III FSK 1152/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Paweł Borszowski, Protokolant Cezary Bajorek, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 9/24 w sprawie ze skargi H. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 6 listopada 2023 r., nr SKO-Pod.-4140-579/23 w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2018 r. oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 9/24 oddalił skargę H. w G. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu (dalej: SKO, organ) z 6 listopada 2023 r., w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2018 r. Skargę kasacyjną w imieniu skarżącego, wniósł pełnomocnik na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a., zaskarżając w całości ww. wyrok. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, dalej: "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie kontroli zaskarżonej Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 listopada 2023 r. znak: SKO-Pod.-4140-579/23 pod względem jej zgodności z prawem i uznanie, że decyzja ta nie uchybia art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, 120 ordynacji podatkowej i 121 ordynacji podatkowej (dalej o.p.) oraz 9 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: PodLokU) co doprowadziło do oddalenia skargi, podczas gdy WSA winien byt uchylić decyzję, bowiem skarga była zasadna - obowiązek podatkowy nie ciążył na skarżącym, skarżący utracił własność pojazdu. To naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby kontrola została przeprowadzona prawidłowo i Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegłby uchybienia, to uchyliłby zaskarżoną decyzję z dnia 6 listopada 2023 r., 2) naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1, art 120 i 121 ordynacji podatkowej, poprzez nieuchylenie decyzji, sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie dostrzegł, iż nie została rozpatrzona kluczowa w sprawie kwestia tj. że skarżący nie pozostawał w 2018 r. właścicielem pojazdu marki [...] o nr rej [...], bowiem pojazd jak i pozostałe mienie zostało mu zabrane, skarżący nie mógł wejść na teren nieruchomości, na której znajdował się jego majątek, z majątku w tym z przedmiotowego samochodu korzystała firma I., która stwarzała pozory legalności posiadania i była traktowana jak właściciel mienia. To naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby kontrola została przeprowadzona prawidłowo i Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegłby uchybienia, to uchyliłby zaskarżoną decyzję z dnia 6 listopada 2023 r., 3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 5 i 9 PodLokU poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnie, zgodnie z brzmieniem ww. przepisów obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. W roku 2018 skarżąca nie była uważana za właściciela tego pojazdu, nie miała do niego dostępu, spółka I. stwarzając pozory legalności traktowała ten pojazd [...] o nr rej [...] jak swoją własność, przy czym nie zapłaciła podatku. Wpis w dokumentach nie przesądza o prawie własności, 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 3 PodLokU poprzez jego niezastosowanie skutkujące podatkowego jest czynność wyrejestrowania pojazdu, podczas gdy zgodnie z art. 9 ust. 3 PodLokU obowiązek podatkowy ciąży do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności, a więc okolicznością prawotwórczą jest przeniesienie prawa własności, w 2018 r. spółka nie była traktowana jako właściciel, a sam wpis w dokumentach nie przesądza o prawie własności. Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie rozprawy w celu rozpoznania skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie brak jest odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona. Istota sporu dotyczy ustalenia czy skarżąca spółka jest podatnikiem podatku od środków transportowych za rok 2018 za pojazd marki [...] o nr rej [...] stosownie do art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (zwana dalej u.p.o.l.). Zdaniem Skarżącej - nie, ponieważ spółka nie miała tego pojazdu w faktycznym władaniu. Zdaniem organów podatkowych – tak, gdyż spółka nie wykazała, że utraciła prawo własności tego pojazdu, a czasowy brak władania pojazdem nie jest okolicznością powodującą ustanie obowiązku podatkowego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 zd. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Przedmiotem opodatkowania podatkiem od środków transportowych są samochody ciężarowe, ciągniki siodłowe i balastowe, przyczepy i naczepy oraz autobusy wymienione enumeratywnie w art. 8 u.p.o.l. Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca powiązał powstanie i istnienie obowiązku podatkowego z własnością pojazdu. W art. 9 ust. 5 u.p.o.l. wskazano kiedy obowiązek podatkowy właściciela pojazdu wygasa. Obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono. Normy prawne zawarte w art. 9 u.p.o.l. nie uprawniają do konkluzji, że konieczność opłacenia podatku od środków transportowych uzależniona jest od użytkowania pojazdu lub od jego fizycznego posiadania. Główną i jedyną przesłanką jest fakt bycia właścicielem pojazdu. Okoliczności faktycznego niekorzystania z pojazdu nie oznacza, że doszło do wygaśnięcia obowiązku podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych. Koniecznym warunkiem do wygaśnięcia obowiązku podatkowego jest wyrejestrowanie pojazdu lub wydanie decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.). Przenosząc powyższe rozważania prawne na zaistniały stan faktyczny w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i bezsporny w zakresie faktu, że skarżąca spółka była właścicielem samochodu ciężarowego objętego obowiązkiem podatkowym w podatku od środków transportowych za 2018 rok. Zgodnie z ewidencją CEPiK przedmiotowy pojazd ciężarowy był własnością skarżącej spółki w 2018 roku. Ponadto spółka nie wykazała, że przedmiot opodatkowania został zbyty, wyrejestrowany lub wycofany z ruchu, co stanowiłoby o wygaśnięciu obowiązku podatkowego wobec skarżącej kasacyjnie spółki. Ujawnienie w ewidencji faktu zarejestrowania pojazdu na określony podmiot daje wystarczającą postawę do przyjęcia domniemania prawnego, że podmiot ujawniony w ewidencji pojazdów jest podatnikiem podatku od środków transportowych. Należy zauważyć, że ewidencja pojazdów traktowana jest jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. i stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Podmiot, który chce obalić takie domniemanie prawne powinien wykazać to stosownymi dowodami świadczącymi przeciwko dokumentowi urzędowemu, z tym, że w takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na podatniku (art. 194 § 3 O.p.). W zaistniałym stanie faktycznym skarżąca spółka nie dowiodła, że dane zawarte w ewidencji pojazdów nie mają urzeczywistnienia w stanie faktycznym. Same sformułowania czynione w skardze kasacyjnej, że (cyt.) "spółka nie była traktowana jako właściciel" czy "nie była uważana za właściciela tego pojazdu" (s. 2 skargi kasacyjnej) są nie wystarczające. Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ i zaakceptowane przez sąd bezspornie wskazują, że skarżąca spółka figurowała w ewidencji CEPiK jako właściciel pojazdu, nie wykazała okoliczności przejścia prawa własności na inny podmiot, nie wykazała również wyrejestrowania pojazdu. Nie znalazły również uzasadnienia twierdzenia spółki o zaborze jej mienia, w tym spornego pojazdu ( por. pismo Prokuratury Regionalnej w Katowicach z dnia 3 kwietnia 2023 r.). Nie znalazło również uzasadnienia prawnego twierdzenie, że fakt utraty kontroli nad spółką przez prawowitych udziałowców może świadczyć że właścicielem przedmiotowego pojazdu nie jest spółka (jako podatnik podatku od środków transportowych). Mając powyższe rozważania na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z ustaleniami poczynionymi przez organy i zaakceptowanymi przez Sąd pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie skarżąca spółka nie utraciła statusu podatnika podatku od środków transportowych za przedmiotowy pojazd, a w związku z tym była zobowiązana do uregulowania zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych. Stąd na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia art. 9 ust. 3 i 5 u.p.o.l. powołane w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. art. 9 ust. 9 u.p.o.l., bowiem skarżąca spółka nie wskazał, jakiego rodzaju naruszenie nastąpiło. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania tj. art. 121 O.p., 122 O.p., 187 § 1 O.p. W przekonaniu Sądu materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a ustalenia stanu faktycznego zostały dokonane prawidłowo. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. SNSA Paweł Borszowski SNSA Dominik Gajewski SNSA Bogusław Woźniak