III FSK 1173/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni M. "[...]" z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 313/23 w sprawie ze skargi Spółdzielni M. "[...]" z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lutego 2023 r., nr 2201-IEE-7113.2.5.2023.AW w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Spółdzielni M. "[...]" z siedzibą w G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 313/23 oddalił skargę Spółdzielni M. "[...]" w G. (dalej: skarżąca, Spółdzielnia) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: DIAS, organ) z 8 lutego 2023 r., w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skargę kasacyjną na ww. wyrok wniósł pełnomocnik skarżącej, zaskarżając go w całości na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 i 2, art. 175 § 3 pkt 1, art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej p.p.s.a.), zarzucając mu: naruszenie następujących przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania: - art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 56 § 1 pkt 1, § 3 w zw. z art. 6 § 1 i art. 154 § 4 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez nierozpatrzenie sprawy sądowoadministracyjnej w zakresie przekształcenia postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne, które może ulec zawieszeniu, w jej granicach, gdzie granicę sprawy wyznacza istota stosunku administracyjnoprawnego, podlegającego załatwieniu w danym, zaskarżonym rozstrzygnięciem administracyjnoprawnym (przekształcenia postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne, które może ulec zawieszeniu), tj. uznanie, że w związku ze skargą na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie jest dopuszczalne badanie zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy zachodziły podstawy do jej uwzględnienia; naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a.) przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności poprzez: naruszenie art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 239 f § 1 pkt 2, art. 120, art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 6, art. 7, art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, iż Spółdzielnia uchylała się od wykonania obowiązku określonego w decyzji organu podatkowego, na którą została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a organ podatkowy zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji z urzędu, najpierw wystawia tytuły wykonawcze, a następie wstrzymuje wykonacie decyzji. Ponadto wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył organ, w trybie art. 179 p.p.s.a., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że zgodnie art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Skarga kasacyjna została zarówno oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniu przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie. Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem kontroli sądowej w postępowaniu sądowadministracyjnym było postanowienie DIAS w Gdańsku z dnia 8 lutego 2023 roku utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 20 grudnia 2023 roku, w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego wbrew twierdzeniu Strony Skarżącej te postanowienia wyznaczały granice sprawy, w ramach których mógł poruszać się sąd administracyjny pierwszej instancji. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.134 §1 p.p.s.a. poprzez wyznaczenie nieprawidłowych granic rozpoznawanej sprawy. Zgodnie z treścią art.134 §1 p.p.s.a. określenie w granicach sprawy, o jakim mowa w tym przepisie, oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd nie może zatem uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienia prowadzi do wniosku, że Strona Skarżąca dąży do uczynienia przedmiotem kontroli NSA kwestie dotyczące wymagalności obowiązku czy zgodności z prawem przekształcenia postępowania zabezpieczającego w egzekucyjne, podczas gdy postępowanie zainicjowane skargą kasacyjną nie daje podstaw do dokonania bezpośredniego badania legalności działania organów w tamtych sprawach, albowiem oznaczałoby to orzekanie w innej sprawie, a zatem naruszyłoby treść art.134 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie istota kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sprowadzała się do kwestii czy w ustalonym stanie faktycznym organ egzekucyjny zasadnie zawiesił postępowanie egzekucyjne. Nie mogą być zatem przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego jakiekolwiek kwestie wskazane w skardze kasacyjnej, które nie dotyczą zawieszenia postepowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Z analizy treści art.56 § 1 u.p.e.a. wyraźnie bowiem wynika, że w razie ziszczenia się którejkolwiek z wymienionych w nim enumeratywnie przesłanek, organ egzekucyjny zobligowany jest zawiesić postępowanie egzekucyjne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez sąd pierwszej instancji zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisy prawa procesowego. Wobec niezasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżony wyrok nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. SNSA Jolanta Sokołowska SNSA Bogusław Dauter SNSA Dominik Gajewski