II SO/Rz 17/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 15 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego przed wystąpieniem z zażaleniem na odrzucenie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 2018 r. sygn. II SA/Rz 295/17 odrzucające skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. II SA/Rz 295/17 w sprawie ze skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. II SO/Rz 17/18 U Z A S A D N I E N I E K.S. (dalej: "wnioskodawczyni") zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą starszą, wdową , utrzymuje się z emerytury w wysokości 1328 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 200 zł, które wydatkuje na opłaty i wyżywienie oraz lekarstwa i leczenie. Jest zadłużona "na pomoc prawną" u brata i siostry, którym spłaca dług w ratach. Wnioskodawczyni musi doprowadzić do sprostowania dokumentacji po modernizacji gruntów, ponieważ ma dwie córki, które mają bardzo niską emeryturę i uprawiają grunty rolne, żądając całości powierzchni obu działek. Wyjaśniła, że w należącym do niej domu mieszka wraz z córką i wnukiem oraz jego rodziną, zajmując jeden pokój, posiada nieruchomość rolną o pow. 0,38 ha, nie posiada żadnych oszczędności, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z pozostałymi domownikami córka i wnukiem. Z uzyskiwanych dochodów wnioskodawczyni dokłada się w ⅓ części do kosztów utrzymania domu, spłaca pożyczkę od siostry i brata 200 zł miesięcznie, koszty leczenia wynoszą ok. 200 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jest on dopuszczalny w każdym stadium postępowania aż do zakończenia sprawy prawomocnym orzeczeniem. Skoro wnioskodawczyni sygnalizuje chęć wzruszenia prawomocnego orzeczenia, wniosek należy rozpoznać. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie całkowitym (o taki ubiega się w tej sprawie wnioskodawczyni żądając zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ta preferencja jako odstępstwo od obowiązku ponoszenia kosztów może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym, w jakimkolwiek jego zakresie, jest przez stronę obiektywnie niemożliwe, zaś ciężar dowodu na okoliczność ubóstwa spoczywa na wnioskodawcy, na co wyraźnie wskazuje użyte w przepisie określenie: "gdy osoba ta wykaże". W ocenie rozpoznającego wniosek wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w jakimkolwiek zakresie. Posiłkując się oświadczeniem wnioskodawczyni złożonym do wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie II SA/Rz 295/17 (k. 45 i nast.), z którego wynika wielkość ponoszonych opłat- za energię elektryczną180 zł, gaz 300 zł, wodę 37 zł, biorąc pod uwagę, że wnioskodawczyni partycypuje w części (⅓) w stałych kosztach utrzymania, zważywszy na wysokość pobieranego świadczenia, jest w stanie ponosić opłaty oraz inne koszty utrzymania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Mieszka wspólnie z córką, wnukiem i jego rodziną, co z pewnością kompensuje wydatki. Pomocy finansowej byli w stanie udzielić wnioskodawczyni siostra i brat. Analiza struktury wydatków (opłaty, spłata pożyczki, leki i leczenie ), które nie zostały udokumentowane w sprawie, nie potwierdza złej sytuacji finansowej wnioskodawczyni w stopniu, który pozwalałby na zastosowanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, w tym częściowym. Nie sposób zatem uznać, że pozostaje ona w sytuacji, która uniemożliwiałaby partycypowanie w kosztach postępowania, a wręcz odwrotnie - posiada możliwości finansowe prowadzenia postępowania sądowego, jeżeli widzi tego potrzebę, ponieważ wynika to z analizy wydatków, do których -czego nie zaznaczono we wniosku - należą też wydatki na żywność. Biorąc pod uwagę wszystkie niezbędne wydatki w porównaniu do wysokości pobieranego świadczenia, realna wydaje się możliwość zaoszczędzenia środków pieniężnych na koszty postępowania w sprawie. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.