II SO/Wa 34/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. Z. o wymierzenie grzywny Rektorowi Akademii [...] za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Rektorowi Akademii [...] grzywnę w wysokości 300,00 zł (słownie trzysta złotych), 2. zasądzić od Rektora Akademii [...] na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

D. Z. wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2017 r., uzupełnionym pismem z dnia 11 sierpnia 2017 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Rektorowi Akademii [...] grzywny, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.), w najwyższej ustawowo określonej wysokości. Podniósł, że organ świadomie utrudnia dostęp do informacji publicznej, a bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy są świadome i celowe. Wniosek ten dotyczył nieprzekazania do Sądu w ustawowym terminie skargi z dnia 10 maja 2017 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2017 r., będącym odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny, uzupełnionym pismem z dnia 13 września 2017 r. organ wskazał, że ww. skarga nie została przekazana do Sądu w ustawowym terminie z uwagi na fakt, iż sprawa była skierowana do konsultacji Dziekanowi Wydziału [...], który wydał decyzję w sprawie w I instancji, nadto wnioskodawca poprzez nadużywanie instytucji dostępu do informacji publicznej destabilizuje pracę Akademii [...] i w związku z tym sam się przyczynił do powstałego opóźnienia. Podniósł również, że skarga nie została przez skarżącego prawidłowo podpisana, w związku z tym nie doszło do ważnego złożenia skargi do organu i dlatego nie mogła ona wywołać żadnych skutków prawnych. W związku z powyższym organ wniósł o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny, jako bezprzedmiotowego. Do pisma organu z dnia 13 września 2017 r. została dołączona skarga D. Z. z dnia [...] maja 2017 r., która została wyłączona z akt niniejszej sprawy i zarejestrowana pod nową sygnaturą akt II SA/Wa 1453/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Równocześnie jednak zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl zaś art. 55 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przewidziany w art. 54 cytowanej ustawy obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnia skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy), ma charakter bezwzględny, a ocena skargi pod względem formalnym i merytorycznym należy wyłącznie do Sądu, który jest adresatem skargi. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono w treści art. 54 § 2 ustawy. Wniosek o wymierzenie grzywny rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy niewykonania przez Rektora Akademii [...] obowiązku przekazania do Sądu skargi D. Z. z dnia [...] maja 2017 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Rektor Akademii [...] zalicza się – w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej – do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Z akt niniejszej sprawy wynika, że organ przy piśmie z dnia 13 września 2017 r. przekazał do Sądu skargę D. Z. z dnia [...] maja 2017 r., natomiast odpowiedź na skargę oraz akta administracyjne zostały złożone do akt sprawy II SA/Wa 1453/17 w dniu 20 września 2017 r. Skarga z dnia [...] maja 2017 r. wpłynęła do organu w dniu 24 maja 2017 r. Oznacza to, że organ powinien przekazać ją wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi najpóźniej w dniu 8 czerwca 2017 r. Tymczasem wymagane przepisami dokumenty zostały przekazane do Sądu ze znacznym opóźnieniem - w dniu 14 i 20 września 2017 r. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Rektor [...] nie przekazał, określonych w art. 54 § 2 cytowanej ustawy, dokumentów w ustawowym terminie 15 dni, co stanowi naruszenie art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby zaistniały jakieś nadzwyczajne okoliczności, które usprawiedliwiałyby niemożność przekazania akt w terminie określonym w tej ustawie. W ocenie Sądu, wskazane przez organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny przyczyny przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy z opóźnieniem, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Jednocześnie, podkreślenia wymaga, iż skarga jest rozpatrywana w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, które jest trybem szczególnym i zawiera bardziej restrykcyjne unormowania, w zakresie terminu przekazania sądowi skargi w tym przedmiocie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Grzywnę, zgodnie z art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymierza się do wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2017 r. (M. P. z 2017 r., poz. 183), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 4047,21 zł, zatem górna granica grzywny, wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wynosi 40.472,10 zł. Uznaniu Sądu pozostawiono ustalenie wysokości grzywny, co zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Przy określaniu wysokości grzywny Sąd miarkował jej wysokość, biorąc z jednej strony pod uwagę znaczną zwłokę w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy, w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz szczególny przedmiot sprawy, jakim jest dostęp do informacji publicznej, a z drugiej - fakt kierowania przez stronę do organów uczelni wielu wniosków, które w większości przypadków są rozpatrywane przez organ w ustawowym terminie. Sąd wymierzył więc grzywnę w jej dolnym ustawowym zakresie, nie znajdując podstaw do jej wymierzenia w najwyższej wysokości. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 w związku z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasądzona od organu na rzecz D. Z. kwota 100 zł stanowi wartość uiszczonego wpisu sądowego.