spółce podatek do zapłaty, który przerodził się w zaległość podatkową. Niezbędne minimum, to stworzenie osobie trzeciej, mającej ponosić odpowiedzialność podatkową, sposobności do zapoznania się z treścią decyzji wymiarowej wydanej wobec spółki (wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., III FSK 605/24). Użyty w wyroku TSUE z 27 lutego 2025 r., C-277/24 zwrot: "może skutecznie podważyć ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w ramach pierwszego postępowania" oznacza, że kwestionując wysokość długu podatkowego spółki, w ramach postępowania z art. 116 o.p., były członek zarządu – dla zmniejszenia swojej odpowiedzialności za ten dług, bądź jej wykluczenia - winien wykazać istnienie dowodów lub okoliczności faktycznych nieznanych wcześniej organowi podatkowemu albo pominiętych przez ten organ w ramach postępowania prowadzonego wobec spółki, konsekwencją czego była: (-) niewłaściwa subsumpcja albo błędna wykładnia norm zawartych w przepisach prawa materialnego stanowiących podstawę wydania decyzji określającej spółce wysokość zobowiązania podatkowego; lub (-) niewłaściwa ocena istnienia bądź nieistnienia wymienionych w art. 116 o.p. przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej. Były członek zarządu może również, w ramach realizacji prawa do obrony, powoływać się na błędy organu w subsumpcji lub wykładni mających zastosowanie w postępowaniu wymiarowym prowadzonym wobec spółki przepisów prawa materialnego, uwzględniając ujawnione w tym postępowaniu okoliczności faktyczne, jeżeli wydana w stosunku do niej decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego – w zakresie zastosowanych przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego - nie była poddana merytorycznej kontroli sądowo-administracyjnej (wyrok NSA z 13 sierpnia 2025 r., III FSK 656/25). Przywołane wyżej poglądy na temat oddziaływania wyroku C-278/24 (Adjak) na praktykę stosowania art. 116 o.p., podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Należy przy tym zaznaczyć, że w wyroku tym Trybunał, odwołując się do swego orzecznictwa (wyrok z 16 października 2019 r., C-189/18, spr. Glencore), stwierdził, że zasada poszanowania prawa do obrony nie ma bezwzględnego charakteru, lecz może podlegać ograniczeniom, pod warunkiem że ograniczenia te rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego zamierzonym przez dany przepis i nie stanowią z punktu widzenia realizowanego celu nieproporcjonalnej oraz niedopuszczalnej ingerencji w samą istotę zagwarantowanych w ten sposób praw (punkt 53). Z kolei w wyroku TSUE z 30 kwietnia 2025 r. C-278/24 (Genzyński) Trybunał stwierdził, że art. 273 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą 2018/1695, w związku z art. 325 TFUE, z prawem własności, a także z zasadami równego traktowania, proporcjonalności i pewności prawa, należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie mechanizmowi krajowemu, w ramach którego: (-) członek lub były członek zarządu spółki mającej zobowiązanie z tytułu podatku od wartości dodanej ponosi wraz z tą spółką solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe powstałe w okresie, w którym pełnił on tę funkcję, (-) odpowiedzialność ta jest ograniczona do tych zaległości podatkowych, których egzekucja od spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, (-) zwolnienie z tej odpowiedzialności zależy w szczególności od przedstawienia przez członka lub byłego członka zarządu dowodu, że wniosek o ogłoszenie upadłości tej spółki został złożony we właściwym czasie lub że niezłożenie tego wniosku nie wynika z jego winy - o ile ów członek lub były członek, w celu wykazania braku winy, może skutecznie powołać się na to, że dochował wszelkiej staranności wymaganej przy prowadzeniu spraw danej spółki, przy czym wspomniany członek lub były członek nie może w tym celu ograniczyć się do podniesienia, że w chwili stwierdzenia trwałej niewypłacalności jedynym wierzycielem tej spółki był Skarb Państwa. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził, że okoliczności, że osoba inna niż osoba zobowiązana do zapłaty podatku działała w dobrej wierze, dochowując wszelkiej staranności przezornego podmiotu gospodarczego, że przedsięwzięła ona wszelkie racjonalne środki, jakie pozostawały w jej mocy, oraz że jej udział w nadużyciu lub oszustwie jest wykluczony, stanowią czynniki, które należy uwzględnić w celu ustalenia możliwości zobowiązania jej do solidarnego rozliczenia należnego VAT (punkt 63). Jednak zdaniem Trybunału, zasada równego traktowania nie byłaby przestrzegana, gdyby członek lub były członek zarządu spółki, której jedynym wierzycielem jest Skarb Państwa, był zwolniony z odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie z tytułu VAT tej spółki z tego tylko powodu (punkt 92). W istocie wyrok wydany w sprawie C-278/24 (Genzyński) potwierdził praktykę sądów krajowych, które dość powszechnie przyjmowały, że dla oceny "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (art. 116 § 1 pkt 1 o.p.) nie ma znaczenia, że Skarb Państwa jest jedynym wierzycielem spółki. Taki wymóg oznaczałby nieuzasadnione uprzywilejowanie członków zarządu tych spółek, które miały tylko jednego wierzyciela. Prowadziłoby to do oczywistego nierównego traktowania członków zarządu (osób trzecich) spółki oraz do osłabienia funkcji gwarancyjnej odpowiedzialności osób trzecich za dług publiczny. Odpowiedzialność ta nie wynika ze stosunków cywilnoprawnych, w których obowiązują odmienne reguły dotyczące dochodzenia należności od podmiotów zobowiązanych (zob. np. wyroki NSA: z 10 stycznia 2017 r., II FSK 3737/14; z 28 kwietnia 2017 r., I FSK 1624/15; z 6 czerwca 2017 r., I FSK 1951/15; z 23 października 2018 r., II FSK 3005/16; z 5 grudnia 2018 r., II FSK 1686/18; 12 lutego 2019 r., II FSK 3336/18; z 6 marca 2020 r., II FSK 2144/19; z 21 lipca 2020 r., II FSK 1099/20; z 18 września 2020 r., II FSK 729/20; z 3 marca 2022 r., III FSK 335/21; z 6 maja 2022 r., III FSK 538/21; z 6 października 2022 r., III FSK 1155/21; z 12 stycznia 2023 r. III FSK 1424/21; z 4 kwietnia 2023 r., III FSK 1807/21; z 23 lutego 2024 r., III FSK 4424/21). To ugruntowane stanowisko bezskutecznie starał się podważyć WSA we Wrocławiu w pierwszym wydanym w tej sprawie wyroku z 11 maja 2022 r., I SA/Wr 915/21. Jak już wyżej wspomniano, wyrok ten został jednak uchylony wyrokiem NSA z 28 czerwca 2024 r., III FSK 1359/22. Sąd kasacyjny nakazał sądowi pierwszej instancji odstąpić od wykładni skutkującej przyjęciem, że w przypadku istnienia jednego wierzyciela - Skarbu Państwa, skoro członek zarządu spółki z o.o. na gruncie prawa upadłościowego nie ma możliwości złożenia skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości (brak prawnego obowiązku zgłoszenia), to zaniechaniu w tym zakresie nie można przypisać winy, a tym samym nie może ono skutkować odpowiedzialnością za zobowiązania spółki (brak winy członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o upadłość). W uzasadnieniu zaskarżonego w tej sprawie wyroku sąd pierwszej instancji, przywołując obszerne fragmenty wyroku w sprawie C-278/24 (Genzyński), stwierdził, że wyrażenie "we właściwym czasie" zawarte w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. oznacza moment, w którym członek lub były członek zarządu danej spółki, przy dołożeniu należytej staranności, mógł uzyskać wiedzę o tym, iż spółka ta stała się niewypłacalna i w sposób trwały zaprzestała płacenia długów, a jej majątek nie wystarczał na ich zaspokojenie. Należy jednak zauważyć, że ta wypowiedź Trybunału oparta jest na twierdzeniu sądu odsyłającego ("wedle sądu odsyłającego"- pkt 73 uzasadnienia wyroku TSUE). Tymczasem zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r. poz. 233; dalej "u.p.u.n."), w brzmieniu obowiązującym w 2015 r., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie zaś do treści art. 11 ust. 1 u.p.u.n. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ponadto, zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.u.n., dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.u.n., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, że wymienione w art. 11 ust. 1 i 2 u.p.u.n. przesłanki upadłościowe mają charakter alternatywny. Dlatego wystąpienie chociażby jednej z nich uzasadnia złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (por. wyrok NSA z 15 listopada 2017 r., II FSK 46/16). Jeżeli zostanie wykazane, że dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 u.p.u.n.), nie ma potrzeby dodatkowego ustalania, czy zobowiązania dłużnika przekraczają wartość jego majątku (art. 11 ust. 2 u.p.u.n.). I odwrotnie, ustalenie, że zobowiązania dłużnika przekraczają wartość jego majątku, uzasadniają złożenie wniosku o ogłoszenie jego upadłości nawet wówczas, gdy dłużnik na bieżąco te zobowiązania wykonuje (wyrok NSA z 7 sierpnia 2024 r., III FSK 1106/23). Niewykluczone są również sytuacje, w których wystąpią obie przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Należy przy tym podkreślić, że w przypadku przesłanki z art. 11 ust. 1 u.p.u.n. nie ma znaczenia, z jakiego powodu dłużnik (spółka) nie wypełnia swoich wymagalnych zobowiązań. Niewypłacalność istnieje zarówno wtedy, gdy dłużnik nie ma środków finansowych, jak i wtedy, gdy nie wykonuje zobowiązań z innych powodów (por. wyrok NSA z 11 maja 2022 r., III FSK 533/21). Każdy, kto nie płaci określonego ustawą (lub umową) drugiego z kolei zobowiązania, staje się od tej chwili niewypłacalny (wyrok NSA z 6 kwietnia 2020 r., II FSK 133/20). Odnosząc te ogólne uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy nie można zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że Skarżący został pozbawiony prawa do obrony. Bezsporne jest, że w aktach sprawy znajduje się decyzja wymiarowa określająca zaległość podatkową Spółki (karty 159-198). Decyzja ta zawiera szczegółowe uzasadnienie, odnoszące się do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanej subsumpcji. Z decyzji tej wynika między innymi, że Spółka brała udział w fikcyjnym handlu sprzętem elektronicznym (telefony [...]), przyjmując faktury zakupu i firmując wystawiane faktury sprzedaży. W decyzji tej przedstawiono szczegółowy schemat transakcji "łańcuchowych", wskazując na role poszczególnych uczestników tego procederu. W aktach sprawy prowadzonej wobec Skarżącego znajduje się również dokumentacja nadesłana Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu przez Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...], związana z prowadzonym dochodzeniem w sprawie Spółki (karty 464-487). Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, był informowany o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (karty 488-496). Jak wynika z akt, strona zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie podjęła żadnej próby podważania ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ w ramach wymiarowego postępowania podatkowego, nie wyrażała również woli uzyskania dostępu do akt tego postępowania. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, pełnomocnik strony podnosił zarzuty dotyczące przesłanki "właściwego czasu" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i kwestii "trwałego zaprzestania regulowania zobowiązań" przez Spółkę (karty 348-356). Podobnie w skardze do sądu pierwszej instancji strona w istocie nie kwestionowała ustaleń związanych wymiarem zobowiązania podatkowego wobec Spółki (karty 2-20 akt sądowych). Rację ma oczywiście sąd pierwszej instancji, że w tym czasie w praktyce organów administracji skarbowej upowszechnione było sprowadzenie procedury w zakresie odpowiedzialności podatkowej członków zarządu do badania przesłanek przewidzianych w art. 116 o.p. Powyższe nie wyłączało jednak prawa Skarżącego do zgłaszania zarzutów i wniosków dowodowych, podważających istnienie długu podatkowego, za który ma ponosić odpowiedzialność. Takich zarzutów i wniosków strona skarżąca nie zgłaszała. Nawet na obecnym etapie postępowania Skarżący nie przedstawił argumentów podważających istnienie długu podatkowego Spółki. Dlatego nie można zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że w sprawie naruszono prawo Skarżącego do obrony, a tym samym zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1 o.p.) oraz zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, nie naruszając przepisów art. 180 § 1 o.p., art. 181 o.p., art. 187 § 1 i art. 188 o.p. Strona miała możliwość złożenia stosownych wniosków dowodowych i wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, w tym co do treści decyzji wymiarowej wobec Spółki (art. 192 o.p.). Gdyby Skarżący domagał się od organów podatkowych dostępu do materiału dowodowego, w oparciu o który wydano decyzję wobec Spółki, lecz go nie uzyskał - wówczas przez pryzmat wyroku C-277/24, można byłoby rozważyć, czy jego prawo do obrony nie zostało naruszone. W tej sprawie nie ma znaczenia wskazana przez sąd pierwszej instancji okoliczność, że Skarżący, z uwagi na zaprzestanie pełnienia funkcji członka zarządu, nie brał udziału w postępowaniu wymiarowym, prowadzonym wobec Spółki. Nie ma też znaczenia fakt, że postępowanie to zostało wszczęte w następstwie korekty deklaracji CIT-8, złożonej przez nowy zarząd Spółki. Należy bowiem zauważyć, że decyzja wydana wobec Spółki ma charakter określający, tj. wskazuje na prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, które powstałego z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.) i stało się wymagalne w okresie kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. W decyzji tej podważona została wysokość zobowiązania podatkowego wykazana przez Spółkę zarówno w deklaracji pierwotnej, jak i w deklaracji korygującej. Nie można również zgodzić się z oceną sądu pierwszej instancji w kwestii niewykazania przez organy podatkowe istnienia przesłanki upadłościowej, wyznaczającej "właściwy czas", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. Jak już wyżej wskazano, przesłanki upadłościowe, o których mowa w art. 11 ust. 1 i 2 u.p.u.n. maja charakter alternatywny, a zatem zaistnienie chociażby jednej z nich uzasadnia złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Jeżeli więc dłużnik zaprzestał regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, to niezależnie od jego sytuacji majątkowej, stał się niewypłacalny, co zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.u.n., uzasadnia złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W tej sprawie organy wykazały, że Spółka nie uregulowała swych należności z tytułu odsetek od niewpłaconej zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za grudzień 2014 r. oraz należności z tytułu zobowiązania w tym podatku za cały 2014 r. Należy zgodzić się z organami, że już powyższe ustalenia, w świetle art. 11 ust. 1 u.p.u.n., uzasadniały złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. W sprawie nie budzi natomiast wątpliwości, że taki wniosek nie został złożony. Tym samym nie została spełniona przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. Wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji w tej sprawie nie zachodziła potrzeba dodatkowego badania stanu majątkowego Spółki (s. 32 uzasadnienia wyroku). Należy także zgodzić się z organami, że Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p.). Ustalony przez organ odwoławczy stan niewypłacalności Spółki na 1 kwietnia 2015 r. (s. 23 uzasadnienia decyzji) przypadł na okres, w którym Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Należy przypomnieć, że w świetle art. 21 ust. 2 u.p.u.n., jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości takiego podmiotu, spoczywa na każdym, kto ma prawo reprezentować go sam lub łącznie z innymi osobami. Do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki zobowiązane są osoby, które są uprawnione do jej reprezentowania. Z tego względu nie ma znaczenia podział obowiązków w spółce. Okoliczność ta nie stanowi przesłanki do wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki. Osoba podejmująca się piastowania funkcji członka zarządu powinna zdawać sobie sprawę, że charakter prawny tej funkcji oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, ale także odpowiedzialność za sprawy spółki. Oczywiście, w praktyce mogą wystąpić takie sytuacje, że członek zarządu, mimo pełnienia formalnie tej funkcji, obiektywnie nie ma żadnych możliwości kierowania jej sprawami, np. w związku ze stanem zdrowia wyłączającym możliwość jakiegokolwiek działania. Taki przypadek jednak w tej sprawie nie zachodzi. Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu Spółki w okresie, w którym powstały dochodzone należności i nie był pozbawiony możliwości prowadzenia spraw Spółki. Z tych wszystkich względów uzasadniane są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia wymienianych w niej przepisów prawa procesowego i materialnego. Mając powyższe na uwadze oraz uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonego wyroku oraz o oddaleniu skargi Spółki. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). SNSA Wojciech Stachurski SNSA Krzysztof Winiarski SNSA Paweł Borszowski