III FSK 1501/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prokuratora Rejonowego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 338/22 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 30 listopada 2020 r. nr XVIII/170/2020 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 338/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] Nr XVIII/170/2020 z dnia 30 listopada 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz w sprawie ustalenia stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Od powyższego wyroku Prokurator wniósł skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucając naruszenie prawa materialnego, to jest: - art. 6k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6c ust. 2 i art. 6j ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu do dnia 30 grudnia 2020 roku (t.j. Dz. U. 2020 poz. 1439, zwanej dalej: "u.c.p.g.") w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym w brzmieniu do dnia 22 czerwca 2021 roku (t.j. Dz. U. 2020 poz. 713, zwanej dalej: "u.s.g.") w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ustalenie stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, nie jest obligatoryjne w przypadku braku podjęcia przez właściwy organ administracji publicznej fakultatywnej uchwały o odbieraniu odpadów komunalnych z nieruchomości niezamieszkałych, chociaż z brzmienia art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wynika obowiązek zawarcia w uchwale takiej regulacji. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota problemu w rozpoznawanej sprawie dotyczy określenia, czy Rada Gminy [...] w przypadku niepostanowienia w uchwale o odbieraniu odpadów komunalnych z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy miała obowiązek "ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości". Zgodnie z treścią art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie natomiast z art. 6c ust. 2 u.c.p.g. rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Stosownie natomiast do treści art. 6j ust. 1 u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 grudnia 2020 r.) w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g., opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 u.c.p.g. Zgodnie zaś z art. 6k ust. 1 ww. ustawy, rada gminy, w drodze uchwały dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 u.c.p.g. oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy; ustali stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości; ustali stawkę opłaty za m3 zużytej wody - w przypadku wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6j ust. 3a) u.c.p.g. Dla celów regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie ustawodawca wyodrębnił dwie kategorie nieruchomości, tj. zamieszkałe i niezamieszkałe i konsekwentnie przyznał tymże nieruchomościom odmienny status prawny na gruncie ustawy. W przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, gmina jest obowiązana z mocy prawa do zorganizowania systemu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli tych nieruchomości (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Natomiast w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają odpady komunalne, rada gminy może postanowić, w uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego, o odbieraniu takich odpadów od właścicieli tych nieruchomości (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.). Tym samym ustawodawca w drodze przepisu kompetencyjnego upoważnił organ stanowiący gminy do podjęcia fakultatywnej decyzji o objęciu gminnym systemem odbierania odpadów komunalnych nieruchomości niezamieszkałych. W przypadku niepodjęcia przez radę gminy uchwały na podstawie art. 6c ust. 2 u.c.p.g. właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają odpady komunalne, obowiązani są we własnym zakresie zapewnić odbiór odpadów z tych nieruchomości. W przypadku podjęcia przez radę gminy uchwały na podstawie art. 6c ust. 2 u.c.p.g. powstaje obowiązek ustalenia stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości niezamieszkałych. Rada gminy po podjęciu uchwały na podstawie przepisu art. 6c ust. 2 i 3 u.c.p.g. przejmuje w całości lub części odbieranie odpadów komunalnych wytwarzanych na nieruchomościach, na których nie zamieszkują mieszkańcy, i stosownie do zakresu przejętych obowiązków zobowiązana jest ustalić stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla tej grupy właścicieli nieruchomości (za: Budziarek M., Szymczak A., Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz do art. 6c. WKP 2021). A contrario w przypadku niepodjęcia uchwały na podstawie art. 6c ust. 2 u.c.p.g. rada gminy nie ma obowiązku ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek, ponieważ "nie przejmuje" odbierania odpadów komunalnych wytwarzanych na tych nieruchomościach. Słusznie zatem stwierdził sąd pierwszej instancji, że "tylko w zakresie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy istnieje obowiązek uchwałodawczy rady gminy. W odniesieniu natomiast do nieruchomości niezamieszkałych, uchwała o odbieraniu odpadów komunalnych może, lecz nie musi być podjęta." W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Rada Gminy [...] nie podjęła uchwały w oparciu o art. 6c ust. 2 u.c.p.g. i wobec tego nie miała obowiązku odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. W konsekwencji nie miała również obowiązku uregulowania w zaskarżonej uchwale stawki opłaty, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Uregulowanie stawki tej opłaty byłoby obowiązkiem organu uchwałodawczego gminy w sytuacji podjęcia uchwały fakultatywnej, o której mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g. Brak zatem w zaskarżonej uchwale uregulowań dotyczących nieruchomości niezamieszkałych nie powoduje jej nieważności. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. SWSA (del.) Mirella Łent SNSA Wojciech Stachurski SNSA Dominik Gajewski