III FSK 1546/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1272/18 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 września 2018 r., nr 2401-IEE2.711.521.2018.1 2401-18-145709 w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. sp. z o.o. z siedzibą w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z 14.06.2019 r. o sygn. I SA/Gl 1272/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. sp. z o.o. w z siedzibą w S. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 7.09.2018 r., nr 2401-IEE2.711.521.2018.1 2401-18-145709, wydane w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gliwicach do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata), która zaskarżyła ten wyrok w całości. Sformułowała również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 61a ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) przez bezzasadne przyjęcie, że nieprawomocny wyrok WSA dotyczący przywrócenia terminu jest wystarczającą przesłanką do odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, podczas gdy Sąd związany jest jedynie wyrokiem prawomocnym; 2. art. 170 p.p.s.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że nieprawomocne orzeczenie może stanowić podstawę do wydania na jego podstawie innego orzeczenia, podczas gdy taką moc prawną ma jedynie orzeczenie prawomocne. 2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS w Katowicach wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ wyrok WSA w Gliwicach odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.) i dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu. 3.2. Istotnie znaczenie z punktu widzenia gwarancji praw zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym ma przepis art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej: u.p.e.a.) zawierający pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. W tytułach wykonawczych znalazło się pouczenie skarżącej o terminie na złożenie zarzutów, a tytuły weszły do obiegu prawnego przez ich doręczenie 20.04.2018 r. (wraz z zawiadomieniami z 5.04.2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego), i to właśnie tę datę należy przyjąć za datę początkową biegu terminu, o jakim mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Skarżąca w dniu 7.05.2018 r. (data prezentaty) wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i jednocześnie wniosła zarzuty. Postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 7.09.2018 r., nr [...], wydanym w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, odmówiono przywrócenia terminu. Stanowisko to podtrzymał WSA w Gliwicach w wyroku 14.06.2019 r., I SA/Gl 1271/18, oddalając skargę, od którego skarga kasacyjna została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27.01.2023 r., III FSK 1545/21. Postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 7.09.2018 r., nr [...], wydanym w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, tenże organ, powołując się zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej po terminie, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zauważył, że postępowanie w sprawie zarzutów nie może być wszczęte. W tej sytuacji na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił jego wszczęcia. Stanowisko to podtrzymał WSA w Gliwicach w zaskarżonym wyroku 14.06.2019 r., I SA/Gl 1272/18, oddalając skargę. Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko przyjęte w zaskarżonym wyroku. Wniesienie zarzutów po terminie, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Nieprawomocny wyrok w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w dacie rozstrzygania w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest przeszkodą, według powołanego przepisu art. 61a § 1 k.p.a. Dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie tego przepisu została ograniczona do sytuacji oczywistego braku przymiotu strony, a "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego – do sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w przypadku ustalenia, iż zarzuty zostały wniesione po terminie, to nie można prowadzić postępowania zainicjowanego tym środkiem zaskarżenia. Jeżeli doszłoby do uchylenia wyroku w sprawie odmowy przywrócenia terminu, to odpadłaby przeszkoda z art. 61a § 1 k.p.a., co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Jednocześnie należy stwierdzić, że bezzasadny jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 170 p.p.s.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że nieprawomocne orzeczenie może stanowić podstawę do wydania na jego podstawie innego orzeczenia, podczas gdy taką moc prawną ma jedynie orzeczenie prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie przywołał w zaskarżonym wyroku tego przepisu, jak również go nie zastosował. Stwierdził, jedynie, przywołując przebieg odnośnego postępowania o przywrócenie terminu, że skoro ustalił, iż zarzuty zostały wniesione po terminie, który nie został przywrócony, to organ odwoławczy zasadnie zaaprobował zastosowanie przez organ pierwszej instancji art. 61a § 1 k.p.a. 3.3. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Gliwicach. Z uwagi na to, że wszystkie postawione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa COVID) oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej z 28.10.2022 r. Wymienionym zarządzeniem strony zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i poinformowano o możliwości uzupełnienia argumentacji w piśmie procesowym, z zachowaniem trybu określonego w art. 66 p.p.s.a. Zarządzenie zostało doręczone skarżącej 21.11.2022 r. natomiast organowi 17.11.2022 r. Żadna ze stron nie uzupełniła stanowiska oraz nie wyraziła sprzeciwu co do zastosowanego trybu rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ustawy COVID w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. s. J. Pruszyński s. S. Bogucki s. J. Sokołowska